લોકસભામાં આ અઠવાડિયે અભૂતપૂર્વ ગતિરોધ જોવા મળ્યો જ્યારે રાષ્ટ્રપતિના અભિભાષણ પર આભાર પ્રસ્તાવ કોઈપણ વિગતવાર ચર્ચા વિના ફક્ત ધ્વનિ મત દ્વારા પસાર કરવો પડ્યો. સોમવારે કોંગ્રેસના સાંસદ અને લોકસભામાં વિરોધ પક્ષના નેતા રાહુલ ગાંધીએ ભૂતપૂર્વ આર્મી ચીફ જનરલ એમ.એમ. નરવણે દ્વારા લખાયેલા એક અપ્રકાશિત પુસ્તકમાંથી ટાંકવાની પરવાનગી માંગી ત્યારે થયેલા વિવાદ બાદ આ પરિસ્થિતિ ઊભી થઈ. સ્પીકર ઓમ બિરલાએ આ વિનંતીને નકારી કાઢ્યા પછી, લોકસભા ચાર દિવસ માટે સ્થગિત રહી. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી કે રાહુલ ગાંધી બંને આ મહત્વપૂર્ણ ચર્ચામાં ભાગ લઈ શક્યા નહીં.
રાહુલ ગાંધીને અટકાવતા સ્પીકર ઓમ બિરલાએ લોકસભા નિયમ ૩૪૯નો ઉલ્લેખ કર્યો, જેમાં જણાવાયું છે કે, “કોઈપણ સભ્ય ગૃહની બેઠક દરમિયાન ગૃહના કામકાજ સાથે સંબંધિત ન હોય તેવું કોઈ પુસ્તક, અખબાર અથવા પત્ર વાંચશે નહીં.”વધુમાં, સ્પીકરે નિયમ ૩૫૩ પણ વાંચ્યો, જેમાં જણાવાયું છે કે કોઈ વ્યક્તિ સામે આરોપ લગાવતા પહેલા પૂરતી માહિતી અને નોટિસ આપવાની જરૂર છે. સ્પીકરે કહ્યું કે અપ્રકાશિત પુસ્તકમાંથી સામગ્રી વાંચવી અયોગ્ય છે, કારણ કે તેને અધિકૃત ગણી શકાય નહીં.
લોકસભાના ભૂતપૂર્વ મહાસચિવ સ્નેહલતા શ્રીવાસ્તવે કહ્યું કે નિયમ ૩૪૯નો વ્યાપક અવકાશ છે અને આ કિસ્સામાં મુખ્ય સમસ્યા એ છે કે ટાંકવામાં આવી રહેલ પુસ્તક હજુ સુધી પ્રકાશિત થયું નથી. “જ્યારે કોઈ પુસ્તક પ્રકાશિત થયું નથી, ત્યારે તેના અંશોને અધિકૃત ગણી શકાય નહીં. લેખક પ્રકાશન પહેલાં સામગ્રી પણ બદલી શકે છે.”
જોકે, લોકસભાના અન્ય ભૂતપૂર્વ મહાસચિવ પી.ડી.ટી. આચાર્ય અસંમત છે. તેઓ કહે છે, “નિયમ ૩૪૯ નો સકારાત્મક અર્થ એ છે કે જો કોઈ વિષય ગૃહની કામગીરી સાથે સંબંધિત હોય, તો તે વાંચી શકાય છે.” રાષ્ટ્રપતિના ભાષણ પરની ચર્ચામાં સંરક્ષણ અને વિદેશ નીતિ જેવા મુદ્દાઓનો સમાવેશ થતો હતો, અને રાહુલ ગાંધીનો સંદર્ભ આ સાથે સંબંધિત હતો.તેમણે કહ્યું કે જો કોઈ લેખ પહેલાથી જ કોઈ મેગેઝિનમાં પ્રકાશિત થઈ ચૂક્યો હોય અને કોઈ સાંસદ તેને પ્રમાણિત કરે, તો તેને ટાંકવાની પરવાનગી છે. તેથી, રાહુલ ગાંધીને રોકવાનું તાર્કિક ન હતું.
નિયમ ૩૪૯ ના અર્થઘટન અંગે સંસદ અને કાનૂની વર્તુળોમાં ચર્ચા તેજ બની છે. નિષ્ણાતો કહે છે કે આ કેસ ભવિષ્યમાં સંસદીય પરંપરાઓ અને સાંસદોના અધિકારો માટે એક મહત્વપૂર્ણ ઉદાહરણ બની શકે છે. વિપક્ષ અને વડા પ્રધાનની ભાગીદારી વિના આભાર પ્રસ્તાવ પર ચર્ચા પસાર થવી એ એક અસાધારણ ઘટના માનવામાં આવે છે.
