ઉત્તર પ્રદેશ વિધાનસભામાં ૨૦૨૬ના બજેટ સત્રના છેલ્લા દિવસે, મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે અનેક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરી. આ દરમિયાન, તેમણે જાતિ આધારિત રાજકારણ પર આકરા પ્રહારો કર્યા. મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે ગૃહમાં રાષ્ટ્રીય કવિ રામધારી સિંહ દિનકરની પંકિત ઓ વાંચી. તેમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે કાયર અને ક્રૂર લોકો જ જાતિના મુદ્દા ઉઠાવે છે. મુખ્યમંત્રી યોગી આ નિવેદનથી વિપક્ષ પર નિશાન સાધતા દેખાયા. હકીકતમાં, ૨૦૨૪ ની લોકસભા ચૂંટણીમાં પછાત દલિત-લઘુમતી રાજકારણ દ્વારા ભારતીય જનતા પાર્ટીને પાછળ ધકેલી દીધા પછી, અખિલેશ યાદવ તેમના રાજકીય વલણને વધુ તીવ્ર બનાવવામાં વ્યસ્ત છે. સમાજવાદી પાર્ટી સતત જાતિ આધારિત ખિસ્સા મેળવવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે. આ સંદર્ભમાં, મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથનું નિવેદન મહત્વપૂર્ણ બની રહ્યું છે.
મુખ્યમંત્રી યોગીએ કહ્યું કે ભાજપ શાસનમાં સરકારી યોજનાઓના લાભ રાજ્યના દરેક વ્યકિત સુધી પહોંચ્યા છે. તેમણે કહ્યું, “અમે ક્યારેય જાતિના આધારે સમાજને વિભાજીત કર્યો નથી. તમારો જાતિનો દ્રષ્ટિકોણ હોઈ શકે છે. તમે જાતિના સંદર્ભમાં વિચારો છો. તેથી જ તમે આવી વાત કરો છો. અમે એવું માનતા નથી. અમે માનીએ છીએ કે રાજ્યના દરેક વ્યકિત , દરેક નાગરિકને સરકારી સેવાઓ મેળવવાનો અધિકાર હોવો જાઈએ.”
મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે રાજ્યના દરેક નાગરિકને સરકારી સેવાઓ મળવી જાઈએ. કાયદાની નજરમાં દરેક વ્યકિત સમાન હોવો જાઈએ. સરકારી યોજનાઓના લાભો બધાને સમાન રીતે વહેંચવા જાઈએ. એટલા માટે આપણી સરકાર આ દિશામાં કામ કરે છે.
મુખ્યમંત્રી યોગીએ વિપક્ષના રાજકારણ પર કટાક્ષ કરતા ગૃહમાં રાષ્ટ્રીય કવિ દિનકર દ્વારા લખેલી પંકિતઓ વાંચી. આ દ્વારા તેમણે વિપક્ષના જાતિ રાજકારણ પર જારદાર પ્રહારો કર્યા. મુખ્યમંત્રીએ કહ્યું કે તમે પણ તમારા સમયમાં આ પંકિતઓ વાંચી હશે. મને તે પંકિતઓ હમણાં યાદ આવી રહી છે.
નદીઓ અને નાયકોની ઉત્પત્તિ જાણવી ખૂબ જ મુશ્કેલ છે,
ધનુષ્ય ઉપરાંત, યોદ્ધાઓનું કુળ શું છે?
વીર યોદ્ધાઓ તેમના તપસ્યા દ્વારા પૃથ્વી પર સન્માન મેળવે છે,
માત્ર કાયર અને ક્રૂર લોકો જ જાતિનો મુદ્દો ઉઠાવે છે.
મુખ્યમંત્રી યોગી આદિત્યનાથે વિપક્ષ પર સીધો નિશાન સાધતા કહ્યું, “તમે જાતિના આધારે સમાજને વિભાજીત કરવાનું ચાલુ રાખો છો. તમે ક્યારેય એન્સેફાલીટીસથી મૃત્યુ પામેલા દલિત બાળક વિશે વિચાર્યું નથી. તમે ક્્યારેય સૌથી પછાત જાતિના બાળકો વિશે વિચાર્યું નથી જેમને સરકારી લાભો મેળવવાથી વંચિત રાખવામાં આવ્યા હતા અને પૂરતી તબીબી સુવિધાઓનો અભાવ હતો.” મુખ્યમંત્રી યોગીએ બ્રાહ્મણોને ઘેરી લેતી તાજેતરની રાજનીતિ પર પણ નિશાન સાધ્યું.
વિપક્ષના નેતા માતા પ્રસાદ પાંડે પર નિશાન સાધતા સીએમ યોગીએ કહ્યું, “આજે તમે લોકો બધી પ્રકારની વાતો કરો છો. જા તમે તમારા સમયમાં તે ગરીબ બ્રાહ્મણ બાળકોને શિષ્યવૃત્તિ આપી હોત, તો તેમને ફાયદો થયો હોત.” તેમણે આરોપ લગાવ્યો કે તમે ફક્ત જાતિના સંદર્ભમાં વિચારો છો, અને આ ફક્ત રાજકારણ સુધી મર્યાદિત છે.
જાતિના રાજકારણ પર સીએમ યોગીના નિવેદનને મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે. સમાજશાસ્ત્રી પ્રોફેસર રણધીર કુમાર સિંહ કહે છે કે આ નિવેદન દ્વારા, મુખ્યમંત્રીએ જાતિના રાજકારણને સીધું ઉજાગર કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. સીએમ યોગી તેમની યોજનાઓ દ્વારા સમાજના દરેક વર્ગને ફાયદો પહોંચાડવાની વાત કરતા દેખાય છે. આ નિવેદન સાથે, સીએમ યોગીએ ૨૦૨૭ ની વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા ચૂંટણી રાજકારણ માટે સૂર સેટ કરવાનો પ્રયાસ કર્યો છે. તેઓ આ વાતને વધુ વિસ્તૃત કરશે તેવી શક્યતા છે.
રાષ્ટ્રીય કવિ દિનકરે તેમના પુસ્તક થીમાં મહાભારતના એપિસોડ્સનો ઉપયોગ કરીને જાતિવાદ પર આકરો હુમલો કર્યો. દિનકરે મહાભારતના કર્ણ, કર્ણ દ્વારા જાતિવાદ પર આકરો હુમલો પણ કર્યો. તેઓ લખે છે, “જેઓ ‘જાતિ’નો જાપ કરે છે, જેમની એકમાત્ર મૂડી દંભ છે, તેમને હું જાતિ વિશે શું જાણું? જાતિ મારો હાથ છે.” આ કવિતામાં, કર્ણ પોતાના હાથની તાકાતથી પોતાની જાતિ તોડવાની વાત કરે છે.
ખરેખર, રાષ્ટ્રીય કવિ દિનકરે મહાભારતના ફકરાઓનો ઉપયોગ કરીને સમજાવ્યું હતું કે જ્યારે સમાજ જાતિના નામે પ્રતિભા (કર્ણ)નું અપમાન કરે છે, ત્યારે તે રાષ્ટÙ માટે દુર્ભાગ્ય છે. હવે, સીએમ યોગી પણ આ જ પંકિતઓ ટાંકતા જાવા મળ્યા છે, જે જાતિવાદને કાયરોના હથિયાર તરીકે વર્ણવે છે.
