વડા પ્રધાન માર્ક કાર્નીની ભારત મુલાકાત પહેલા, કેનેડાએ એક મોટું પગલું ભર્યું છે. કેનેડા સરકારે પાકિસ્તાનમાં જન્મેલા ઉદ્યોગપતિ તહવ્વુર હુસૈન રાણાની નાગરિકતા રદ કરવાની પ્રક્રિયા ઝડપી બનાવી છે, જે ભારતના દુશ્મન અને ૨૦૦૮ના મુંબઈ આતંકવાદી હુમલાના માસ્ટરમાઇન્ડ હોવાનો આરોપ છે. ભારત-કેનેડા મિત્રતાની નવી શરૂઆતના સંદર્ભમાં કાર્નેના આ પગલાને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.
૬૪ વર્ષીય રાણા પાકિસ્તાની મૂળના કેનેડિયન નાગરિક છે. તે ૨૦૦૮ના મુંબઈ હુમલાના માસ્ટરમાઇન્ડ પૈકીના એક ડેવિડ કોલમેન હેડલી (ઉર્ફે દાઉદ ગિલાની, એક અમેરિકન નાગરિક)નો નજીકનો સાથી હતો. ગ્લોબલ ન્યૂઝ દ્વારા મેળવેલા દસ્તાવેજા દર્શાવે છે કે ઇમિગ્રેશન અધિકારીઓએ રાણાને જાણ કરી છે કે તેઓ તેની કેનેડિયન નાગરિકતા રદ કરવાનો ઇરાદો ધરાવે છે, જે તેણે ૨૦૦૧માં મેળવી હતી. રાણા ૧૯૯૭માં કેનેડા આવ્યો હતો અને બાદમાં ડેનિશ અખબારના સ્ટાફ પર હુમલાનું કાવતરું ઘડવા બદલ યુએસમાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો હતો.
૨૬/૧૧ હુમલાના માસ્ટરમાઇન્ડ રાણાને એપ્રિલ ૨૦૨૫માં અમેરિકા દ્વારા ભારત પ્રત્યાર્પણ કરવામાં આવ્યો હતો. નવી દિલ્હી પહોંચ્યા બાદ રાષ્ટ્રીય તપાસ એજન્સી દ્વારા તેની ધરપકડ કરવામાં આવી હતી. ઇમિગ્રેશન, રેફ્યુજીસ એન્ડ સિટીઝનશિપ કેનેડાના નિર્ણયમાં જણાવાયું છે કે રાણાની નાગરિકતા આતંકવાદ માટે નહીં, પરંતુ અરજી ફોર્મમાં ખોટું બોલવા બદલ રદ કરવામાં આવી રહી છે. ૨૦૦૦માં નાગરિકતા માટે અરજી કરતી વખતે, રાણાએ દાવો કર્યો હતો કે તે પાછલા ચાર વર્ષમાં ફક્ત છ દિવસ દેશમાંથી ગેરહાજર રહ્યો હતો, ઓટાવા અને ટોરોન્ટોમાં રહ્યો હતો. જા કે, આરસીએમપી તપાસમાં જાણવા મળ્યું કે તેણે પોતાનો લગભગ બધો સમય શિકાગોમાં વિતાવ્યો હતો, જ્યાં તેની પાસે ઇમિગ્રેશન ફર્મ અને કરિયાણાની દુકાન સહિત અનેક મિલકતો અને વ્યવસાયો હતા.
રાણાની નાગરિકતા રદ કરવાનો નિર્ણય “ગંભીર અને ઇરાદાપૂર્વકની છેતરપિંડી” માટે દોષિત સાબિત થયા પછી આવ્યો હતો. નિર્ણયમાં જણાવાયું છે કે “કેનેડિયન નાગરિકતા કાયદા પ્રત્યે તેના આદરના અભાવ” ને કારણે અધિકારીઓએ તેને ખોટી રીતે નાગરિકતા આપી હતી.આઇઆરસીસીએ ૩૧ મે, ૨૦૨૪ ના રોજ રાણાને લખ્યું “તમારા કેસમાં, એવું લાગે છે કે તમે નાગરિકતા અરજી પ્રક્રિયા દરમિયાન કેનેડામાં તમારી ગેરહાજરી છુપાવીને ઇરાદાપૂર્વક તમારા રહેઠાણની ખોટી રજૂઆત કરી હતી. આ ખોટી રજૂઆતને કારણે નિર્ણય લેનારાઓને એવું લાગ્યું કે તમે નાગરિકતા માટેની રહેઠાણની આવશ્યકતાઓને પૂર્ણ કરો છો, જે કેસ નહોતો.” સરકારે કેસ ફેડરલ કોર્ટને મોકલ્યો છે, જ્યાં અંતિમ નિર્ણય લેવામાં આવશે કે શું નાગરિકતા “ખોટા નિવેદનો, છેતરપિંડી અથવા ભૌતિક સંજાગોને ઇરાદાપૂર્વક છુપાવીને” પ્રાપ્ત થઈ હતી.
તહવ્વુર રાણાના ટોરોન્ટો સ્થિત ઇમિગ્રેશન વકીલે નિર્ણય સામે અપીલ કરી છે, દલીલ કરી છે કે તે અન્યાયી છે અને તેના અધિકારોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. નાગરિકતા રદ કરવા અંગેની સુનાવણી ગયા અઠવાડિયે ફેડરલ કોર્ટમાં થઈ હતી. ૧૯ ડિસેમ્બરના રોજ, સરકારી વકીલોએ કોર્ટને કેસમાંથી સંવેદનશીલ રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માહિતી છુપાવવાની પરવાનગી માંગી હતી. ઇમિગ્રેશન વિભાગના પ્રવક્તા મેરી-રોઝ સબાટેરે ગ્લોબલ ન્યૂઝને જણાવ્યું હતું કે ખોટી રજૂઆતના આધારે નાગરિકતા રદ કરવી એ “કેનેડિયન નાગરિકત્વની અખંડિતતા જાળવવા માટેનું મહત્વપૂર્ણ સાધન” છે. ન્યાયી પ્રક્રિયા સુનિશ્ચિત કરવામાં ફેડરલ કોર્ટનો અંતિમ નિર્ણય છે. સરકાર નાગરિકતા રદ કરવાના નિર્ણયને હળવાશથી લેતી નથી. તેમણે કહ્યું કે તેઓ કહી શકતા નથી કે આવા કેટલા નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા છે કારણ કે વિભાગ તેમને ટ્રેક કરતું નથી, પરંતુ ગ્લોબલ ન્યૂઝની સમીક્ષામાં છેલ્લા દાયકામાં આવા ફક્ત ત્રણ નિર્ણયો જાવા મળ્યા છે.
