કેન્દ્ર સરકારે શનિવારે એનએસએ હેઠળ અગ્રણી લદ્દાખ આબોહવા કાર્યકર્તા સોનમ વાંગચુકની અટકાયત તાત્કાલિક અસરથી રદ કરી. લગભગ છ મહિનાની અટકાયત પછી લેવાયેલા આ નિર્ણયને લદ્દાખમાં તણાવ ઘટાડવા અને વાતચીતને પ્રોત્સાહન આપવાની દિશામાં એક મોટું પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે. લેહમાં હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન બાદ સપ્ટેમ્બર ૨૦૨૫માં વાંગચુકને અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. તે સમયે અનેક વિપક્ષી પક્ષોએ તેમની મુક્તિ માટે અવાજ ઉઠાવ્યો હતો.
ગૃહ મંત્રાલયે એનએસએની સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને, કોઈપણ શરત વિના સોનમ વાંગચુકને તાત્કાલિક મુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો છે. વાંગચુકને ગયા વર્ષે ૨૬ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ લેહ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટના આદેશ પર એનએસએ હેઠળ અટકાયતમાં લેવામાં આવ્યા હતા. ૨૪ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ લેહમાં થયેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શન બાદ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી હતી, જેમાં ચાર લોકો માર્યા ગયા હતા અને ઘણા ઘાયલ થયા હતા. આ વિરોધ પ્રદર્શનો લદ્દાખને રાજ્યનો દરજ્જા, છઠ્ઠી અનુસૂચિમાં સમાવેશ, જમીન અધિકારો, નોકરીઓ અને બંધારણીય રક્ષણની માંગણી કરી રહ્યા હતા.
ગૃહ મંત્રાલયે જણાવ્યું હતું કે સરકાર લદ્દાખમાં શાંતિ, સ્થિરતા અને પરસ્પર વિશ્વાસનું વાતાવરણ બનાવવા માટે પ્રતિબદ્ધ છે, જેથી તમામ હિસ્સેદારો સાથે અર્થપૂર્ણ અને રચનાત્મક વાતચીત થઈ શકે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “આ ઉદ્દેશ્યને આગળ વધારવા માટે, અને યોગ્ય વિચાર-વિમર્શ પછી, સરકારે એનએસએ હેઠળ ઉપલબ્ધ સત્તાઓનો ઉપયોગ કરીને શ્રી સોનમ વાંગચુકની અટકાયત તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.” મંત્રાલયે એ પણ પુનરોચ્ચાર કર્યો કે વાંગચુક એનએસએ હેઠળ ઉપલબ્ધ મહત્તમ અટકાયત સમયગાળાનો લગભગ અડધો સમય પહેલાથી જ પૂર્ણ કરી ચુકવ્યા છે.
સરકારે લદ્દાખ માટે “તમામ જરૂરી સુરક્ષા પગલાં” પૂરા પાડવાના પોતાના વચનનો પુનરોચ્ચાર કર્યો છે. અધિકારીઓએ આશા વ્યક્ત કરી છે કે વાંગચુકની મુક્તિ વાટાઘાટોને ફરીથી જીવંત બનાવશે. કેન્દ્રીય મંત્રીઓ અને સ્થાનિક નેતાઓની બનેલી અગાઉ રચાયેલી ઉચ્ચ-શક્તિવાળી સમિતિ માંગણીઓ પર ચર્ચા કરી રહી છે. જા કે, કાર્યકરોએ વિલંબની ફરિયાદ કરી છે. હવે, ૩૩ ટકા સ્થાનિક નોકરી અનામત, વિકાસ અને સાંસ્કૃતિક સંરક્ષણ જેવા લદ્દાખ મુદ્દાઓ પર સકારાત્મક પ્રગતિની આશા છે. આ નિર્ણય ૨૦૧૯ માં લદ્દાખને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ બનાવવામાં આવ્યા પછી ચાલી રહેલી માંગણીઓ અને આંદોલનો વચ્ચે આવ્યો છે, જ્યાં લેહ એપેક્સ બોડી જેવા સંગઠનો સક્રિય છે.
