ઇઝરાયલી વડા પ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહૂએ વિશ્વના ઊર્જા પુરવઠાને સુરક્ષિત કરવા માટે એક ઉકેલ પ્રસ્તાવિત કર્યો છે. તેમણે કહ્યું કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ પર નિર્ભરતા ઘટાડવા માટે ઊર્જા પાઇપલાઇન્સનો માર્ગ બદલવો જાઈએ. નેતન્યાહૂના મતે, સાઉદી અરેબિયા દ્વારા લાલ સમુદ્ર અને ભૂમધ્ય સમુદ્ર સુધી આ પાઇપલાઇન્સનો વિસ્તાર કરવો એ કાયમી ઉકેલ હોઈ શકે છે.
નેતન્યાહુએ ન્યૂઝમેક્સ સાથેની એક મુલાકાતમાં જણાવ્યું હતું કે ઈરાન હોર્મુઝ સ્ટ્રેટનો કબજા ધરાવે છે, જેના કારણે તે ઈચ્છા મુજબ વૈશ્વક ઉર્જા પુરવઠાને ધમકી આપી શકે છે. તેમણે ઉમેર્યું હતું કે લશ્કરી ઉકેલ ફક્ત કામચલાઉ સ્થિરતા પ્રદાન કરી શકે છે. જા કે, જા પાઇપલાઇનો વાળવામાં આવે તો ઈરાનની વ્યૂહાત્મક શક્યત ઓછી થશે. નેતન્યાહુ માને છે કે જમીન પર નવું પાઇપલાઇન નેટવર્ક બનાવવાથી વૈશ્વક ઉર્જા બજારમાં ઈરાનનું વર્ચસ્વ સમાપ્ત થઈ જશે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ વિશ્વના સૌથી મહત્વપૂર્ણ માર્ગોમાંથી એક છે. વિશ્વની તેલ નિકાસનો આશરે ૨૦ ટકા તેમાંથી પસાર થાય છે. એક તરફ ઇરાન છે, જ્યારે બીજી તરફ સાઉદી અરેબિયા, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (છઈ) અને ઓમાન જેવા દેશો છે.
આ દરમિયાન, ઇરાની સંસદની સુરક્ષા સમિતિએ “હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ મેનેજમેન્ટ પ્લાન” ને મંજૂરી આપી છે. ઇરાની રાજ્ય મીડિયા અનુસાર, આ યોજના હેઠળ, ઇરાન આ માર્ગ પરથી પસાર થતા જહાજા પર કર (ટોલ) લાદશે. આ કર ઇરાની ચલણ, રિયાલમાં વસૂલવામાં આવશે. આ યોજનામાં જહાજ સલામતી, પર્યાવરણીય સંરક્ષણ અને નાણાકીય વ્યવસ્થા અંગે કડક નિયમો શામેલ છે.
આ નવી ઇરાની યોજનામાં સ્પષ્ટપણે જણાવાયું છે કે યુએસ અને ઇઝરાયલી જહાજાને આ માર્ગ પરથી પસાર થવા દેવામાં આવશે નહીં. વધુમાં, ઇરાન પર એકપક્ષીય પ્રતિબંધો લાદનારા દેશોના જહાજાને પણ પ્રતિબંધિત કરવામાં આવશે. ઈરાન આ જળમાર્ગમાં તેની સાર્વભૌમત્વ અને લશ્કરી ભૂમિકાને મજબૂત બનાવી રહ્યું છે. આ માટે, તે ઓમાન સાથે કાનૂની માળખું વિકસાવવા માટે પણ કામ કરી રહ્યું છે.
આ દરમિયાન, વ્હાઇટ હાઉસે દાવો કર્યો છે કે પશ્ચિમ એશિયામાં તણાવ હોવા છતાં તેલ ટેન્કરોની અવરજવર ચાલુ રહે છે. વ્હાઇટ હાઉસના પ્રેસ સેક્રેટરી કેરોલિન લેવિટે જણાવ્યું હતું કે આ રાષ્ટપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના નેતૃત્વ હેઠળની રાજદ્વારી કાર્યવાહીનું પરિણામ છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે પ્રત્યક્ષ અને પરોક્ષ વાટાઘાટો ચાલી રહી છે.
લેવિટે એવા દાવાઓને નકારી કાઢ્યા કે ઈરાન સ્વેચ્છાએ ફક્ત ચોક્કસ જહાજાને જ પસાર થવા દે છે. તેમણે કહ્યું કે તાજેતરમાં ૧૦ ટેન્કરો પસાર થયા છે અને આગામી દિવસોમાં ૨૦ વધુ પસાર થવાની અપેક્ષા છે. તેમણે ભારપૂર્વક જણાવ્યું હતું કે યુએસ વહીવટીતંત્રના સતત પ્રયાસો વિના ટેન્કરોની આ અવરજવર શક્ય ન હોત.
