છેલ્લા દાયકામાં, ભારતનું સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ મર્યાદિત ખ્યાલથી રાષ્ટ્ર નિર્માણના સૌથી મોટા સ્તંભ સુધી વિકસિત થયું છે. રાષ્ટ્રીયય સ્ટાર્ટઅપ દિવસ નિમિત્તે, પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદીએ આ વિકાસ યાત્રાને નવા અને વિકાસશીલ ભારતના ભવિષ્યનો પાયો ગણાવી. પ્રધાનમંત્રીએ ભાર મૂક્યો કે આજના સ્ટાર્ટઅપ સ્થાપકો અને નવીનતાઓનો સમૂહ ખરેખર ભારત માટે ઉજ્જવળ ભવિષ્ય રજૂ કરે છે.
સ્ટાર્ટઅપ ચળવળની નમ્ર શરૂઆતને યાદ કરતા, પ્રધાનમંત્રીએ સમજાવ્યું કે લગભગ ૧૦ વર્ષ પહેલાં, આ કાર્યક્રમનો પાયો વિજ્ઞાન ભવનમાં નાખવામાં આવ્યો હતો. તે સમયે, પહેલ ખૂબ જ નાની હતી, જેમાં ફક્ત ૫૦૦ થી ૭૦૦ યુવા સહભાગીઓ હતા.
પીએમ મોદીએ કહ્યું, “આજે, આ પરિસ્થિતિમાં પરિવર્તન સ્પષ્ટપણે દેખાય છે. સ્ટાર્ટઅપ્સની વધતી સંખ્યા અને તેમના વિસ્તરણને કારણે સ્થળ વિજ્ઞાન ભવનથી ભારત મંડપમમાં ખસેડાયું છે. પ્રધાનમંત્રીના મતે, આજે પરિસ્થિતિ એવી છે કે ભારત મંડપમ જેવા વિશાળ આધુનિક કેન્દ્રમાં પણ સ્ટાર્ટઅપ ઉત્સાહીઓ માટે જગ્યા ખતમ થઈ રહી છે. આ પરિવર્તન ફક્ત સ્થાનનો વિષય નથી, પરંતુ ભારતની નવીનતા ક્ષમતા અને વૈશ્વીક સ્તરે સ્ટાર્ટઅપ્સની સ્વીકૃતિનું પ્રતીક છે.” પીએમ મોદીએ કહ્યું, “હું આપણા બધા યુવા ઇનોવેટર્સનો ખૂબ ખૂબ આભાર માનું છું જેમણે નવા સપના જાવાની હિંમત બતાવી છે.” સ્ટાર્ટઅપ ડે પર પીએમ મોદીએ બીજું શું કહ્યું?
આજે આપણે સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયાના ૧૦ વર્ષના સીમાચિહ્નની ઉજવણી કરી રહ્યા છીએ. આ ૧૦ વર્ષની સફર ફક્ત સરકારી યોજનાની સફળતાની વાર્તા નથી; તે તમારા જેવા હજારો અને લાખો સપનાઓની સફર છે. તે ઘણા બધા સપના સાકાર થવાની સફર છે.
૧૦ વર્ષ પહેલાની પરિસ્થિતિઓને યાદ કરો… વ્યક્તિગત પ્રયાસો અને નવીનતા માટે કોઈ અવકાશ નહોતો. અમે તે પરિસ્થિતિઓને પડકારી, સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા શરૂ કરી, અને યુવાનોને ખુલ્લું આકાશ આપ્યું, અને આજે પરિણામો આપણી સામે છે. માત્ર ૧૦ વર્ષમાં, સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયા મિશન એક ક્રાંતિ બની ગયું છે. “ભારત આજે વિશ્વનું ત્રીજું સૌથી મોટું સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમ ધરાવે છે.”
વડાપ્રધાન મોદીએ ખાસ કરીને ભારતમાં સ્ટાર્ટઅપ્સ પ્રત્યે સમાજ અને પરિવારોના વલણમાં આવેલા પરિવર્તન પર પ્રકાશ પાડ્યો. તેમણે ૧૦ વર્ષ પહેલાંનું એક ઉદાહરણ શેર કર્યું, જેમાં એક યુવતીએ સુરક્ષિત કોર્પોરેટ નોકરી છોડીને સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કરવાનો નિર્ણય લીધો.
જ્યારે તે તેની માતાને જાણ કરવા કોલકાતા ગઈ ત્યારે તેની માતાની પ્રતિક્રિયા હતી, “વિનાશ… તમે વિનાશના માર્ગ પર કેમ આગળ વધી રહ્યા છો?” આ ઘટના તે સમયે દેશમાં સ્ટાર્ટઅપ્સ પ્રત્યે પ્રવર્તતી ઊંડી અસુરક્ષા અને શંકાને પ્રતિબિંબિત કરે છે. તે સમયે સ્ટાર્ટઅપ્સને અસ્થિર કારકિર્દી વિકલ્પ અને આર્થિક “વિનાશ” ના આશ્રયદાતા તરીકે જાવામાં આવતા હતા.
આજે, પરિસ્થિતિ સંપૂર્ણપણે બદલાઈ ગઈ છે. પ્રધાનમંત્રીએ ગર્વથી જણાવ્યું હતું કે સ્ટાર્ટઅપ્સ, જે એક સમયે “વિનાશના માર્ગો” માનવામાં આવતા હતા, તે હવે દેશના વિકાસનો મુખ્ય પ્રવાહ છે. સ્ટાર્ટઅપ ઇન્ડિયાની સફળતાએ માત્ર આર્થિક તકો જ ઉભી કરી નથી પરંતુ સમાજમાં “નોકરી શોધનાર” થી “નોકરી સર્જક” તરફના પરિવર્તનને પણ પ્રોત્સાહન આપ્યું છે.
વડાપ્રધાન મોદીએ વર્તમાન સ્ટાર્ટઅપ ઇકોસિસ્ટમને “વિકસિત” તરીકે વર્ણવ્યું. આને દ્રષ્ટિકોણ સાથે જોડતા “ભારત,” તેમણે કહ્યું કે તેઓ સ્ટાર્ટઅપ સ્થાપકો અને નવીનતાઓના આ જૂથમાં નવા ભારતનો ઉદય જુએ છે. તેમનું માનવું છે કે રાષ્ટ્રીયય સ્ટાર્ટઅપ દિવસ ફક્ત એક ઘટના નથી, પરંતુ તે લોકોનો ઉજવણી છે જેઓ તેમના નવીન વિચારોથી ભારતને બદલી રહ્યા છે. ભારતની સ્ટાર્ટઅપ યાત્રા વિજ્ઞાન ભવનની મર્યાદિત મર્યાદાથી ભારત મંડપમની વૈશ્વીક ભવ્યતા સુધી વિકસિત થઈ છે. પ્રધાનમંત્રીનું સંબોધન સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે સરકાર આ ક્ષેત્રને નવા ભારતના ભવિષ્ય તરીકે જુએ છે.
