મહારાષ્ટ્ર સરકારની મુખ્ય યોજના, “લાડકી બહેન યોજના” હેઠળ લગભગ ૬૮ લાખ ખાતા બંધ કરવામાં આવ્યા છે. આવું થયું કારણ કે લાભાર્થીઓ સમયમર્યાદા પહેલા ફરજિયાત ઇ કેવાયસી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં નિષ્ફળ ગયા. આનાથી સક્રિય ખાતાઓની સંખ્યા ઘટીને આશરે ૧૭.૫ મિલિયન થઈ ગઈ છે.
ઈ-કેવાયસી પૂર્ણ કરવાની અંતિમ તારીખ, જે ૩૧ માર્ચે સમાપ્ત થઈ ગઈ હતી, તે હવે ૩૦ એપ્રિલ સુધી લંબાવવામાં આવી છે. નવેમ્બર ૨૦૨૫ થી ઈ-કેવાયસી પ્રક્રિયા માટેની અંતિમ તારીખ ઘણી વખત લંબાવવામાં આવી છે. અધિકારીઓએ સંકેત આપ્યો છે કે આ અંતિમ તારીખ લંબાવ્યા પછી બંધ થયેલા ખાતાઓની સંખ્યામાં ફેરફાર થઈ શકે છે. એક અધિકારીએ બુધવારે જણાવ્યું હતું કે, “કુલ ૨૪.૩ મિલિયન ખાતાઓમાંથી, આશરે ૬.૮ મિલિયન ખાતા બંધ કરવામાં આવ્યા છે કારણ કે લાભાર્થીઓએ નિર્ધારિત સમયમાં ફરજિયાત ઈ-કેવાયસી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરી ન હતી.”
રાજ્ય સરકારે ફરિયાદો મળ્યા બાદ આ ચકાસણી અભિયાન શરૂ કર્યું હતું કે પુરુષ સભ્યો અને સરકારી કર્મચારીઓ સહિત અયોગ્ય લોકો યોજના હેઠળ લાભ મેળવી રહ્યા છે. આ યોજના આર્થિક રીતે નબળા વર્ગની પાત્ર મહિલાઓને દર મહિને ૧,૫૦૦ ની નાણાકીય સહાય પૂરી પાડે છે.
રાજ્ય સરકાર દર મહિને લાભાર્થીઓને આશરે ૩,૭૦૦ કરોડનું વિતરણ કરે છે, જેમાં દરેક લાયક મહિલાને ૧,૫૦૦ મળે છે. સક્રિય ખાતાઓની સંખ્યામાં ઘટાડો થવાને કારણે, આ ખર્ચમાં પણ ફેરફાર થવાની ધારણા છે. ૨૦૨૬-૨૭ના બજેટમાં આ યોજના માટે ૨૬,૦૦૦ કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે, જે ૨૦૨૫-૨૬માં ૩૬,૦૦૦ કરોડ હતા. ૨૦૨૪ની રાજ્ય વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા મહાયુતિ સરકારે ‘લડકી બહેન યોજના’ શરૂ કરી હતી.
ચકાસણી પ્રક્રિયા દરમિયાન, શરૂઆતમાં ૨.૪ મિલિયનથી વધુ લાભાર્થીઓને ‘સરકારી કર્મચારીઓ’ તરીકે ચિન્હ કરવામાં આવ્યા હતા. આવું થયું કારણ કે મરાઠીમાં પૂછવામાં આવેલા પ્રશ્નના કારણે લાભાર્થીઓએ ખોટા જવાબો આપ્યા હતા. સંપૂર્ણ તપાસ પછી, આમાંથી આશરે ૨ મિલિયન ખાતાઓ લાયક હોવાનું જાણવા મળ્યું, જ્યારે બાકીના કેસોની ચકાસણી હજુ પણ ચાલુ છે. સરકારે અયોગ્ય ગણાતા લાભાર્થીઓને આપવામાં આવેલા ભંડોળ પાછા ન લેવાનો નિર્ણય લીધો છે. મુખ્યમંત્રી દેવેન્દ્ર ફડણવીસ અને નાયબ મુખ્યમંત્રી એકનાથ શિંદેએ સ્પષ્ટતા કરી છે કે આ યોજના બંધ કરવામાં આવશે નહીં.
