સુપ્રીમ કોર્ટે હાલમાં ચૂંટણી દરમિયાન મફત ભેટોના વિતરણ સામેની પીઆઈએલ પર સુનાવણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો છે. ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશએ આ મુદ્દાને અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને જાહેર હિતનો ગણાવ્યો, જેમાં ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેન્ચની જરૂરિયાત દર્શાવી. અરજદારે ભારતના વધતા દેવાનો ઉલ્લેખ કર્યો, અને કહ્યું કે દેશ આશરે ૨૫૦ લાખ કરોડનું દેવું ધરાવે છે.
મુક્ત ભેટો સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં પીઆઈએલ દાખલ કરવામાં આવી હતી, જેને સુપ્રીમ કોર્ટે મહત્વપૂર્ણ ગણાવી હતી પરંતુ તાત્કાલિક સુનાવણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી દરમિયાન રાજકીય પક્ષો દ્વારા મફત ભેટોના વિતરણ સામે તાત્કાલિક પીઆઈએલ પર સુનાવણી કરવાનો ઇનકાર કર્યો હતો. ભાજપના નેતા અને વકીલ અશ્વિની ઉપાધ્યાયે તેમની પેન્ડિંગ અરજીનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે પાંચ રાજ્યોમાં ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે અને “સૂર્ય અને ચંદ્ર સિવાય બધું” આપવાના વચનો આપવામાં આવી રહ્યા છે, જે ભ્રષ્ટ પ્રથાઓ સમાન છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે જણાવ્યું હતું કે આ મુદ્દો અત્યંત મહત્વપૂર્ણ છે અને જાહેર હિત સાથે સંકળાયેલો છે, અને તેની સુનાવણી ત્રણ ન્યાયાધીશોની બેન્ચ દ્વારા થવી જાઈએ. જાકે, કોર્ટે તારીખ આપવાનો ઇનકાર કર્યો હતો, અને કહ્યું હતું કે જા ફેબ્રુઆરીના અંતમાં અથવા માર્ચની શરૂઆતમાં આ બાબતનો ફરીથી ઉલ્લેખ કરવામાં આવે તો તેના પર વિચાર કરવામાં આવશે.
એ નોંધવું જાઈએ કે અગાઉ સુપ્રીમ કોર્ટ સમક્ષ આવો જ એક મામલો આવ્યો હતો, અને મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાન્તે તેને “ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ મામલો” ગણાવ્યો હતો. સુપ્રીમ કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આ એક ગંભીર વિચારણા માંગતો મુદ્દો છે. અરજદારે દેશના વધતા દેવા તરફ કોર્ટનું ધ્યાન દોર્યું હતું, જેમાં જણાવ્યું હતું કે ભારત હાલમાં આશરે ૨૫૦ લાખ કરોડનું દેવું ધરાવે છે.સીજેઆઇએ ટિપ્પણી કરી હતી કે જ્યારે આ અમુક અંશે નીતિગત નિર્ણયનો વિષય હોઈ શકે છે, ત્યારે એ પણ ધ્યાનમાં લેવાની જરૂર છે કે શું રાજ્યના મહેસૂલનો એક ભાગ ફક્ત રાજ્યના વિકાસ હેતુઓ માટે અનામત રાખવો જાઈએ નહીં.
સીજેઆઇએ જણાવ્યું હતું કે મફત આરોગ્ય અને શિક્ષણ સેવાઓ બંધારણીય જવાબદારીના દાયરામાં આવે છે. આ કિસ્સામાં,સીજેઆઇએ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે જા કોઈ રાજ્ય મફત આરોગ્ય અને શિક્ષણ સેવાઓ પૂરી પાડે છે, તો તે તેની બંધારણીય જવાબદારીમાં આવે છે. આવા કિસ્સામાં, રાજ્ય તેની બંધારણીય જવાબદારી પૂરી કરી રહ્યું છે. વરિષ્ઠ વકીલ શાદાન ફરાસતે કેટલાક રાજ્યો દ્વારા રાજ્ય પરિવહન બસોમાં મહિલાઓને મફત મુસાફરી પૂરી પાડવાનું ઉદાહરણ આપ્યું.સીજેઆઇએ જણાવ્યું કે રાજ્યની સંપત્તિનું વિતરણ એવી રીતે થવું જાઈએ કે જે કલ્યાણકારી કાર્યક્રમોને ટેકો આપે. આ એક એવો મુદ્દો છે જેના પર ગંભીર વિચારણાની જરૂર છે. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે તે નક્કી કરશે કે કયા કેસ બેન્ચ સમક્ષ સૂચિબદ્ધ કરવા જાઈએ.
