શાળાઓનું મર્જર ૬-૧૪ વર્ષની વયના બાળકોના મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણના અધિકારનું ઉલ્લંઘન છે
ઉત્તર પ્રદેશમાં સરકારી શાળાઓના મર્જરનો મુદ્દો સુપ્રીમ કોર્ટમાં જશે. હાઈકોર્ટના નિર્ણય બાદ, આમ આદમી પાર્ટીના રાજ્યસભાના સાંસદ સંજય સિંહે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અપીલ કરવાનું કહ્યું છે. સંજય સિંહે હાઈકોર્ટના નિર્ણય પર આશ્ચર્ય વ્યક્ત કર્યું અને કહ્યું કે તેઓ શિક્ષણના અધિકાર માટેની લડાઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં લઈ જશે. યુપી સરકારે ૫૦૦૦ શાળાઓને મર્જ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ બધી શાળાઓમાં બાળકોની સંખ્યા ઓછી છે. ઘણી શાળાઓમાં એક પણ વિદ્યાર્થી નથી. આવી સ્થિતિમાં, સરકાર આ શાળાઓને બીજી શાળામાં મર્જ કરવા માંગે છે, જેથી સંસાધનોનો વધુ સારી રીતે ઉપયોગ કરી શકાય.
સરકારના નિર્ણયનો વિરોધ કરનારા લોકો કહે છે કે આનાથી નાના બાળકોની શાળાઓ તેમના ઘરોથી દૂર થઈ જશે. આનાથી તેમને શાળાએ આવવા-જવામાં મુશ્કેલી પડશે. સરકારના નિર્ણય સામે દાખલ કરવામાં આવેલી અરજીમાં ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો કે શાળાઓનું મર્જર ૬-૧૪ વર્ષની વયના બાળકોના મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણના અધિકારનું ઉલ્લંઘન છે.
આમ આદમી પાર્ટીના રાજ્યસભા સાંસદ સંજય સિંહે સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ એકસ પર લખ્યું, “હાઈકોર્ટના નિર્ણયથી હું આશ્ચર્યચકિત છું. ઉત્તર પ્રદેશના બાળકોએ તેમનું શિક્ષણ બચાવવા માટે ન્યાયાધીશ પાસે અરજી કરી હતી, સરકારે શાળા છીનવી લીધી, હવે કોર્ટે આશા આપી છે. શું આ ‘શિક્ષણનો અધિકાર’ છે? લડાઈને સુપ્રીમ કોર્ટમાં લઈ જશે.”
ઉત્તર પ્રદેશ સરકારે ૧૬ જૂન, ૨૦૨૫ ના રોજ એક આદેશ જારી કર્યો હતો, જેમાં કહેવામાં આવ્યું હતું કે જે પ્રાથમિક શાળાઓમાં ઓછા બાળકો અભ્યાસ કરે છે. તેમને નજીકની ઉચ્ચ પ્રાથમિક શાળામાં સ્થાન આપવામાં આવશે. સરકારનું કહેવું છે કે આ શાળાઓમાં વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા ઓછી છે અને આ શાળાઓની નજીક અન્ય સરકારી શાળાઓ છે, જેની સાથે આ શાળાઓને મર્જ કરી શકાય છે. સરકારે એવી ૧૮ શાળાઓ વિશે પણ જણાવ્યું છે જ્યાં વિદ્યાર્થીઓ નથી. સરકારનું કહેવું છે કે શાળાઓને મર્જ કરવાથી સંસાધનોનો વધુ સારો ઉપયોગ થશે. ૫૦૦૦ શાળાઓના શિક્ષકો અન્ય શાળાઓમાં સેવા આપી શકશે. આનાથી શાળાઓમાં શિક્ષકોની સંખ્યા વધશે અને વિદ્યાર્થીઓને ફાયદો થશે.
સરકારના નિર્ણય સામે, સીતાપુરના ૫૧ બાળકો અને પીલીભીતના બાળકોએ અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટમાં બે અરજીઓ દાખલ કરી હતી. આ અરજીઓમાં શાળાઓના વિલીનીકરણને રોકવા માટે અપીલ કરવામાં આવી હતી. અરજદારોએ ૬-૧૪ વર્ષની વયના બાળકોના મફત અને ફરજિયાત શિક્ષણના અધિકારના ઉલ્લંઘનની વાત કરી હતી. જાકે, અલ્હાબાદ હાઇકોર્ટની લખનૌ બેન્ચે બંને અરજીઓ ફગાવી દીધી હતી. આ પછી, આ મામલે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરવાની ચર્ચા છે.
