સુપ્રીમ કોર્ટે બિહારમાં આગામી ચૂંટણીઓ પહેલાં મતદાર યાદીઓના ખાસ સઘન સંશોધનની પ્રક્રિયાને પડકારતી અરજીઓની સુનાવણી માટે ૧૦ જુલાઈની તારીખ નક્કી કરી છે. કોર્ટે આ કેસમાં દાખલ કરેલી અરજીઓ સ્વીકારી અને કહ્યું કે તે નિર્ધારિત તારીખે ચૂંટણી પંચના પગલાની માન્યતા પર વિચાર કરશે.
વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલના નેતૃત્વમાં અનેક અરજદારો દ્વારા રજૂ કરાયેલી દલીલોની નોંધ લેતા, ન્યાયાધીશ સુધાંશુ ધુલિયા અને જાયમલ્યા બાગચીની આંશિક કાર્યકારી દિવસ (પીડબ્લ્યુડી) બેન્ચ ગુરુવારે (૧૦ જુલાઈ) ના રોજ આ મામલાની સુનાવણી કરવા સંમત થઈ. સિબ્બલે બેન્ચને આ અરજીઓ પર ચૂંટણી પંચને નોટિસ જારી કરવા વિનંતી કરી. આના પર, ન્યાયાધીશ ધુલિયાએ કહ્યું, અમે ગુરુવારે આ મામલાની સુનાવણી કરીશું.કપિલ સિબ્બલે કહ્યું કે લાખો મતદારો, ખાસ કરીને ગરીબો અને મહિલાઓના અધિકારો જાખમમાં છે શું અમારો છૈં સારાંશ તમારા માટે ઉપયોગી હતો? અમને જણાવો. સુપ્રીમ કોર્ટે બિહારમાં મતદાર યાદીના ખાસ સઘન સુધારણા પર હાલ પૂરતો વચગાળાનો સ્ટે લાદવાનો ઇનકાર કર્યો છે. હવે સુનાવણી ગુરુવારે યોજાશે. વરિષ્ઠ વકીલો કપિલ સિબ્બલ, અભિષેક મનુ સિંઘવી, શાદાબ ફરાસત અને ગોપાલ શંકરનારાયણને સુપ્રીમ કોર્ટમાં તાત્કાલિક સુનાવણીની માંગ કરી હતી. તેમણે કહ્યું કે ચૂંટણી પંચનો નિર્ણય લાખો મતદારો, ખાસ કરીને મહિલાઓ અને ગરીબ લોકોના અધિકારો માટે ગંભીર ખતરો ઉભો કરી રહ્યો છે. કપિલ સિબ્બલનો દલીલ શું છે?
સિબ્બલે કોર્ટમાં ભાર મૂક્યો, “આ લાખો મતદારોનો પ્રશ્ન છે. જા આ કાર્યવાહી તાત્કાલિક બંધ ન કરવામાં આવે તો તે સૌથી સંવેદનશીલ વર્ગોને અસર કરશે.” વકીલોએ એવી પણ માંગણી કરી હતી કે આ કેસની સુનાવણી આજે અથવા કાલે કરવામાં આવે, કારણ કે ચૂંટણી પંચે માત્ર એક મહિનાનો સમય આપ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે કેસની સુનાવણી કરવા સંમતિ આપી હતી, પરંતુ હાલ માટે વચગાળાનો સ્ટે લાદવાનો ઇનકાર કર્યો હતો.
રાજદ સાંસદ મનોજ ઝા,એડીઆર અને ટીએમસી સાંસદ મહુઆ મોઇત્રાએ મતદાર યાદી સુધારણા સામે સુપ્રીમ કોર્ટમાં અરજી દાખલ કરી છે. મનોજ ઝાએ કોર્ટમાં ચૂંટણી પંચના તે નિર્ણયને રદ કરવાની માંગ કરી છે, જેમાં પંચે બિહારમાં સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન પ્રક્રિયા તાત્કાલિક લાગુ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. રાજદ કહે છે કે વિધાનસભા ચૂંટણીના થોડા મહિના પહેલા આવી પ્રક્રિયા ચૂંટણી પ્રક્રિયાની નિષ્પક્ષતા પર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. તે જ સમયે, મહુઆ મોઇત્રાએ પોતાની અરજીમાં કહ્યું હતું કે તે ચૂંટણી પંચના ૨૪ જૂનના આદેશને રદ કરવાની વિનંતી કરે છે, જેના હેઠળ બંધારણની વિવિધ જાગવાઈઓના કથિત ઉલ્લંઘનમાં સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન કરવામાં આવી રહ્યું છે.
મહુઆએ પોતાની અરજીમાં કહ્યું હતું કે, જા આ આદેશ રદ કરવામાં ન આવે તો તે દેશમાં મોટા પાયે લાયક મતદારોને મતદાન કરવાના તેમના અધિકારથી વંચિત કરી શકે છે, જે લોકશાહી, મુક્ત અને ન્યાયી ચૂંટણીઓને નબળી પાડી શકે છે. મહુઆએ સુપ્રીમ કોર્ટને વિનંતી કરી હતી કે ભારતના ચૂંટણી પંચને દેશના અન્ય રાજ્યોમાં મતદાર યાદીઓના વિશેષ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝનના આવા આદેશો જારી કરવાનું બંધ કરવાનો નિર્દેશ આપે.
બિહારમાં મતદાર યાદીના સઘન સુધારા માટેના ચૂંટણી પંચના નિર્દેશને પડકારતી એનજીઓ ‘એસોસિએશન ઓફ ડેમોક્રેટિક રિફોર્મ્સ’ એ પણ એક અરજી દાખલ કરી છે. ચૂંટણી પંચે ૨૪ જૂને બિહારમાં એસઆઇઆર કરવા માટે સૂચનાઓ જારી કરી હતી, જેનો ઉદ્દેશ્ય અયોગ્ય નામો દૂર કરવા અને માત્ર લાયક નાગરિકોને મતદાર યાદીમાં સામેલ કરવાનો છે તેની ખાતરી કરવાનો હતો. બિહારમાં આ વર્ષના અંતમાં ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે.
