સંસદીય કાર્યવાહી દરમિયાન, ગૃહમાં શિષ્ટાચારના ભંગની ઘટના પ્રકાશમાં આવી. સત્રમાં ભારે હોબાળો જાવા મળ્યો. આ દરમિયાન કેટલાક સાંસદોએ સ્પીકરના પોડિયમ તરફ કાગળો ફેંક્્યા. કડક કાર્યવાહી કરીને, સંબંધિત સાંસદોને સત્રના બાકીના સમય માટે સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા. આઠ સાંસદો સામે આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી. જારદાર અવાજ અને વિરોધને કારણે ગૃહની કાર્યવાહી ઘણી વખત અટકાવવી પડી. કાર્યવાહી આવતીકાલ, બુધવાર સુધી મુલતવી રાખવામાં આવી છે.
જ્યારે લોકસભા બપોરે ૩ વાગ્યે ચોથી વખત તેની કાર્યવાહી ફરી શરૂ થઈ, ત્યારે પ્રિસાઇડિંગ ઓફિસરે સ્પષ્ટપણે જણાવ્યું કે સ્પીકરના પોડિયમ તરફ કાગળો ફેંકનારા સભ્યોના નામ નોંધવામાં આવશે. ત્યારબાદ સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ આવા સાંસદોને સસ્પેન્ડ કરવાનો પ્રસ્તાવ મુક્યો . ગૃહે ધ્વનિ મત દ્વારા પ્રસ્તાવને મંજૂરી આપી. તેમ છતાં, હોબાળો ઓછો થયો નહીં.
જે સાંસદોને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હતા તેમાં ડીન કુરિયાકોસે,કિરણ રેડ્ડી,અમરિન્દર સિંહ રાજા વારિંગ,મણિકમ ટાગોર,ગુરજીત ઔજલા,હિબી એડન,વેંકટ રમણ,પ્રશાંત પડોલે
રાજા વારિંગ… સત્રના બાકીના સમય માટે લોકસભામાંથી સસ્પેન્ડ કર્યા પછી, કોંગ્રેસના સાંસદ અમરિન્દર સિંહ રાજા વારિંગે કહ્યું કે જા વિપક્ષના નેતાને બોલવાની મંજૂરી નહીં મળે, તો અન્ય વિપક્ષી સાંસદોનું કોણ સાંભળશે? તેમણે કહ્યું કે રાહુલ ગાંધી ગઈકાલથી બોલવા માંગતા હતા અને એક મેગેઝિન કે પુસ્તકનો ઉલ્લેખ કરવા માંગતા હતા, જેની સત્યતા તેમણે આજે તેમના લેટરહેડ પર સહી કરી હતી. વારિંગના જણાવ્યા મુજબ, રાહુલ ગાંધીએ ચીન, ડોકલામ, પાકિસ્તાન અને વડા પ્રધાનનો ઉલ્લેખ કરવાનું શરૂ કરતાની સાથે જ શાસક પક્ષે અવાજ શરૂ કરી દીધો અને માઇક્રોફોન બંધ કરી દેવામાં આવ્યો. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે કોઈ પણ વિપક્ષી નેતાને બોલવાની મંજૂરી નથી. વારિંગે કહ્યું કે લોકશાહીમાં આ ખોટું છે. તેમણે કહ્યું કે વારંવાર વિક્ષેપ પાડ્યા બાદ, વિપક્ષ વેલમાં ગયો. તેમણે કહ્યું કે તેઓ શિષ્ટાચારમાં માને છે, પરંતુ જ્યારે અવાજ દબાવવામાં આવે છે, ત્યારે તેમણે વિરોધ કરવો પડે છે. તેમણે પ્રશ્ન કર્યો કે રાહુલ ગાંધીનો આટલો ડર કેમ છે અને તેમને સાંભળવામાં ખચકાટ કેમ છે.
પ્રશાંત પડોલે… સસ્પેન્શન બાદ, કોંગ્રેસના સાંસદ પ્રશાંત પડોલે કહ્યું કે જે કોઈ પણ જાહેર હિતમાં બોલે છે તેને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવે છે. તેમણે કહ્યું કે વિપક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ સંસદમાં ભારતના વલણ અને પડોશી દેશોમાં પ્રવૃત્તિઓનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો, જે ગૃહને જાણવાની જરૂર હતી. પડોલેના જણાવ્યા અનુસાર, સરકારે તેમનો અવાજ દબાવવાનો પ્રયાસ કર્યો. જ્યારે વિપક્ષે વિરોધ કર્યો ત્યારે કાર્યવાહી કરવામાં આવી અને તેમને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા. તેમણે કહ્યું કે જાહેર મુદ્દાઓ ઉઠાવવા એ તેમનું કર્તવ્ય છે અને તેઓ આમ કરતા રહેશે.
