સંસદીય પરંપરાઓમાં એક દુર્લભ ઘટનાક્રમમાં, નાણાકીય વર્ષ ૨૦૨૫-૨૬ માટે કેન્દ્રીય બજેટ રવિવારે રજૂ કરવામાં આવશે. લોકસભાના અધ્યક્ષ ઓમ બિરલાએ સોમવારે ઔપચારિક જાહેરાત કરી હતી કે નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ રવિવાર, ૧ ફેબ્રુઆરીના રોજ સંસદમાં બજેટ રજૂ કરશે. સંસદ સામાન્ય રીતે સપ્તાહના અંતે મળતી નથી, જેના કારણે રવિવારે બજેટ રજૂ થવું એ એક ઐતિહાસિક ક્ષણ બની જાય છે.
આ બજેટ નાણામંત્રી નિર્મલા સીતારમણ માટે પણ એક મોટી વ્યક્તિગત સિદ્ધિ હશે. આ તેમનું સતત નવમું બજેટ રજૂ થશે. આ સાથે, તેઓ ભૂતપૂર્વ નાણામંત્રી મોરારજી દેસાઈ દ્વારા સ્થાપિત સૌથી વધુ બજેટ રજૂ કરવાના રેકોર્ડની ખૂબ નજીક પહોંચી જશે. મોરારજી દેસાઈએ તેમના કાર્યકાળ દરમિયાન કુલ ૧૦ બજેટ રજૂ કર્યા હતા, અને નિર્મલા સીતારમણ હવે તે ઐતિહાસિક આંકડાથી માત્ર એક ડગલું દૂર છે.
૨૮ જાન્યુઆરીથી શરૂ થતા બજેટ સત્ર દરમિયાન શું થશે?
સંસદના બજેટ સત્રનું સંપૂર્ણ સમયપત્રક પણ નક્કી કરવામાં આવ્યું છે. સત્ર ૨૮ જાન્યુઆરીથી શરૂ થશે. રાષ્ટ્રપતિનું ભાષણઃ સત્ર રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુના ભાષણથી શરૂ થશે. તેઓ લોકસભા ચેમ્બરમાં લોકસભા અને રાજ્યસભાના સભ્યોની સંયુક્ત બેઠકને સંબોધિત કરશે. આર્થિક સર્વેક્ષણઃ રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પછી, નાણામંત્રી સંસદના બંને ગૃહોમાં આર્થિક સર્વેક્ષણ રજૂ કરે તેવી અપેક્ષા છે.૧૩ ફેબ્રુઆરીથી ૯ માર્ચ વચ્ચે શું થશે?
સંસદીય બાબતોના મંત્રી કિરેન રિજિજુએ અગાઉ સ્પષ્ટતા કરી હતી કે બજેટ સત્ર ૨૮ જાન્યુઆરીથી શરૂ થશે અને ૨ એપ્રિલ સુધી ચાલશે. સંસદીય પ્રક્રિયાઓ અને બજેટ દરખાસ્તોની સંપૂર્ણ તપાસ સુનિશ્ચિત કરવા માટે, સત્રને બે તબક્કામાં વહેંચવામાં આવ્યું છેઃ
પ્રથમ તબક્કોઃ ૨૮ જાન્યુઆરીથી શરૂ થઈને ૧૩ ફેબ્રુઆરી સુધી ચાલુ રહેશે. વિરામઃ સત્ર ૧૩ ફેબ્રુઆરી પછી મુલતવી રાખવામાં આવશે અને ૯ માર્ચે ફરી શરૂ થશે. આ વિરામનો ઉપયોગ સંસદીય સમિતિઓ દ્વારા વિવિધ મંત્રાલયોની ગ્રાન્ટ માંગણીઓ અને બજેટ દરખાસ્તોની તપાસ કરવા માટે કરવામાં આવશે.
બીજા તબક્કોઃ ૯ માર્ચથી શરૂ થઈને ૨ એપ્રિલ સુધી ચાલુ રહેવાની અપેક્ષા છે. સરકાર દ્વારા ૧ ફેબ્રુઆરીને સત્તાવાર રીતે “બજેટ દિવસ” તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યો છે. રવિવારે બજેટ રજૂ કરવાનો નિર્ણય અને નિર્મલા સીતારમણનું નવમું બજેટ, આગામી સત્રને રાજકીય અને આર્થિક રીતે મહત્વપૂર્ણ બનાવે છે. બજારો અને ઉદ્યોગ હવે આ રવિવારનું બજેટ અર્થતંત્ર માટે શું નવા સંદેશા લાવે છે તેના પર ધ્યાન આપશે.
