ઈઝરાયલ, યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલ યુદ્ધ હવે તેના ૧૩મા દિવસમાં પ્રવેશી ગયું છે. યુદ્ધને કારણે વૈશ્વિક ઉર્જા સંકટ વધુ ખરાબ થઈ રહ્યું છે, ભારત માટે રાહતના સમાચાર છે. ઈરાને ભારતીય ધ્વજવાળા ટેન્કરોને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થવાની મંજૂરી આપી છે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતીય વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર અને ઈરાની વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી વચ્ચેની વાતચીત બાદ આ કરાર થયો હતો.
ઓછામાં ઓછા બે ભારતીય ટેન્કર, પુષ્પક અને પરિમલ, વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સ્ટ્રેટમાંથી સુરક્ષિત રીતે પસાર થઈ ગયા હોવાના અહેવાલ છે, જ્યારે યુએસ, યુરોપ અને ઇઝરાયલના જહાજા હજુ પણ અવરોધિત છે. સાઉદી અરેબિયન ક્રૂડ ઓઇલ વહન કરતું લાઇબેરિયન-ધ્વજવાળું ટેન્કર, જેનું નેતૃત્વ એક ભારતીય દ્વારા કરવામાં આવ્યું હતું, તે પણ બે દિવસ પહેલા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થયું હતું અને મુંબઈ બંદર પર ડોક કર્યું હતું. આ જળમાર્ગને સુરક્ષિત રીતે પરિવહન કરનાર પ્રથમ ભારત જતું જહાજ બન્યું. અમેરિકા અને ઇઝરાયલી દ્વારા ઈરાન પરના હુમલા પછી દરિયાઈ ટ્રાફિક વર્ચ્યુઅલ રીતે બંધ થઈ ગયો છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ ઈરાન અને ઓમાન વચ્ચે ૫૫ કિલોમીટર પહોળી પાણીની ચેનલ છે, જે પર્સિયન ગલ્ફને અરબી સમુદ્રથી અલગ કરે છે. તે વૈશ્વિક વેપારનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, ખાસ કરીને ઉર્જા ક્ષેત્રમાં. તે વિશ્વના સૌથી વ્યસ્ત અને સૌથી વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ શિપિંગ માર્ગોમાંનો એક છે. સામાન્ય રીતે, આ જળમાર્ગ પરથી દરરોજ આશરે ૧૩ મિલિયન બેરલ તેલ પસાર થાય છે, જે વૈશ્વિક તેલ શિપમેન્ટના આશરે ૩૧ ટકાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે. સ્ટ્રેટ દ્વારા ટ્રાફિકમાં વિક્ષેપ ઇરાક, કુવૈત, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતના મુખ્ય બંદરો તેમજ ઈરાનને અસર કરે છે. આમાંના ઘણા દેશો માટે, સ્ટ્રેટ એ મુખ્ય માર્ગ છે જેના દ્વારા તેલ વૈશ્વિક બજારમાં પહોંચે છે.
વિશ્વના લિકવિફાઇડ નેચરલ ગેસનો મોટો હિસ્સો પણ આ માર્ગમાંથી પસાર થાય છે. જ્યારે આ પ્રવાહ ખોરવાઈ જાય છે, ત્યારે ટૂંકા સમય માટે પણ, તે વિશ્વભરના નાણાકીય બજારો, પુરવઠા શૃંખલાઓ અને સ્થાનિક બજેટને અસર કરે છે. યુએસ અને ઇઝરાયલ દ્વારા ચાલી રહેલા હુમલાઓ વચ્ચે, ઈરાને જણાવ્યું છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં કાર્યરત જહાજા સુરક્ષિત રીતે જળમાર્ગમાંથી પસાર થઈ શકતા નથી.