ગુરજીત સિંહ ઔજલા… કોંગ્રેસના સાંસદ ગુરજીત સિંહ ઔજલાએ કહ્યું કે સંસદમાં દેશ સામેના મુદ્દાઓ ઉઠાવવા એ વિપક્ષનું કર્તવ્ય છે, અને તેનો જવાબ આપવાનું સરકારનું કામ છે. તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે વિપક્ષને પુસ્તકો અથવા બહારના †ોતોનો ઉલ્લેખ કરવાથી અટકાવવામાં આવી રહ્યો છે. ઔજલાએ જણાવ્યું કે બજારમાં ચીનનો પ્રભાવ વધી રહ્યો છે, અને વિદેશી માલ ઝડપથી આવી રહ્યો છે. તેમણે યુએસ સાથે વેપાર અને ટેરિફ નિર્ણયો પર પણ સવાલ ઉઠાવ્યા. તેમણે કહ્યું કે ખેડૂતોની આજીવિકાની ચિંતા પહેલા થતી હતી, પરંતુ હવે તે ચિંતા ગેરહાજર છે. તેમણે કહ્યું કે દેશને ફક્ત બજાર તરીકે ચલાવી શકાય નહીં; સંસદમાં ખુલ્લી ચર્ચા જરૂરી છે.
મણિકમ ટાગોર… સસ્પેન્શન બાદ, કોંગ્રેસના સાંસદ મણિકમ ટાગોરે જણાવ્યું કે આઠ સાંસદોને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં સાત કોંગ્રેસ અને એક સીપીઆઈ(એમ) સાંસદનો સમાવેશ થાય છે. તેમણે કહ્યું કે તેમનો એકમાત્ર દોષ વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીને બોલવાની મંજૂરી આપવાની માંગ કરવાનો હતો. ટાગોરના મતે, રાહુલ ગાંધીને વારંવાર અટકાવવામાં આવ્યા હતા અને પ્રમાણિકતા માંગવામાં આવી હતી. આજે, તેમણે દસ્તાવેજા આપીને તે ઔપચારિકતા પૂર્ણ કરી, છતાં તેમનું ભાષણ બંધ કરવામાં આવ્યું. તેમણે કહ્યું કે રાહુલ ગાંધીએ ચીન અને યુએસ ટેરિફનો મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. માઇક્રોફોન બંધ થયા પછી વિરોધ થયો, જેના કારણે સસ્પેન્શન થયું.
કોંગ્રેસના સાંસદ હિબી એડને જણાવ્યું કે વિપક્ષના નેતાએ સ્પષ્ટપણે સમજાવ્યું કે તેમને સંસદમાં કેમ બોલવા દેવામાં આવી રહ્યા નથી. તેમના મતે, મુદ્દો અમેરિકા સાથેના વેપાર કરાર અને સંબંધિત નિર્ણયોનો છે, જેની ચર્ચા થવી જાઈએ. તેમણે કહ્યું કે કેટલાક આંતરરાષ્ટÙીય મુદ્દાઓ અને વિવાદો પર પણ સંસદમાં ચર્ચાની જરૂર છે, પરંતુ સરકાર ચર્ચા ટાળી રહી છે. એડને કહ્યું કે આઠ સાંસદોને સસ્પેન્ડ કરવામાં આવ્યા હોવા
આભાર – નિહારીકા રવિયા છતાં, વિપક્ષનો વિરોધ ચાલુ રહેશે. તેમણે કહ્યું કે તેઓ ગૃહની અંદર અને બહાર બંને જગ્યાએ વિરોધ કરશે.
આ પછી, વિપક્ષી નેતા રાહુલ ગાંધીના નેતૃત્વમાં કોંગ્રેસના સભ્યોએ લોકસભામાંથી પાર્ટીના સભ્યોને સસ્પેન્ડ કરવા સામે સંસદની બહાર વિરોધ પ્રદર્શન કર્યું. મંગળવારે બપોરથી ગૃહમાં હોબાળો થઈ રહ્યો છે, જ્યારે ગાંધીને ભૂતપૂર્વ સેના પ્રમુખ એમ.એમ. નરવણે દ્વારા ૨૦૨૦ના ભારત-ચીન સંઘર્ષ પર લખેલા અપ્રકાશિત સંસ્મરણોના અંશો પર આધારિત લેખ ટાંકતા અટકાવવામાં આવ્યો હતો.
કારણ કે કાર્યવાહી દરમિયાન, પ્રમુખ અધિકારીએ રાહુલ ગાંધીને બોલવા દીધા નહીં. ત્યારબાદ તેમણે આગામી વક્તાઓના નામ બોલાવ્યા. વિરોધ પક્ષોએ વિરોધ કર્યો. સમાજવાદી પાર્ટી, તૃણમૂલ કોંગ્રેસ અને અન્ય વિપક્ષી સાંસદોએ પણ બોલવાનો ઇનકાર કર્યો. આનાથી ગૃહમાં તણાવ વધ્યો.
વિરોધ પક્ષના સાંસદોએ વિરોધમાં ગૃહના વેલમાં ધસી ગયા, સૂત્રોચ્ચાર કર્યા અને સ્પીકરના પોડિયમ તરફ કાગળો ફેંક્્યા. હોબાળો એટલો તીવ્ર બન્યો કે કાર્યવાહી ચલાવવી મુશ્કેલ બની ગઈ. વારંવાર અપીલ કરવા છતાં, વ્યવસ્થા પુનઃસ્થાપિત થઈ શકી નહીં. ત્યારબાદ, તે બધા સામે કાર્યવાહી કરવામાં આવી. હાલમાં સંસદ સત્ર બુધવાર સુધી સ્થગિત કરવામાં આવ્યું છે.
