નેપાળમાં જનરલ-જી ચળવળ પાછળ, દેશમાં ફરીથી રાજાશાહી પુનઃસ્થાપિત કરવાનો ષડયંત્રનો દાવો કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ દાવાએ સનસનાટી મચાવી છે. આ દાવો નેપાળમાં નાગરિક સમાજ સાથે સંકળાયેલ સંગઠન ‘બૃહત નાગરિક આંદોલન’ દ્વારા કરવામાં આવ્યો છે. મ્દ્ગછ કહે છે કે દેશમાં રાજાશાહી પુનઃસ્થાપિત કરવા માટે ષડયંત્ર રચવામાં આવી રહ્યું છે, જે કથિત રીતે ‘લશ્કરી મધ્યસ્થી’ હેઠળ થઈ રહ્યું છે.
સંગઠનનું કહેવું છે કે આ ષડયંત્ર એવા સમયે સામે આવી રહ્યું છે જ્યારે કેપી શર્મા ઓલીના રાજીનામા પછી સંક્રમણકારી સરકાર બનાવવા માટે રાજકીય વાટાઘાટો ચાલી રહી છે. આવી સ્થિતિમાં, સુશીલા કાર્કી માટે વચગાળાના વડા પ્રધાન બનવું મુશ્કેલ લાગે છે. ગુરુવારે જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં, મ્દ્ગછ એ નેપાળ સેનાની વધતી ભૂમિકા પર ઊંડી ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે નેપાળી સેનાએ મંગળવારથી રાષ્ટ્રવ્યાપી સુરક્ષા કામગીરીની કમાન સંભાળ્યા પછી, તેની ભૂમિકા ફક્ત સુરક્ષા સુધી મર્યાદિત નથી, પરંતુ રાષ્ટ્રીય બાબતોમાં દખલગીરીનું સ્વરૂપ ધારણ કર્યું છે.
ન્યૂઝ પોર્ટલ ‘માય રિપબ્લિકા’ અનુસાર, સંગઠનનો આરોપ છે કે રાજાશાહી પુનઃસ્થાપિત કરવા, ધર્મનિરપેક્ષતાનો અંત લાવવા, સંઘીય માળખાને નબળું પાડવા અને સેનાની મધ્યસ્થી હેઠળ દરેક વર્ગની સમાવેશીતા પર હુમલો કરવા માટે ગંભીર ષડયંત્ર રચવામાં આવી રહ્યું છે.બીએનએએ નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, “જનરેશન ઝેડ ચળવળના શહીદોના મૃતદેહો પર ઊભા રહીને આવા પ્રયાસો સંપૂર્ણપણે અસ્વીકાર્ય છે. અમારું આંદોલન ક્યારેય પ્રજાસત્તાક કે ધર્મનિરપેક્ષતાને ખતમ કરવા અથવા સેનાની ગેરબંધારણીય સક્રિયતાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે નહોતું.”
નોંધનીય છે કે તાજેતરમાં શાળાના વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોએ સોશિયલ મીડિયા અને ભ્રષ્ટાચાર પર પ્રતિબંધના વિરોધમાં ‘જનરેશન ઢ’ ના બેનર હેઠળ રાષ્ટ્રવ્યાપી આંદોલન શરૂ કર્યું હતું. આંદોલનના દબાણ હેઠળ, સરકારે પ્રતિબંધ ઉઠાવી લીધો હતો, પરંતુ આ ગંભીર રાજકીય અસ્થિરતા પછી દેશમાં જાવા મળી હતી. વડા પ્રધાન કે.પી. શર્મા ઓલીના રાજીનામા પછી, દેશની બાગડોર અસ્થાયી રૂપે સેનાના હાથમાં છે, જેના કારણે પ્રજાસત્તાક અને લોકશાહીની દિશા અંગે નાગરિક સંગઠનોમાં ઊંડી ચિંતા છે.
જનરેશન ઝેડએ એવા યુવાનોનો ઉલ્લેખ કરે છે જેમનો જન્મ ૧૯૯૭ થી ૨૦૧૨ ની વચ્ચે થયો હતો. વર્ષ ૨૦૨૫ સુધીમાં, આ પેઢી વિશ્વના કાર્યબળનો ૩૦% હિસ્સો બનાવશે. આ પેઢી સોશિયલ મીડિયા, સ્વતંત્ર વિચારસરણી અને નાગરિક અધિકારો પ્રત્યે ખૂબ જાગૃત માનવામાં આવે છે, અને તાજેતરના આંદોલનોમાં તેની ભાગીદારીએ નેપાળના રાજકીય દ્રશ્યને હચમચાવી નાખ્યું છે.
