બેન્ડીટ ક્વીન (૧૯૯૪), હાતિમ (૨૦૦૩-૨૦૦૪), અને ટ્રેન ટુ પાકિસ્તાન (૧૯૯૮) જેવી ફિલ્મોમાં પોતાના શક્તિશાળી અભિનયનું પ્રદર્શન કરનાર સ્વર્ગસ્થ અભિનેતા નિર્મલ પાંડેની એક ફિલ્મ છે જે આજે પણ ઘણા લોકો દ્વારા યાદ કરવામાં આવે છે. આ ફિલ્મમાં, નિર્મલ પાંડેએ એક મહિલાનું એટલું મનમોહક ચિત્રણ કર્યું હતું કે તેણીને શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો એવોર્ડ પણ એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. “દારા” નામની આ ફિલ્મ ૧૯૯૬માં રિલીઝ થઈ હતી. ફિલ્મ ઉદ્યોગના અનુભવી અભિનેતા અમોલ પાલેકર દ્વારા દિગ્દર્શિત “દારા” ફિલ્મ ઉદ્યોગમાં એક અનુભવી અભિનેતા હતા.
ભારતના ઉત્તરપૂર્વીય કિનારા પર સેટ કરેલી આ અનોખી ભારતીય ફિલ્મ બોલિવૂડ શૈલી (ગીતો સહિત) ને ભારતીય સમાજના કઠોર અને કરુણ ચિત્રણ સાથે જોડે છે. તે ભારતીય ગ્રામીણ સમાજમાં મહિલાઓની સ્થિતિ, પુરુષ-હેતુ, બળાત્કાર અને ભારતીય લોકકથાઓના ઇતિહાસ જેવા વિષયોને પ્રકાશિત કરે છે. આ ઉશ્કેરણીજનક મુદ્દાઓ લોકગીતો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવ્યા છે, અને એક યાદગાર દ્રશ્ય બોલિવૂડ શૈલીના સંગીત પર વ્યંગ કરે છે. ફિલ્મમાં નિર્મલ પાંડેએ મુખ્ય ભૂમિકા ભજવી હતી, જેમાં સોનાલી કુલકર્ણી મુખ્ય નાયિકા હતી. નાગેશ ભોંસલે, હૈદર અલી અને નંદુ માધવ જેવા કલાકારોએ પણ ફિલ્મમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકાઓ ભજવી હતી.
આ ભૂમિકા માટે, નિર્મલ પાંડેને ૧૯૯૭માં વેલેન્સીયા આંતરરાષ્ટ્રીય ફિલ્મ મહોત્સવમાં શ્રેષ્ઠ અભિનેત્રીનો પુરસ્કાર એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. આજે પણ, લોકો આ ભૂમિકાને ભૂલી શક્યા નથી. આ ભૂમિકા ભજવનાર અભિનેતા નિર્મલ પાંડે હવે આપણી વચ્ચે નથી, તેમનું ૨૦૧૦ માં અવસાન થયું, તેમ છતાં તેમની નોંધપાત્ર ફિલ્મો અને પાત્રો આજે પણ યાદ રહે છે. નિર્મલને સિનેમાની દુનિયામાં એક મુખ્ય પ્રેરણાસ્ત્રોત તરીકે ઓળખવામાં આવે છે, અને ફિલ્મ કલાકારો તેમનું નામ જીવંત રાખે છે. તાજેતરમાં, નિર્મલ પાંડેની યાદમાં નૈનિતાલમાં એક ફિલ્મ મહોત્સવ યોજાયો હતો, જેમાં ઘણા અગ્રણી કલાકારોએ હાજરી આપી હતી. વધુમાં, તેમનો અભિનય ફિલ્મ વિદ્યાર્થીઓને પ્રેરણા આપતો રહે છે.
