૨૦૦૨ ના પ્રખ્યાત નીતિશ કટારા હત્યા કેસમાં સુપ્રીમ કોર્ટે એક મહત્વપૂર્ણ ચુકાદો આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે દોષિત સુખદેવ પહેલવાનને જેલમાંથી મુક્ત કરવો જોઈએ કારણ કે તેણે તેની ૨૦ વર્ષની સજા પૂર્ણ કરી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે કોઈપણ દોષિત જેને નિશ્ચિત સમયગાળા માટે સજા ફટકારવામાં આવી છે તેને તે પૂર્ણ થયા પછી મુક્ત કરવો જોઈએ. કોર્ટે એમ પણ કહ્યું કે ‘મુક્ત’ ની કોઈ જરૂર નથી, જેમ કે જેલમાં આખી જિંદગી વિતાવવાની સજા પામેલા દોષિતોના કિસ્સામાં થાય છે.
અગાઉ, જુલાઈ મહિનામાં, સુપ્રીમ કોર્ટે ૨૦૦૨ ના નીતિશ કટારા હત્યા કેસમાં દોષિત સુખદેવ યાદવ ઉર્ફે પહેલવાનને મુક્ત કરવાનો આદેશ આપ્યો હતો, કારણ કે તેણે માર્ચમાં તેની ૨૦ વર્ષની સજા પૂર્ણ કરી હતી. સજા સમીક્ષા બોર્ડે યાદવની મુક્તિ માટેની અરજીને તેના વર્તનનો હવાલો આપીને ફગાવી દીધી હતી. સુપ્રીમ કોર્ટે આ અંગે આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું અને કહ્યું કે જીઇમ્ કોર્ટ દ્વારા પસાર કરાયેલા આદેશને કેવી રીતે અવગણી શકે છે?
ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્ન અને ન્યાયાધીશ કે.વી. વિશ્વનાથનની બેન્ચે કહ્યું, “સેન્ટન્સ રિવ્યૂ બોર્ડ કોર્ટના આદેશને કેવી રીતે અવગણી શકે? જો આવું થાય, તો જેલમાં બંધ દરેક વ્યક્તિ ત્યાં જ મૃત્યુ પામશે. શું આ એક્ઝીક્યુટિવ ઓફિસરનું વર્તન છે?” સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે યાદવને ૨૦ વર્ષની સજા પૂર્ણ કર્યા પછી મુક્ત કરવામાં આવવો જોઈએ. ત્યારબાદ દિલ્હી સરકાર તરફથી હાજર રહેલા એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ અર્ચના પાઠક દવેએ દલીલ કરી હતી કે ૨૦ વર્ષની સજા પછી આપોઆપ મુક્તિ થઈ શકતી નથી અને આજીવન કેદનો અર્થ બાકીના કુદરતી જીવન માટે જેલમાં રહેવું છે.
જાકે, યાદવ તરફથી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ સિદ્ધાર્થ મૃદુલે દલીલ કરી હતી કે તેમના ક્લાયન્ટે ૯ માર્ચ, ૨૦૨૫ ના રોજ સજા પૂર્ણ કરી હતી. તેમણે યાદવને ૯ માર્ચ પછી કસ્ટડીમાં રાખવા માટે કોઈપણ માન્ય વાજબીતાને નકારી કાઢી હતી અને કહ્યું હતું કે દિલ્હી સરકાર સજાનું ખોટું અર્થઘટન કરી રહી છે. સુપ્રીમ કોર્ટે અગાઉ યાદવને ત્રણ મહિનાની રજા આપી હતી અને નોંધ્યું હતું કે તેમણે માફી વિના ૨૦ વર્ષની સજા ભોગવી છે. યાદવે નવેમ્બર ૨૦૨૪ માં દિલ્હી હાઈકોર્ટના આદેશને પડકાર્યો હતો, જેણે તેમને ત્રણ અઠવાડિયા માટે રજા પર મુક્ત કરવાની તેમની અરજી ફગાવી દીધી હતી.
૩ ઓક્ટોબર, ૨૦૧૬ ના રોજ, સુપ્રીમ કોર્ટે કટારાના સનસનાટીભર્યા અપહરણ અને હત્યામાં તેમની ભૂમિકા બદલ વિકાસ યાદવ અને તેના પિતરાઈ ભાઈ વિશાલ યાદવને ૨૫ વર્ષની જેલની સજા ફટકારી હતી. આ કેસમાં સહ-દોષિત સુખદેવ યાદવને ૨૦ વર્ષની જેલની સજા ફટકારવામાં આવી હતી. વિકાસ યાદવની બહેન ભારતી યાદવ સાથેના તેના કથિત અફેરને કારણે, ૧૬ અને ૧૭ ફેબ્રુઆરી, ૨૦૦૨ ની રાત્રે લગ્ન સમારંભમાંથી કટારાનું અપહરણ કરવા અને ત્યારબાદ તેની હત્યા કરવા બદલ આ પુરુષોને દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યા હતા અને સજા ફટકારવામાં આવી હતી.
