મધ્ય પૂર્વમાં ચાલી રહેલા તણાવ વચ્ચે, એક મોટા વિકાસે વિશ્વનું ધ્યાન ખેંચ્યું છે. વલણમાં અચાનક ફેરફાર કરીને, અમેરિકાએ ઈરાની તેલના વેચાણ પર અસ્થાયી ડિસ્કાઉન્ટ આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ પગલું એવા સમયે આવ્યું છે જ્યારે ઊર્જા પુરવઠાની કટોકટી વધુ ઘેરી બની રહી છે અને વૈશ્વિક બજારોમાં ઉથલપાથલ ચાલી રહી છે. યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સ ડિપાર્ટમેન્ટ ઓફ ટ્રેઝરી દ્વારા જાહેરાત કરવામાં આવી છે કે ઈરાની ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોના વેચાણ અને ડિલિવરીને ૧૯ એપ્રિલ, ૨૦૨૬ સુધી મંજૂરી આપવામાં આવશે. આ મુક્તિ ૨૦ માર્ચ સુધીમાં સમુદ્રમાં લોડ થયેલા તેલ ટેન્કરોને લાગુ પડે છે. આનો અર્થ એ છે કે અગાઉ ફસાયેલા ઈરાની તેલ હવે વેચાણ માટે ઉપલબ્ધ થશે.
યુએસ વહીવટીતંત્ર માને છે કે આ નિર્ણયથી વૈશ્વિક બજારમાં આશરે ૧૪૦ મિલિયન બેરલ તેલનો પુરવઠો વધશે. આ તેલના ભાવ પર દબાણ ઘટાડી શકે છે અને પુરવઠા સંકટને દૂર કરી શકે છે. નિષ્ણાતોના મતે, આ પગલું વિશ્વભરમાં વધતા ફુગાવાને નિયંત્રિત કરવામાં પણ મદદ કરી શકે છે.
હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં ચાલી રહેલા તણાવ તેલ પુરવઠા પર ગંભીર અસર કરી રહ્યા છે. આ દરિયાઈ માર્ગ વૈશ્વિક તેલ વેપારનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, અને તેનો વિક્ષેપ વૈશ્વિક ઊર્જા સુરક્ષાને અસર કરે છે.
યુએસએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ છૂટ ફક્ત કામચલાઉ અને મર્યાદિત છે. નવા તેલ સોદા અથવા ઉત્પાદનની મંજૂરી નથી. વધુમાં, આ વેચાણમાંથી મળેલી રકમ ઈરાનને સરળતાથી મળશે નહીં. આનો અર્થ એ થયો કે આ નિર્ણય ફક્ત વર્તમાન કટોકટીને પહોંચી વળવા માટે લેવામાં આવ્યો છે.
નિષ્ણાતો માને છે કે આ પગલું મધ્ય પૂર્વમાં તણાવ ઓછો થવાનો સંકેત આપી શકે છે. જાકે, અમેરિકાએ એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે તે ઈરાન પર દબાણ જાળવી રાખશે અને તેની આર્થિક પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખશે.આ નિર્ણય બાદ તેલના ભાવમાં નરમાઈ જાવા મળી શકે છે. શેરબજાર અને ચલણ બજારો પર પણ તેની સકારાત્મક અસર પડવાની અપેક્ષા છે.
