ઉત્તરાખંડમાં ચાર ધામ યાત્રા માટે ઓનલાઈન નોંધણીમાં ફેરફાર કરવામાં આવ્યા છે. લોકોએ હવે ઓનલાઈન નોંધણી માટે ફી ચૂકવવી પડશે. ગઢવાલ વિભાગના અધિક કમિશનરની અધ્યક્ષતામાં એક સમિતિની રચના કરવામાં આવી છે જેથી શક્ય તેટલી વહેલી તકે ફી નક્કી કરી શકાય.
આ બાબતે વધુ વિગતો આપતાં, ગઢવાલ કમિશનર વિનય શંકર પાંડેએ જણાવ્યું હતું કે ચાર ધામ યાત્રા માટે નકલી નોંધણી અટકાવવા માટે ઓછામાં ઓછી ૧૦ રૂપિયા ફી વસૂલવી જોઈએ. સમિતિનો અહેવાલ રજૂ થયા પછી અને સરકાર તેને મંજૂરી આપે પછી અંતિમ ફી નક્કી કરવામાં આવશે.
ઉત્તરાખંડ, જેને દેવભૂમિ અથવા દેવભૂમિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે અસંખ્ય વિશ્વ-પ્રસિદ્ધ મંદિરોનું ઘર છે. ભક્તો ત્યાં વર્ષભર ઉમટી પડે છે. ઉત્તરાખંડમાં ભક્તો દ્વારા મુલાકાત લેવાયેલા અસંખ્ય ધાર્મિક સ્થળોમાં, ચાર ધામ યાત્રા સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે.
આ યાત્રાધામ, અથવા યાત્રાધામ, હિમાલયની ઊંચાઈએ સ્થિત ચાર પવિત્ર સ્થળોએ છેઃ યમુનોત્રી, ગંગોત્રી, કેદારનાથ અને બદ્રીનાથ. આ ઊંચાઈવાળા મંદિરો દર વર્ષે લગભગ છ મહિના બંધ રહે છે, ઉનાળામાં (એપ્રિલ અથવા મે) ખુલે છે અને શિયાળાની શરૂઆત (ઓક્ટોબર અથવા નવેમ્બર) સાથે બંધ થાય છે.
એવું માનવામાં આવે છે કે ચાર ધામ યાત્રા ઘડિયાળની દિશામાં પૂર્ણ થવી જોઈએ. તેથી, યાત્રા યમુનોત્રીથી શરૂ થાય છે, ગંગોત્રી સુધી આગળ વધે છે, કેદારનાથમાંથી પસાર થાય છે અને અંતે બદ્રીનાથ પર સમાપ્ત થાય છે. આ યાત્રા રોડ અથવા વિમાન દ્વારા પૂર્ણ કરી શકાય છે (હેલિકોપ્ટર સેવાઓ ઉપલબ્ધ છે).
કેટલાક ભક્તો બે ધામ યાત્રા પણ કરે છે, અથવા બે મંદિરોની યાત્રા કરે છેઃ કેદારનાથ અને બદ્રીનાથ. ઉત્તરકાશી જિલ્લામાં યમુના નદી (ગંગા પછીની બીજી સૌથી પવિત્ર ભારતીય નદી) ના †ોત પાસે એક સાંકડી ખાડીમાં સ્થિત યમુનોત્રી મંદિર, દેવી યમુનાને સમર્પિત છે.
ઉત્તરકાશી જિલ્લામાં ગંગોત્રી પણ છે, જે બધી ભારતીય નદીઓમાં સૌથી પવિત્ર દેવી ગંગાને સમર્પિત છે. રુદ્રપ્રયાગ જિલ્લામાં ભગવાન શિવને સમર્પિત કેદારનાથ પણ આવેલું છે. પવિત્ર બદ્રીનારાયણ મંદિરનું ઘર બદ્રીનાથ ભગવાન વિષ્ણુને સમર્પિત છે. ચારધામ યાત્રા જેટલી કઠિન છે તેટલી જ દૈવી પણ છે, પરંતુ તે આત્માને સંતોષ આપનારી પણ છે.
