દેશના બીજા ક્વાર્ટરના આર્થિક વિકાસના આંકડા જાહેર કરવામાં આવ્યા છે. બધી અપેક્ષાઓને અવગણીને, દેશનો જીડીપી વૃદ્ધિ દર ૮% ને વટાવી ગયો છે. દરમિયાન, ઓક્ટોબરમાં ફુગાવો રેકોર્ડ નીચા સ્તરે છે. સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું દેશના બેંકિંગ નિયમનકાર, રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇÂન્ડયાની નાણાકીય નીતિ સમિતિ ૫ ડિસેમ્બરે રેપો રેટ ઘટાડવાનો નિર્ણય લેશે. ઘણા નિષ્ણાતો માને છે કે આરબીઆઇ એમપીસી આ વખતે વ્યાજ દરમાં ઘટાડો અટકાવશે. વધુમાં, બજેટ રજૂ થયા પછી દરમાં ઘટાડો લાગુ થવાની સંભાવના છે.નિષ્ણાતો કહે છે કે આ વર્ષે આરબીઆઇ દ્વારા લાગુ કરાયેલ ૧% દર ઘટાડો સામાન્ય લોકો સુધી સંપૂર્ણપણે પહોંચ્યો નથી. બીજી તરફ, દર ઘટાડા આર્થિક વિકાસને ઉત્તેજીત કરવા માટે રચાયેલ છે. બીજા ક્વાર્ટરમાં વૃદ્ધિ ૮% થી વધુ થઈ ગઈ છે. એવો અંદાજ છે કે ત્રીજા અને ચોથા ક્વાર્ટરમાં દેશનો વિકાસ પણ ૭.૫% થી વધુ થશે. તેથી, દર ઘટાડા માટે કોઈ વાજબીપણું નથી. તાજેતરમાં, દેશના સૌથી મોટા જાહેર ક્ષેત્રના ધિરાણકર્તા, એસબીઆઇએ પણ તેના અહેવાલમાં જણાવ્યું હતું કે આરબીઆઇ એમપીસી ફરી એકવાર રેપો રેટને રોકી શકે છે.મધ્યસ્થ બેંકે ફેબ્રુઆરીથી વ્યાજ દરમાં ૧૦૦ બેસિસ પોઈન્ટ (૧ ટકા)નો ઘટાડો કર્યો છે, જેનાથી રેપો રેટ ૫.૫૦% થયો છે, અને ઓગસ્ટથી કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી. હવે, સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે શું બેંકોએ સંપૂર્ણ લાભ જનતાને આપ્યો છે. હકીકતમાં, બાકી લોન પરના વ્યાજ દરમાં ૫૪ બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો છે, જ્યારે બાકી ડિપોઝિટ પરના વ્યાજ દરમાં ૨૦ બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો થયો છે. બીજી બાજુ, નવી લોન પરના વ્યાજ દરમાં ૧૦૦ બેસિસ પોઈન્ટ અને નવી ડિપોઝિટ પર ૮૯ બેસિસ પોઈન્ટનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. આ આંકડા દર્શાવે છે કે ઇમ્ૈં દ્વારા અત્યાર સુધીના દર ઘટાડાનો લાભ ફક્ત નવા ઉધાર લેનારાઓને જ મળી રહ્યો છે, અન્ય કે હાલના ઉધાર લેનારાઓને નહીં.બે સંસ્થાઓએ અગાઉ વ્યાજ દરમાં ઘટાડાની આગાહી કરી હતી, તેમણે પોતાના વલણમાં સુધારો કર્યો છે. બાર્કલેઝ અને આઇસીઆરએ રેટિંગ્સે નવા જીડીપી ડેટા જાહેર થયા પછી પોતાના વલણમાં સુધારો કર્યો છે અને હવે સંકેત આપે છે કે ઇમ્ૈં યથાવત સ્થિતિ જાળવી રાખશે. બીજી તરફ, અર્થશા†ીઓ નોમિનલ જીડીપી વૃદ્ધિમાં ઘટાડો, ટેરિફ-સંબંધિત જાખમોમાં વધારો, આગામી નાણાકીય વર્ષમાં આરબીઆઇના અંદાજ કરતાં ફુગાવો નીચે રહેવાની શક્્યતા અને “જા હમણાં નહીં, તો ક્્યારે” ની પ્રવર્તમાન ભાવના તરફ નિર્દેશ કરે છે.