દેશના ખેડૂતો માટે ફરી એકવાર ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. એપ્રિલના પહેલા અઠવાડિયામાં કમોસમી વરસાદ અને કરા પડવાથી ઉભા પાકને નોંધપાત્ર નુકસાન થયું છે. નવીનતમ માહિતી અનુસાર, અત્યાર સુધીમાં આશરે ૨.૪૯ લાખ હેક્ટરમાં પાકને નુકસાન થયું છે, જેમાં ઘઉં સૌથી વધુ પ્રભાવિત થયા છે. આ નુકસાનથી ખેડૂતોની મહેનત બરબાદ થઈ ગઈ છે, અને ભવિષ્યમાં ખાદ્ય ઉત્પાદન પર તેની અસર થવાની આશંકા વધી રહી છે.
કૃષિ પ્રધાન શિવરાજ સિંહ ચૌહાણના જણાવ્યા અનુસાર, આ વખતે કમોસમી વરસાદને કારણે ઘઉંને સૌથી વધુ નુકસાન થયું છે. કેરી અને લીચી જેવા બાગાયતી પાકોને પણ અસર થઈ છે. ઘણા રાજ્યોમાં, અચાનક વરસાદ અને કરા પડવાથી લણણી માટે તૈયાર પાકને નુકસાન થયું હતું, જેના કારણે ખેડૂતોને ભારે આર્થિક નુકસાન થયું હતું.
ભારતીય હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, ૨ થી ૮ એપ્રિલ દરમિયાન દેશના ઘણા ભાગોમાં ભારે વરસાદ પડ્યો હતો. આમાં ઉત્તરપૂર્વ, મધ્ય, દક્ષિણ અને ઉત્તરપશ્ચિમ ભારતના ઘણા રાજ્યોનો સમાવેશ થાય છે. મધ્યપ્રદેશ, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ, પંજાબ, હરિયાણા અને હિમાચલ પ્રદેશ જેવા રાજ્યોમાં કરા પડવા અને જારદાર પવન ફૂંકાતા પાકને નુકસાન થયું હતું.
હવામાન વિભાગે ૯ થી ૧૫ એપ્રિલ દરમિયાન વધુ વરસાદની આગાહી કરી છે. આ માટે વિવિધ પ્રદેશોમાં વેસ્ટર્ન ડિસ્ટર્બન્સ અને ચક્રવાતી સિસ્ટમ્સ જવાબદાર છે. જા આ વલણ ચાલુ રહેશે, તો પાકને વધુ નુકસાન થઈ શકે છે, જેનાથી ખેડૂતોની ચિંતાઓ વધુ વધી શકે છે.
કૃષિ મંત્રી શિવરાજ સિંહ ચૌહાણે જણાવ્યું છે કે સરકાર આ કટોકટીના સમયમાં ખેડૂતો સાથે ઉભી છે. પાકના નુકસાનનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે ત્રણ વિભાગો સર્વે કરી રહ્યા છે અને રાહત પગલાં લેવા માટે રાજ્યો સાથે કામ કરી રહ્યા છે.
સરકાર જૂનમાં શરૂ થનારા ખરીફ વાવણી અંગે પણ સતર્ક છે. ખાતરોનો પુરવઠો સુનિશ્ચિત કરવા અને ભાવ Âસ્થરતા જાળવવા માટે પગલાં લેવામાં આવી રહ્યા છે. ખેડૂતો પર વધુ પડતો બોજ ન પડે તે માટે સરકારે ફોસ્ફેટિક અને પોટાશ ખાતરો પરની સબસિડી વધારીને ૪૧,૫૩૪ કરોડ કરી છે.
ભારતમાં મોટી સંખ્યામાં નાના ખેડૂતો છે, જેમની સરેરાશ જમીન આશરે ૦.૯ હેક્ટર છે. આવી સ્થિતિમાં, વારંવાર હવામાનની ઘટનાઓ એક મહત્વપૂર્ણ પડકાર ઉભો કરે છે. નિષ્ણાતો માને છે કે ખેતીમાં વૈવિધ્યીકરણ અને નવી તકનીકો અપનાવવાથી આ જાખમો ઘટાડી શકાય છે.