મોહન યાદવના નેતૃત્વ હેઠળની મધ્યપ્રદેશ સરકારે ૨૦૨૬નું બજેટ રજૂ કર્યું, જેમાં ખેડૂતો, મજૂરો, મહિલાઓ અને યુવાનોને કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવ્યા. નાણામંત્રી જગદીશ દેવડાએ ૧૦૦,૦૦૦ સોલાર પંપ, શ્રમ વિભાગ માટે ૧,૩૩૫ કરોડ અને ૧૧,૨૭૭ આદિવાસી ગામોના વિકાસ, ગ્રામીણ જાડાણ, શિષ્યવૃત્તિ યોજનાઓ અને મહિલા કલ્યાણ માટે ૧.૨૭ લાખ કરોડથી વધુની જાગવાઈઓની જાહેરાત કરી. બજેટમાં કૃષિ, સામાજિક સુરક્ષા અને મહિલા સશકિતકરણ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું હતું.૩,૦૦૦ કરોડ રૂપિયાના ખર્ચે ખેડૂતોને ૧ લાખ સોલાર પંપ પૂરા પાડવામાં આવશે. ખેડૂત પરિવારોને કિસાન સન્માન નિધિ અને મુખ્યમંત્રી ખેડૂત કલ્યાણ યોજના હેઠળ વાર્ષિક કુલ ૧૨,૦૦૦ ની સહાય આપવામાં આવી રહી છે. ભાવાંતર યોજનાની સફળતાથી પ્રભાવિત થઈને, અન્ય રાજ્યોએ પણ રસ દાખવ્યો છે. ખેડૂત ઉન્નતિ યોજનાની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જે ખેડૂતોને ખાસ પ્રોત્સાહનો આપે છે.
ઓર્ગેનિક અને કુદરતી ખેતી માટે ૨.૧૪૨ મિલિયન હેક્ટર વિસ્તાર નોંધાયેલ છે. દેવરાએ જણાવ્યું હતું કે રાજ્ય કઠોળ ઉત્પાદનમાં પ્રથમ ક્રમે છે અને ઘઉં તેલીબિયાંમાં બીજા ક્રમે છે. રાજ્ય નારંગી, ધાણા અને લસણમાં પણ આગળ છે. ખેડૂતોને ઉત્પાદનથી વેચાણ સુધી સહાય કરવામાં આવી રહી છે.
પીએમ પાક વીમા યોજના માટે ૧,૨૯૯ કરોડની જાગવાઈ કરવામાં આવી છે.,મુખ્યમંત્રી ખેડૂત ઉન્નતિ યોજના માટે ૫,૫૦૦ કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે.,ખેડૂતોને પ્રોત્સાહન તરીકે ૩૩૭ કરોડ આપવામાં આવશે., વર્ષ ૨૦૨૬ ને ખેડૂત કલ્યાણ વર્ષ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે.,૬.૬૯ લાખ ખેડૂતોને ૩૩૭ કરોડનું વિતરણ કરવામાં આવશે, ૧ લાખ હેક્ટર વિસ્તારમાં કુદરતી ખેતીને પ્રોત્સાહન આપવાનો ધ્યેય છે.
નાણામંત્રી દેવરાએ જણાવ્યું હતું કે સરકારે આગામી નાણાકીય વર્ષ માટે શ્રમ વિભાગ માટે ૧,૩૩૫ કરોડની બજેટ જાગવાઈનો પ્રસ્તાવ મુકયો છે. આ બજેટનો ઉદ્દેશ્ય મજૂરો, અસંગઠિત કામદારો અને ગરીબોને સામાજિક સુરક્ષા પૂરી પાડવાનો છે. સરકારી માહિતી અનુસાર, પ્રધાનમંત્રી જન ધન યોજના હેઠળ રાજ્યમાં અત્યાર સુધીમાં ૪૬.૧ મિલિયનથી વધુ ખાતા ખોલવામાં આવ્યા છે.
