વરસાદ, પૂર અને ભૂસ્ખલનને કારણે વધુ ખરાબ થયેલી જમ્મુ અને કાશ્મીરની પરિસ્થિતિ હજુ સુધી સુધરી નથી. વૈષ્ણોદેવી દુર્ઘટનાને શુક્રવારે ૧૦ દિવસ પૂર્ણ થયા (વૈષ્ણોદેવી યાત્રા રોકી દેવામાં આવી). પરંતુ યાત્રા હજુ સુધી ફરી શરૂ કરવામાં આવી નથી. કટરા સંપૂર્ણપણે નિર્જન છે. બજારોમાં શાંતિ છે, કારણ કે ભક્તોની અવરજવર પર પ્રતિબંધ છે. રેલ્વેએ ૩૦ સપ્ટેમ્બર સુધી અલગ અલગ તારીખે આ રૂટની ૨૨ ટ્રેનો રદ કરી છે. રાજ્યના મોટાભાગના રસ્તાઓ વરસાદ અને ભૂસ્ખલનને કારણે તૂટી ગયા હોવાથી, યાત્રા ૧૦મા દિવસે પણ સ્થગિત છે. જોકે રૂટનું જરૂરી સમારકામ પૂર્ણ થઈ ગયું છે, હવામાનમાં સુધારા અને યાત્રાળુઓની સલામતીને ધ્યાનમાં રાખીને યાત્રા ફરી શરૂ કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવશે.
તમને જણાવી દઈએ કે કોરોના મહામારી પછી આ પહેલી વાર છે જ્યારે માતા વૈષ્ણોદેવી યાત્રા આટલા લાંબા સમય સુધી બંધ કરવામાં આવી છે. વર્ષ ૨૦૨૦ ની શરૂઆતમાં, જ્યારે કોરોના મહામારી દરમિયાન લોકડાઉન લાદવામાં આવ્યું હતું, ત્યારે વૈષ્ણોદેવી યાત્રા ૬ મહિના માટે બંધ કરવામાં આવી હતી. ૨૦૨૧ માં કોરોનાની બીજી લહેરમાં યાત્રા બંધ કરવામાં આવી ન હતી. જોકે, દર્શન માટે ખૂબ ઓછા લોકો પહોંચ્યા હતા.
કટરાના એક ઉદ્યોગપતિ અરવિંદ કુમારે જણાવ્યું હતું કે યાત્રા સ્થગિત થવાને કારણે બેઝ કેમ્પ અને આસપાસના વિસ્તારો નિર્જન બની ગયા છે. હોટલો ખાલી પડી છે, રેસ્ટોરન્ટમાં કોઈ ગ્રાહક નથી અને પરિવહન સેવાઓ પણ ઠપ્પ થઈ ગઈ છે. યાત્રા ફરી શરૂ થાય ત્યાં સુધી શ્રાઈન બોર્ડે હેલિકોપ્ટર સેવાઓ અને રહેવાની વ્યવસ્થા સહિત તમામ બુકિંગ રદ કરી દીધા છે અને મુસાફરોને ૧૦૦ ટકા રિફંડ આપવામાં આવ્યું છે.
અધિકારીઓનું કહેવું છે કે રિયાસી જિલ્લા વહીવટીતંત્ર અને શ્રી માતા વૈષ્ણોદેવી શ્રાઈન બોર્ડ પરિસ્થિતિ પર નજર રાખી રહ્યા છે, અને રૂટ અને રસ્તાઓનું સમારકામ ચાલુ છે. ભૂસ્ખલનની શક્યતાને ધ્યાનમાં રાખીને, વહીવટીતંત્રે સાવચેતી રૂપે કટરા બેઝ કેમ્પ વિસ્તારમાં ૧૫ હોટલ સહિત ૮૦ અસુરક્ષિત ઇમારતો ખાલી કરાવી છે. એક અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે આ હોટલો અથવા ઇમારતોમાં હવે કોઈ યાત્રાળુ નથી. ઉપરાંત, માળખાકીય સલામતી અને સંભવિત જોખમોનું મૂલ્યાંકન કરવા માટે વિગતવાર સર્વે કરવામાં આવી રહ્યો છે.
અર્ધકુંવરી મંદિર વિસ્તારમાં થયેલા ભયાનક અકસ્માત બાદ યાત્રા બંધ કરવામાં આવી છે. લગભગ ૭૦૦ શ્રદ્ધાળુઓ બેઝ કેમ્પ કટરામાં રોકાયા છે અને યાત્રા શરૂ થવાની રાહ જોઈ રહ્યા છે. ઘણા શ્રદ્ધાળુઓ દિવસભર દર્શની દેવરીમાં રહે છે જેથી રૂટ ખુલતાની સાથે જ તેઓ ઈમારત તરફ આગળ વધી શકે. તમને જણાવી દઈએ કે ૨૭ ઓગસ્ટના રોજ ભારે વરસાદ અને ભૂસ્ખલનને કારણે શ્રી માતા વૈષ્ણોદેવી યાત્રા મુલતવી રાખવામાં આવી હતી. અધકુંવરી રૂટ પર અચાનક ભૂસ્ખલનમાં ૩૪ લોકો, જેમાંથી મોટાભાગના શ્રદ્ધાળુઓ હતા, તેમના જીવ ગયા. તે જ સમયે, ૨૦ થી વધુ લોકો ઘાયલ થયા હતા.
તમને જણાવી દઈએ કે ઓગસ્ટ ૨૦૨૩ અને ૨૦૨૪માં લગભગ ૭,૧૦,૯૧૪ અને ૭,૪૮,૦૩૦ શ્રદ્ધાળુઓએ માતા વૈષ્ણોદેવીના દર્શન કર્યા હતા, પરંતુ આ વર્ષે ૨૬ ઓગસ્ટના રોજ વાદળ ફાટવાની ઘટનાને કારણે તેમની સંખ્યામાં ભારે ઘટાડો થયો હતો. જુલાઈમાં, ૬,૭૭,૬૫૨ શ્રદ્ધાળુઓ ગુફા મંદિરમાં દર્શન માટે પહોંચ્યા હતા.
