છત્તીસગઢમાં નક્સલવાદને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. ગૃહમંત્રી અમિત શાહની મુલાકાત પહેલા, સુકમા અને બીજાપુરમાં ૫૧ નક્સલીઓએ આત્મસમર્પણ કર્યું છે. બીજાપુરના દક્ષિણ સબ-ઝોનલ બ્યુરોના કુલ ૩૦ માઓવાદી કેડરોએ હિંસાનો ત્યાગ કરીને સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં પાછા ફરવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય લીધો છે. આ કેડર પર કુલ ૮.૫ મિલિયનનું ઇનામ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું. આત્મસમર્પણ કરનારાઓમાં ૨૦ મહિલાઓ અને ૧૦ પુરુષોનો સમાવેશ થાય છે, જેમણે સશસ્ત્ર વિચારધારાનો ત્યાગ કરીને શાંતિ, સંવાદ અને વિકાસનો માર્ગ અપનાવવાનું વચન આપ્યું છે.
બીજાપુરમાં નક્સલ વિરોધી ઝુંબેશમાં આ ઘટના એક નોંધપાત્ર સિદ્ધિ છે. ૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૪ થી, બીજાપુર જિલ્લામાં ૯૧૮ માઓવાદીઓ મુખ્ય પ્રવાહના સમાજમાં પાછા ફર્યા છે, ૧,૧૬૩ માઓવાદીઓની ધરપકડ કરવામાં આવી છે, અને ૨૩૨ માઓવાદીઓ એન્કાઉન્ટરમાં માર્યા ગયા છે.
બીજાપુર જેવા નક્સલ પ્રભાવિત વિસ્તારોમાં શાંતિ અને વિકાસ સુનિશ્ચિત કરવો સરકારની પ્રાથમિકતા રહી છે. “પુનર્વસન દ્વારા પુનર્વસન” જેવી પહેલ દ્વારા સરકાર નક્સલીઓને હિંસાનો માર્ગ છોડીને રાષ્ટ્ર નિર્માણમાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી રહી છે. આ નક્સલીઓના શરણાગતિથી પ્રદેશમાં સુરક્ષા પરિસ્થિતિ મજબૂત થશે જ નહીં પરંતુ વિકાસની ગતિ પણ ઝડપી બનશે. સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને સુરક્ષા દળો વધુ નક્સલીઓને હિંસા છોડીને શાંતિપૂર્ણ જીવન અપનાવવા માટે પ્રોત્સાહિત કરવા માટે સતત પ્રયાસ કરી રહ્યા છે. આ પગલું પ્રદેશમાં વિશ્વાસ પુનઃસ્થાપિત કરવામાં અને સામાજિક સંવાદિતાને પ્રોત્સાહન આપવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવશે.
છત્તીસગઢના સુકમા જિલ્લામાં સુરક્ષા દળોએ નક્સલવાદ સામેના તેમના અભિયાનમાં નોંધપાત્ર સફળતા મેળવી છે. જિલ્લાના છવીસ માઓવાદીઓએ હિંસા છોડીને સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં પાછા ફરવાનો હિંમતવાન નિર્ણય લીધો છે. આ માઓવાદીઓ પર કરોડો રૂપિયાનું ઇનામ જાહેર કરવામાં આવ્યું હતું, જે આ શરણાગતિનું મહત્વ વધારે છે. આ ઘટના સુરક્ષા દળોના સતત પ્રયાસો અને નક્સલીઓને મુખ્ય પ્રવાહમાં એકીકૃત કરવાના તેમના પ્રતિબદ્ધતાનો પુરાવો છે.
સુકમા જિલ્લો લાંબા સમયથી નક્સલી પ્રવૃત્તિઓથી પ્રભાવિત છે. આ ૨૧ માઓવાદીઓનું શરણાગતિ સુરક્ષા દળો માટે એક મોટી સફળતા છે. આનાથી નક્સલી પ્રવૃત્તિઓમાં ઘટાડો થશે જ, પરંતુ અન્ય ગેરમાર્ગે દોરાયેલા યુવાનોને હિંસા છોડીને સામાન્ય જીવન જીવવા માટે પણ પ્રેરણા મળશે. આ માઓવાદીઓનો હિંસા છોડીને સમાજના મુખ્ય પ્રવાહમાં જોડાવાનો નિર્ણય આ પ્રદેશમાં શાંતિ અને વિકાસ તરફ એક સકારાત્મક પગલું છે.
આ ૫૧ શરણાગતિ પામેલા નક્સલીઓએ તેમના હિંસક જીવનનો ત્યાગ કરીને નવી શરૂઆત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. તેમને મુખ્ય પ્રવાહમાં એકીકૃત કરવા માટે, તેમને સરકારની “પુનર્જીવનથી પુનર્જીવન” યોજના હેઠળ જરૂરી તમામ સહાય પૂરી પાડવામાં આવશે. આ યોજનાનો ઉદ્દેશ્ય એવા નક્સલવાદીઓને સમાજમાં સન્માનજનક સ્થાન પૂરું પાડવાનો છે જેઓ હિંસાનો માર્ગ છોડીને શાંતિ અને વિકાસ તરફ પાછા ફરવા માંગે છે. પુનર્વસન પેકેજ હેઠળ, તેમને શિક્ષણ, રોજગારની તકો અને સુરક્ષિત આશ્રય જેવી સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં આવશે, જેથી તેઓ ભયમુક્ત જીવન જીવી શકે અને સમાજના વિકાસમાં યોગદાન આપી શકે.