બાર્કલેઝ બેંક ખાતે ભારત માટે મુખ્ય અર્થશા†ી આસ્થા ગુડવાણીએ જણાવ્યું હતું કે, “અમે હવે આરબીઆઇ એમપીસી તેની આગામી બેઠકમાં નીતિ દરોમાં ઘટાડો કરે તેવી અપેક્ષા રાખતા નથી.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ના બીજા ત્રિમાસિક ગાળા માટે વાસ્તવિક જીડીપી વૃદ્ધિ અમારી અને આરબીઆઇની અપેક્ષાઓ કરતાં વધી ગઈ છે. અમે માનીએ છીએ કે વિકાસ દર ટોચ પર પહોંચી ગયો છે અને અપેક્ષા રાખીએ છીએ કે નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ના બીજા ભાગમાં વૃદ્ધિ પ્રથમ છ મહિના કરતા ધીમી રહેશે.”ગુડવાણીએ અગાઉ વ્યાજ દરમાં ઘટાડો કરવાની હાકલ કરી હતી, ફુગાવાને “અવગણવા માટે ખૂબ નીચો” ગણાવ્યો હતો. દરમિયાન આઇડીએફસી ફર્સ્ટ, બેંક ઓફ બરોડા,આઇસીઆરએ રેટિંગ્સ, એસબીઆઇ આઇસીઆઇસીઆઇ બેંક, યસ બેંક,આરબીએલ બેંક અને બાર્કલેઝ બેંકે વ્યાજ દરમાં કોઈ ફેરફારનો સંકેત આપ્યો નથી.જુલાઈ-સપ્ટેમ્બરમાં, ભારતીય અર્થતંત્ર ૮.૨% ના દરે વધ્યું, જે છેલ્લા છ ક્વાર્ટરમાં સૌથી ઝડપી છે, જે આરબીઆઇના ૬.૮% વૃદ્ધિ આગાહીની વિરુદ્ધ છે. બીજા ક્વાર્ટરમાં નોમિનલ જીડીપી ૮.૭% ના દરે વધ્યું, જે પાછલા વર્ષના ૮.૮% હતું. ઓક્ટોબરમાં છૂટક ફુગાવો પણ ઘટીને ૦.૨૫% થયો, જે ૨૦૧૫ માં વર્તમાન શ્રેણી શરૂ થયા પછીનો સૌથી નીચો છે.આરબીઆઇએ એફવાય ૨૬ માટે ફુગાવો ૨.૬%, કયુ૪એફવાય ૨૬ માટે ૪% અને કયુ૧એફવાય ૨૭ માટે ૪.૫% રહેવાનો અંદાજ મૂક્્યો છે. કેન્દ્રીય બેંકે તેના સંપૂર્ણ વર્ષના એફવાય ૨૬ ફુગાવાના અનુમાનને ફેબ્રુઆરીમાં ૪.૨% થી ઘટાડીને ૨.૬% કર્યો છે.એમ્કે ગ્લોબલ ફાઈનાન્શીયલ સર્વિસીસના મુખ્ય અર્થશાસ્ત્રી માધવી અરોરાએ જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય વર્ષ ૨૬ માટે અંદાજિત ફુગાવાનો અંદાજ હવે ૨% થી નીચે છે, એટલે કે આરબીઆઇના નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ના ફુગાવાના અંદાજમાં લગભગ ૫૦-૬૦ બેસિસ પોઇન્ટનો વધુ ઘટાડો થવાનું જાખમ છે. તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે આ ડિસેમ્બરમાં વ્યાજ દરમાં ઘટાડાને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે. જાકે,આ એક નજીકની સ્પર્ધા છે. વ્યાજ દરમાં ઘટાડાની અપેક્ષા રાખતા મોટાભાગના અર્થશા સ્ત્રીઓએ પણ આ ભાવનાનો પડઘો પાડ્યો છે.એચડીએફસી બેંકના મુખ્ય અર્થશા સ્ત્રી સાક્ષી ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે નાણાકીય વર્ષ ૨૬ ના બીજા ક્વાર્ટરમાં ૮.૭% નો સામાન્ય વિકાસ દર સાવધાની રાખવાની જરૂરિયાત દર્શાવે છે.