આનાથી મોટી સંખ્યામાં લોકો બેંકિંગ સિસ્ટમ સાથે જાડાયેલા છે. દરમિયાન, પ્રધાનમંત્રી સુરક્ષા વીમા યોજના હેઠળ ૩૬.૪ મિલિયન લોકો નોંધાયેલા છે. આ યોજના અકસ્માતના કિસ્સામાં વીમા સુરક્ષા પૂરી પાડે છે. વધુમાં, મોટી સંખ્યામાં લોકો પ્રધાનમંત્રી જીવન જ્યોતિ વીમા યોજનામાં પણ જાડાયા છે. ૧૫.૪ મિલિયનથી વધુ લોકોએ આ યોજના હેઠળ નોંધણી કરાવી છે, જે તેમના પરિવારોને નાણાકીય સુરક્ષા પૂરી પાડે છે.
મુખ્યમંત્રી યુવા શકિત યોજના હેઠળ, રાજ્યભરના તમામ વિધાનસભા મતવિસ્તારોમાં સુલભ સ્ટેડિયમ બનાવવાની વ્યવસ્થા કરવામાં આવી રહી છે. કલ્યાણ વિભાગ માટે ૮૧૫ કરોડ રૂપિયાનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે. લાડલી લક્ષ્મી યોજનાનો લાભ ૫૨.૨૯ મિલિયન છોકરીઓને મળ્યો છે.
મહિલા સશકિતકરણ અને મહિલા કલ્યાણને આ બજેટના કેન્દ્રમાં રાખવામાં આવ્યું છે. મહિલાઓ અને છોકરીઓને લગતી યોજનાઓ માટે નોંધપાત્ર જાગવાઈઓ કરવામાં આવી છે. સરકારે લાડલી લક્ષ્મી યોજના માટે ૮,૮૦૧ કરોડ રૂપિયા ફાળવ્યા છે. લાડલી બહેના યોજના માટે ૨૩,૮૮૨ કરોડ રૂપિયાનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે, જેનો રાજ્યની લાખો મહિલાઓને સીધો લાભ મળવાની અપેક્ષા છે.આંગણવાડી કેન્દ્રો દ્વારા પોષણ અભિયાનને મજબૂત બનાવવા માટે, ૮૦ લાખ દૂધના પેકેટનું વિતરણ કરવામાં આવશે. આ યોજના માટે ૬,૭૦૦ કરોડ રૂપિયાની જાગવાઈ કરવામાં આવી છે.
મહિલાઓની સુવિધાને ધ્યાનમાં રાખીને, બહારથી આવતી મહિલાઓને સુરક્ષિત અને સસ્તા આવાસ પૂરા પાડવા માટે અનેક જિલ્લાઓમાં “સખી ભવન” બનાવવામાં આવી રહ્યા છે. સરકારે વિવિધ મહિલા કલ્યાણ યોજનાઓ માટે કુલ ?૧,૨૭,૫૫૫ કરોડનું બજેટ ફાળવ્યું છે. સરકાર કહે છે કે આ બજેટ મહિલાઓને આર્થિક અને સામાજિક રીતે સશક્ત બનાવવા તરફ એક મહત્વપૂર્ણ પગલું સાબિત થશે.
નાણામંત્રી દેવરાએ કહ્યું કે સરકારે શિક્ષણ ક્ષેત્રે પણ ખાસ ધ્યાન આપ્યું છે. પોસ્ટ-મેટ્રિક શિષ્યવૃત્તિ યોજના હેઠળ, ૭૯૫,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઓને નાણાકીય સહાય પૂરી પાડવામાં આવી રહી છે જેથી તેઓ કોઈપણ અવરોધ વિના તેમનો અભ્યાસ પૂર્ણ કરી શકે. દરમિયાન, સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓની તૈયારી કરતા યુવાનો માટે સરદાર પટેલ કોચિંગ યોજના હેઠળ ૪,૦૦૦ વિદ્યાર્થીઓને લાભ આપવાનું લક્ષ્ય રાખવામાં આવ્યું છે.સામાજિક અને આર્થિક રીતે નબળા વર્ગોના ઉત્થાન માટે પણ મોટા બજેટ ફાળવણી કરવામાં આવી છે. પછાત વર્ગો, લઘુમતી, વિચરતી અને અર્ધ-વિચરતી સમુદાયોના વિકાસ માટે ૧,૬૫૧ કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. ગ્રામીણ અને દૂરના વિસ્તારોને મુખ્ય પ્રવાહ સાથે જાડવા માટે ક્નેક્તીવીતી સુધારવા પર ખાસ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે, જેમાં ૨૧,૬૩૦ કરોડની
આભાર – નિહારીકા રવિયા યોજના મંજૂર કરવામાં આવી છે.
