સુપ્રીમ કોર્ટે બુધવારે જણાવ્યું હતું કે જમીન સંપાદન કેસોમાં વાજબી વળતરની બંધારણીય ગેરંટી ઘટાડી શકાતી નથી. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે વળતર અને વ્યાજ નાણાકીય બોજની રકમ પર આધારિત ન હોઈ શકે. સુપ્રીમ કોર્ટે નેશનલ હાઇવે ઓથોરિટી ઓફ ઇન્ડિયાની સમીક્ષા અરજીને ફગાવી દીધી હતી.
એનએચએઆઇએ ૪ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૨૫ ના તેના નિર્ણયની સમીક્ષાની માંગ કરી હતી. આ નિર્ણયમાં જણાવાયું હતું કે ૨૦૧૯ નો નિર્ણય પાછલી અસરથી લાગુ થશે. ૨૦૧૯ ના નિર્ણયમાં એનએચએઆઇ કાયદા હેઠળ સંપાદિત જમીન માટે ખેડૂતોને વળતર અને વ્યાજનો ઉલ્લેખ હતો. બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે જમીન માલિકોને ચૂકવવાપાત્ર વ્યાજ એનએચએઆઇ કાયદા દ્વારા નિર્ધારિત પાંચ ટકા મર્યાદાને બદલે, જમીન સંપાદન કાયદા મુજબ નવ ટકા હશે.એનએચએઆઇએ ૨૯,૦૦૦ કરોડની નાણાકીય જવાબદારીનો દાવો કર્યો હતો. અગાઉ, આ રકમ ૧૦૦ કરોડ અંદાજવામાં આવી હતી. મુખ્ય ન્યાયાધીશે જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય જવાબદારીનો અંદાજ સમીક્ષા માટે માન્ય આધાર નથી.
જોકે, બેન્ચે જણાવ્યું હતું કે તેના અગાઉના નિર્ણયોમાં મર્યાદિત સ્પષ્ટતાની જરૂર હતી. આ નિર્ણયના અવકાશ અને અસરની સુસંગત સમજ સુનિશ્ચિત કરવા માટે હતું. તે નિર્વિવાદ છે કે રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગ કાયદા હેઠળ સંપાદિત જમીનના જમીન માલિકો વળતર અને વ્યાજ માટે હકદાર છે. આ વાજબી વળતરનો ભાગ છે.
કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે બધા જમીનમાલિકોના દાવા સમાન નથી હોતા. ઘણા કિસ્સાઓમાં, જમીનમાલિકોએ વળતર અથવા લાભો વધારવા માટે વિવિધ પગલાં લીધાં છે. કોર્ટ માને છે કે અંતિમ દાવાઓ ફરીથી ખોલવાની મંજૂરી આપી શકાતી નથી. જમીનમાલિકોના અધિકારો અને મુકદ્દમામાં નિશ્ચિતતા વચ્ચે સંતુલન જાળવવું આવશ્યક છે. ૨૩ ફેબ્રુઆરીના રોજ, કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે માર્ચ ૨૦૧૮ પહેલાના કેસ ફરીથી ખોલી શકાતા નથી.
