કેન્દ્રીય નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણે રવિવારે લોકસભામાં વર્ષ ૨૦૨૬-૨૭ માટેનું કેન્દ્રીય બજેટ રજૂ કર્યું. બજેટમાં, સીતારમણે અનેક યોજનાઓની જાહેરાત કરી. આ વર્ષે પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ, તમિલનાડુ, પુડુચેરી અને કેરળ જેવા રાજ્યોમાં ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. કેરળ સિવાય, આ ચાર રાજ્યોમાં માર્ચ અથવા એપ્રિલમાં વિધાનસભાની ચૂંટણીઓ થવાની ધારણા છે. કેન્દ્રીય નાણાં પ્રધાને આ રાજ્યો માટે અનેક પ્રોજેક્ટ્સની જાહેરાત કરી હતી.
બજેટ દરમિયાન, નિર્મલા સીતારમણે જાહેરાત કરી હતી કે ઓડિશા, તમિલનાડુ અને આંધ્રપ્રદેશમાં સમર્પિત ખનિજ ઉદ્યાનો સ્થાપિત કરવામાં આવશે. તેમણે વારાણસીથી સિલિગુડી સુધી રેલ કોરિડોરનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો. તેમણે કેરળ અને તમિલનાડુમાં રેર અર્થ કોરિડોર બનાવવાનો પણ પ્રસ્તાવ મૂક્યો હતો.
દુર્લભ પૃથ્વી માટે ચીન પર ભારતની નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે એક મોટું પગલું ભરતા, નિર્મલા સીતારમણે જાહેરાત કરી કે ચાર રાજ્યો – તમિલનાડુ, કેરળ, ઓડિશા અને આંધ્રપ્રદેશમાં ખનિજા માટે સમર્પિત કોરિડોર બનાવવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું, “રેર અર્થ પરમેનન્ટ મેગ્નેટ યોજના નવેમ્બર ૨૦૨૫ માં શરૂ કરવામાં આવી હતી.”
તેમણે કહ્યું, “અમે હવે ઓડિશા, કેરળ, આંધ્રપ્રદેશ અને તમિલનાડુ જેવા ખનિજ સમૃદ્ધ રાજ્યોને ખાણકામ, પ્રક્રિયા, સંશોધન અને ઉત્પાદનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે સમર્પિત રેર અર્થ કોરિડોર સ્થાપિત કરવામાં મદદ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકીએ છીએ.”
કેરળમાં, કોલ્લમ જિલ્લાના ચાવરા, અલાપ્પુઝાના દરિયાકાંઠાના પ્રદેશ અને તિરુવનંતપુરમના દરિયાકાંઠાના પ્રદેશમાં વિપુલ પ્રમાણમાં દુર્લભ પૃથ્વી સંસાધનો છે. કેન્દ્ર સરકારની જાહેરાતમાં આ પ્રોજેક્ટના ભાગ રૂપે આનો સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
નિર્મલા સીતારમણે જાહેરાત કરી કે આદિચનાલ્લુર સહિત ભારતીય પુરાતત્વ સર્વેક્ષણ દ્વારા સંરક્ષિત ૬૦ સ્થળો, સાંસ્કૃતિક કેન્દ્રો સ્થાપિત કરીને જનતા માટે ખોલવામાં આવશે. ભારતમાં પર્વતારોહણ પર્યટન માટે સારી સંભાવનાઓ છે. તેમણે એવી પણ જાહેરાત કરી કે હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર અને પશ્ચિમ ઘાટ, જેમાં માઉન્ટ પોથીકાઈનો સમાવેશ થાય છે, ત્યાં પર્વતારોહણ પ્રવૃત્તિઓનું આયોજન કરવામાં આવશે.
નાણામંત્રીએ એવી પણ જાહેરાત કરી કે તમિલનાડુના પઝાવર્થક્કડુ તળાવ પર એક વિશ્વ કક્ષાનું પક્ષી નિરીક્ષણ કેન્દ્ર સ્થાપિત કરવામાં આવશે. તેમણે જાહેરાત કરી કે ત્યાં ત્રણ પક્ષી નિરીક્ષણ ટાવર સ્થાપિત કરવામાં આવશે.
નિર્મલા સીતારમણે બજેટમાં જાહેરાત કરી હતી કે ભારતની હાઇ-સ્પીડ રેલ મહત્વાકાંક્ષાઓનો વિસ્તાર કરવામાં આવશે. બજેટમાં સાત હાઇ-સ્પીડ રેલ કોરિડોરનો પ્રસ્તાવ છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરોને મુખ્ય શહેરી કેન્દ્રો સાથે જાડવાનો અને રેલ્વેને રોડ અને ટૂંકા અંતરની હવાઈ મુસાફરીના સ્વચ્છ, ઝડપી વિકલ્પ તરીકે ફરીથી સ્થાપિત કરવાનો છે.
બજેટ મુજબ, પુણે-મુંબઈ, પુણે-હૈદરાબાદ, હૈદરાબાદ-બેંગલુરુ, બેંગલુરુ-ચેન્નાઈ, હૈદરાબાદ-ચેન્નાઈ, દિલ્હી-વારાણસી અને વારાણસી-સિલિગુડીના રૂટને વિકાસ કનેક્ટર તરીકે વિકસાવવામાં આવશે, અને રેલ કોરિડોરનો પ્રસ્તાવ મૂકવામાં આવ્યો છે. આ કોરિડોર પશ્ચિમ, દક્ષિણ, ઉત્તર અને પૂર્વીય પ્રદેશોને એકસાથે જાડે છે, જે ઔદ્યોગિક કેન્દ્રો, ટેકનોલોજી કેન્દ્રો, તીર્થસ્થાનો અને ઉભરતા શહેરી ક્લસ્ટરોને એક ઝડપી, વધુ સંકલિત નેટવર્કમાં જાડે છે. નાણામંત્રીએ એવી પણ જાહેરાત કરી કે દુર્ગાપુરને ઉત્તર પૂર્વ ઔદ્યોગિક કોરિડોર સાથે જાડવામાં આવશે.
નિર્મલા સીતારમણે કહ્યું કે સરકાર ટૂંકા ગાળાના મોડ્યુલર અભ્યાસક્રમો ડિઝાઇન કરવામાં જેવી વ્યાવસાયિક સંસ્થાઓને મદદ કરવાનો પ્રસ્તાવ મૂકે છે. તેમણે કહ્યું કે ખાનગી સહાયથી પાંચ મેડિકલ હબ બનાવવામાં આવશે. સમગ્ર ભારતમાં આયુર્વેદ માટે ત્રણ નવા ઓલ ઈન્ડિયા ઇન્સ્ટીટ્યૂટની સ્થાપના કરવામાં આવશે. તબીબી પ્રવાસન માટે માળખાગત સુવિધાઓ બનાવવામાં આવશે. તેમણે કહ્યું કે પૂર્વ ભારતમાં એક ઓલ ઈન્ડિયા ઇન્સ્ટીટ્યૂટ ફોર ડિઝાઇનની સ્થાપના કરવામાં આવશે. ઉચ્ચ શિક્ષણમાં મહિલાઓની ભાગીદારી વધુ વધારવા માટે દરેક જિલ્લામાં મહિલા છાત્રાલયો બનાવવામાં આવશે.
