સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ફૂડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર ઓર્ગેનાઈઝેશનના જણાવ્યા અનુસાર, યુક્રેન પર રશિયાના હુમલા બાદ બંને દેશોમાં ઘઉંનું ઉત્પાદન ઓછું થવાની ધારણા છે. દરમિયાન ભારતે ઘઉંની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ કારણે મે મહિનામાં સતત ચોથા મહિને ઘઉંના ભાવમાં વધારો થયો છે. ત્રણ મહિનાથી વધુ સમયથી ચાલી રહેલા રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ સહિતના મોસમી પરિબળોએ વિશ્વની સામે ખાદ્ય કટોકટી ઊભી કરી છે. તમામ દેશો પહેલા તેમની જરૂરિયાતો પૂરી કરવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરી રહ્યા છે. ભારતે આ કારણોસર ઘઉં સહિત કેટલીક આવશ્યક ચીજોની નિકાસ પર પણ નિયંત્રણો લાદી દીધા છે. જોકે, ભારતના આ નિર્ણયની વૈશ્વિકક બજોરમાં વિપરીત અસર જોવા મળી છે. નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યા પછી, વૈશ્વિકક ઘઉંના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો છે અને રેકોર્ડ ઉચ્ચ સ્તરની નજીક પહોંચી ગયો છે.
સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ફૂડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર ઓર્ગેનાઈઝેશનના જણાવ્યા અનુસાર, યુક્રેન પર રશિયાના હુમલા બાદ બંને દેશોમાં ઘઉંનું ઉત્પાદન ઓછું થવાની ધારણા છે. દરમિયાન ભારતે ઘઉંની નિકાસ પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. આ કારણે મે મહિનામાં સતત ચોથા મહિને ઘઉંના ભાવમાં વધારો થયો છે. મે મહિનામાં વૈશ્વિકક ઘઉંના ભાવમાં ૫.૬ ટકાનો વધારો થયો છે અને હાલમાં તે ગયા વર્ષના મે મહિના કરતાં ૫૬.૨ ટકા વધુ છે. આ માર્ચ ૨૦૦૮ના રેકોર્ડ સ્તર કરતાં માત્ર ૧૧ ટકા નીચે છે.
ફૂડ એન્ડ એગ્રીકલ્ચર ઓર્ગેનાઈઝેશને કહ્યું, ‘યુક્રેનમાં લડાઈને કારણે ઘઉંનું ઉત્પાદન ઓછું થવાની ધારણા છે. આ સાથે, ઘણા ટોચના નિકાસ કરનારા દેશોમાં ખરાબ હવામાનને કારણે ઉત્પાદનને અસર થવાની પણ સંભાવના છે. આ બધાની વચ્ચે ભારતે નિકાસ પર પ્રતિબંધની જોહેરાત કરી. આ પરિબળોને કારણે ઘઉંના ભાવમાં સતત વધારો થયો છે. જો કે, એક સારી વાત એ છે કે મે મહિનામાં બરછટ અનાજના વૈશ્વિકક ભાવમાં થોડો ઘટાડો થયો છે. જોકે, મે મહિનામાં ૨.૧ ટકાની નરમાઈ પછી પણ તેમની કિંમતો એક વર્ષ અગાઉની સરખામણીમાં ૧૮.૧ ટકા વધુ છે.
એફએઓએ જણાવ્યું હતું કે મે મહિનામાં એકંદર પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ એક મહિના પહેલાની સરખામણીમાં ૦.૬ ટકા ઘટીને ૧૫૭.૪ પોઇન્ટ પર આવી ગયો છે. જો કે, આ એક વર્ષ પહેલા એટલે કે મે ૨૦૨૧ કરતાં માત્ર ૨૨.૮ ટકા વધુ છે. બીજી તરફ, અનાજનો પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ એપ્રિલ ૨૦૨૨થી મે મહિનામાં ૨.૨ ટકા અને મે ૨૦૨૧થી ૨૯.૭ ટકા વધીને ૧૭૩.૪ પોઈન્ટ પર પહોંચ્યો છે. આ દર્શાવે છે કે ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના સરેરાશ ભાવમાં ઘટાડો થયો હોવા છતાં લોકોને અનાજના મામલામાં રાહત મળી નથી.
સંગઠને કહ્યું કે મે ૨૦૨૨માં ચોખાના ભાવ સતત પાંચમા મહિને પણ વધ્યા છે. તેમણે કહ્યું કે લગભગ દરેક મોટા માર્કેટ સેગમેન્ટમાં ક્વોટેશન વધ્યા છે, પરંતુ તે રાહતની વાત છે કે સૌથી વધુ ટ્રેડેડ વેરાયટી ઇન્ડીકાના ભાવમાં સૌથી ઓછો ૨.૬ ટકાનો વધારો થયો છે, ખાસ કરીને ભારતમાં પૂરતા પુરવઠાને કારણે. બીજી તરફ મકાઈ અને ખાંડના ભાવમાં નરમાઈ જોવા મળી રહી છે. યુ.એસ.માં પાકની સ્થિતતિમાં સુધારો, આર્જેન્ટીનામાં મોસમી પુરવઠો અને બ્રાઝિલમાં લણણીની સિઝન શરૂ થવાને કારણે મે મહિનામાં મકાઈના ભાવમાં ૩ ટકાનો ઘટાડો થયો હતો, પરંતુ તે હજુ પણ એક વર્ષ પહેલા કરતા નીચા છે. પણ ૧૨.૯ ટકા વધ્યા છે.
સમગ્ર વિશ્વમાં પર્યાપ્ત ઉપલબ્ધતાના સંકેતો અને ભારતમાં બમ્પર ઉપજની અપેક્ષાએ ખાંડના ભાવમાં નરમાઈ કરી છે. આ સિવાય ઇથેનોલના નીચા ભાવ અને ડોલર સામે બ્રાઝિલની ચલણની નબળાઈએ પણ મદદ કરી છે. આ પરિબળોને કારણે મે ૨૦૨૨માં ખાંડના ભાવમાં એક મહિના અગાઉથી ૧.૧ ટકાનો ઘટાડો થયો છે. હવે તેનો પ્રાઇસ ઇન્ડેક્સ ઘટીને ૧૨૦.૩ પોઈન્ટ પર આવી ગયો છે. અગાઉ સતત બે મહિનાથી વૈશ્વિકક ખાંડના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થયો હતો.