એક સમય હતો જ્યારે રોકેટ સાયકલ પર લઈ જવામાં આવતા હતા, પરંતુ આજે ભારત નવા રેકોર્ડ બનાવી રહ્યું છે. હવે દેશ એવા રોકેટ પર કામ કરી રહ્યો છે જે પૃથ્વીની નીચેની ભ્રમણકક્ષામાં ૭૫ હજાર કિલોગ્રામ વજનના ઉપગ્રહો લોન્ચ કરી શકશે. ઈસરોનું આગામી મોટું લક્ષ્ય પોતાનું સ્પેસ સ્ટેશન બનાવવાનું અને ચંદ્રની સપાટી પર અવકાશયાત્રીઓ મોકલવાનું છે.લખનૌમાં ઇસરો (ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન) ના અધ્યક્ષ અને ભારત સરકારના અવકાશ વિભાગના સચિવ ડા. વી. નારાયણન દ્વારા આ વાત કહેવામાં આવી હતી.
તેઓ ‘વિકસિત ભારત ૨૦૪૭ ના નિર્માણમાં ઉત્તર પ્રદેશના પરિપ્રેક્ષ્યમાં અવકાશ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ’ વિષય પર આયોજિત એક દિવસીય રાજ્ય સ્તરીય વર્કશોપને સંબોધિત કરી રહ્યા હતા. આ કાર્યક્રમનું આયોજન ઈસરો, અવકાશ વિભાગ, ભારત સરકાર અને ઉત્તર પ્રદેશના રિમોટ સેન્સિંગ એÂપ્લકેશન સેન્ટર દ્વારા યોજના ભવનમાં કરવામાં આવ્યું હતું.
ડા. નારાયણને કહ્યું કે ભારતે ૧૯૬૩ માં પોતાનું પહેલું રોકેટ લોન્ચ કર્યું હતું અને ત્યારથી અત્યાર સુધીમાં ૧૦૦ થી વધુ રોકેટ લોન્ચ કર્યા છે. ૧૯૭૫ સુધી ભારતમાં કોઈ ઉપગ્રહ નહોતો, પરંતુ આજે આપણી પાસે ૧૩૧ સક્રિય ઉપગ્રહો છે, જે દેશને સંરક્ષણ, સંદેશાવ્યવહાર, કૃષિ, આપત્તિ વ્યવસ્થાપન અને વિકાસમાં મદદ કરી રહ્યા છે.
બેઠકના અધ્યક્ષપદે મુખ્ય સચિવ મનોજ કુમાર સિંહે જણાવ્યું હતું કે કૃષિ, સિંચાઈ, આરોગ્ય, ગ્રામીણ વિકાસ, વન અને ખાણકામ જેવા ક્ષેત્રોમાં અવકાશ ટેકનોલોજી અત્યંત ફાયદાકારક છે. તેમણે સૂચન કર્યું હતું કે તમામ વિભાગોને સેટેલાઇટ ડેટાની ઝડપી અને સચોટ ઍક્સેસ મળવી જાઈએ જેથી યોજનાઓને વધુ સારી રીતે અમલમાં મૂકી શકાય.
તેમણે ઇસરોના વૈજ્ઞાનિકોને વીજળી અને વરસાદની વહેલી ચેતવણી આપવા માટે ટેકનોલોજી વિકસાવવા વિનંતી પણ કરી, જેથી ખેડૂતો અને સામાન્ય લોકોને સમયસર ચેતવણી આપી શકાય. તેમણે અવકાશ માળખાગત સુવિધાઓની ભવિષ્યની જરૂરિયાતો પર આધારિત એક અહેવાલ પણ બહાર પાડ્યો.
વિજ્ઞાન અને ટેકનોલોજી વિભાગના મુખ્ય સચિવ પંઢરી યાદવે જણાવ્યું હતું કે કૃષિ, બાગાયત, સિંચાઈ અને વન વિભાગો સહિત ઘણા વિભાગો રિમોટ સેન્સિંગ ટેકનોલોજીનો લાભ લઈ રહ્યા છે.
રાષ્ટ્રીય રિમોટ સેન્સિંગ સેન્ટરના ડિરેક્ટર ડા. પ્રકાશ ચૌહાણે સમજાવ્યું કે કુદરતી સંસાધનોના સંરક્ષણ અને સંચાલનમાં અવકાશ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કેવી રીતે થઈ રહ્યો છે. આ કાર્યક્રમમાં આયોજન વિભાગના મુખ્ય સચિવ આલોક કુમાર, મુખ્ય સચિવ રણવીર પ્રસાદ સહિત વિવિધ વિભાગોના વરિષ્ઠ અધિકારીઓ અને વૈજ્ઞાનિકો હાજર રહ્યા હતા.