નેપાળમાં યુવાનો, ખાસ કરીને જનરલ ઝેડના નેતૃત્વમાં હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનમાં મૃત્યુઆંક ૫૧ પર પહોંચી ગયો છે. નેપાળ પોલીસના કેન્દ્રીય પ્રવક્તા અને ડીઆઈજી બિનોદ ઘીમિરેએ જણાવ્યું હતું કે મૃત્યુઆંક ૫૧ પર પહોંચી ગયો છે. બીજી તરફ, ભૂતપૂર્વ મુખ્ય ન્યાયાધીશ સુશીલા કાર્કીને વચગાળાના વડા પ્રધાન તરીકે શપથ લેવાની તૈયારીઓ ચાલી રહી છે. નિમણૂકની ઔપચારિકતા શુક્રવાર બપોર સુધીમાં થઈ શકે છે, જેને વધતા જાહેર અસંતોષ વચ્ચે એક મોટો રાજકીય વિકાસ માનવામાં આવી રહ્યો છે.નોંધનીય છે કે નેપાળમાં જનરલ ઝેડ ચળવળ પછી, વડા પ્રધાન કેપી શર્મા ઓલી સહિત ઘણા મંત્રીઓએ રાજીનામું આપ્યું છે. યુવાનોએ ભ્રષ્ટાચાર અને ખરાબ શાસન સામે દેશભરમાં વિરોધ કર્યો છે.નેપાળના રાષ્ટ્રપતિ કાર્યાલય ‘શીતલ નિવાસ’ એ તેના કર્મચારીઓને નવા વચગાળાના વડા પ્રધાનનું સ્વાગત કરવા માટે તૈયારીઓ શરૂ કરવા સૂચના આપી છે. ગૃહ મંત્રાલયના વરિષ્ઠ અધિકારીઓને પણ આવી જ સૂચનાઓ જારી કરવામાં આવી છે, જેમાં રાજકીય સર્વસંમતિ બન્યા પછી સત્તાવાર પરિવર્તન માટે તૈયાર રહેવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. દેશના મુખ્ય પક્ષો અને રાષ્ટ્રપતિ સુશીલા કાર્કીને વચગાળાની સરકારનું નેતૃત્વ સોંપવા અંગે ઔપચારિક સંમતિ મેળવતાની સાથે જ મંત્રાલયને સંબંધિત વ્યવસ્થા શરૂ કરવા સૂચના આપવામાં આવી છે.
સુશીલા કાર્કી એક પ્રતિષ્ઠિત કાયદાશાસ્ત્રી અને નેપાળના પ્રથમ મહિલા મુખ્ય ન્યાયાધીશ છે. તેમની છબી એક નિષ્પક્ષ વ્યક્તિની છે જે આ અસ્થિર સમયગાળામાં વિશ્વસનીયતા અને સ્થિરતા પુનઃસ્થાપિત કરી શકે છે. ઘણા દિવસોના રાજકીય ઉથલપાથલ પછી, જનતાના એક મોટા વર્ગે માંગ કરી છે કે દેશનું વચગાળાનું નેતૃત્વ સુશીલા કાર્કીને સોંપવામાં આવે.
અગાઉ, નેપાળ ઈલેક્ટ્રિસિટી ઓથોરિટીના ભૂતપૂર્વ વડા કુલમન ઘિસિંગને પણ સંભવિત ઉમેદવાર માનવામાં આવી રહ્યા હતા. વ્યાપક સુધારા દ્વારા વીજળીની અછતને દૂર કરવા બદલ ઘિસિંગની પ્રશંસા કરવામાં આવી રહી છે. સોમવારથી દેશભરમાં ચાલી રહેલા વ્યાપક ભ્રષ્ટાચાર વિરોધી વિરોધ પ્રદર્શનો વચ્ચે આ રાજકીય પરિવર્તન થઈ રહ્યું છે.નેપાળમાં તાજેતરની અશાંતિ અને જનરલ-જી આંદોલન સોશિયલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ મૂકવાના સરકારના નિર્ણયનું પરિણામ છે. યુવાનોએ સરકાર પર હુમલો કર્યો, તેને અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા પર હુમલો ગણાવ્યો.
