બધા રાજ્યોએ ગાય અને ભેંસ જેવા પશુઓ સહિત હાઇવે, રસ્તાઓ અને એક્સપ્રેસવે પર જાવા મળતા તમામ પ્રાણીઓને તાત્કાલિક દૂર કરવા માટે સંયુક્ત ઝુંબેશ શરૂ કરવી જાઈએ.સુપ્રીમ કોર્ટે રખડતા પ્રાણીઓના મુદ્દા પર પોતાનો ચુકાદો આપ્યો છે. ન્યાયાધીશ વિક્રમ નાથ, સંદીપ મહેતા અને એન.વી. અંજારિયાની સંયુક્ત બેન્ચે ત્રણ ભાગમાં પોતાનો ચુકાદો આપ્યો. પહેલા ભાગમાં, તેમણે આગામી સુનાવણી સુધીમાં તમામ રાજ્યો પાસેથી અહેવાલો માંગ્યા હતા, જેમાં ખામીઓને દૂર કરવા માટે શું કરવામાં આવ્યું છે તેની વિગતો આપવામાં આવી હતી. બીજા ભાગમાં હાઇવે પરથી પ્રાણીઓને દૂર કરવાની હાકલ કરવામાં આવી છે. ત્રીજા ભાગમાં તમામ સરકારી સંસ્થાઓને વાડ કરવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો છે.જસ્ટીસ મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે આ આદેશ ત્રણ ભાગમાં વહેંચાયેલો છે. પહેલો ભાગ પાલન સાથે સંબંધિત છે. કોર્ટે એમિકસ રિપોર્ટને તેના આદેશના ભાગ રૂપે ધ્યાનમાં લીધો છે. કોર્ટે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોને આગામી તારીખ પહેલાં એક સોગંદનામું રજૂ કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે, જેમાં રિપોર્ટમાં દર્શાવેલ ખામીઓને દૂર કરવા માટે લેવામાં આવેલા પગલાંની રૂપરેખા આપવામાં આવી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટપણે એમ પણ કહ્યું હતું કે કોઈપણ શિથિલતા અથવા બેદરકારીને ખૂબ જ ગંભીરતાથી લેવામાં આવશે.જસ્ટીસ મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે આદેશનો બીજા ભાગ રાજસ્થાન હાઇકોર્ટના નિર્દેશો સાથે સંબંધિત છે. આ નિર્દેશોને ફરીથી સમર્થન આપવામાં આવે છે. બધા રાજ્યોના નોડલ અધિકારીઓએ ખાતરી કરવી જાઈએ કે રાષ્ટ્રીય ધોરીમાર્ગો અને અન્ય ધોરીમાર્ગો પરથી રખડતા પ્રાણીઓને દૂર કરવામાં આવે. બધા રાજ્યોએ ગાય અને ભેંસ જેવા પશુઓ સહિત હાઇવે, રસ્તાઓ અને એક્સપ્રેસવે પર જાવા મળતા તમામ પ્રાણીઓને તાત્કાલિક દૂર કરવા માટે સંયુક્ત ઝુંબેશ શરૂ કરવી જાઈએ. આ પશુઓ અને અન્ય પ્રાણીઓને સંપૂર્ણ સંભાળ અને તમામ જરૂરી સુવિધાઓ પૂરી પાડવાની જવાબદારી પણ સોંપવામાં આવી છે.કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય સચિવો આદેશનું કડક પાલન સુનિશ્ચિત કરે. આમ કરવામાં નિષ્ફળતા જવાબદાર અધિકારીઓ સામે વ્યક્તિગત કાર્યવાહી કરશે. આ નિર્દેશોના અમલીકરણ માટે સ્થાપિત સિસ્ટમની વિગતો આપતો સ્ટેટસ રિપોર્ટ ૮ અઠવાડિયાની અંદર સબમિટ કરવો આવશ્યક છે. ન્યાયાધીશ મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે ત્રીજા ઘટક સંસ્થાઓની સુરક્ષા સાથે સંબંધિત છે. કૂતરા કરડવાની વધતી સંખ્યાને ધ્યાનમાં રાખીને કોર્ટે આ મહત્વપૂર્ણ સૂચનાઓ જારી કરી છે.કોર્ટે નિર્દેશ આપ્યો હતો કે તમામ રાજ્ય સરકારો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશો તેમની તમામ સરકારી સંસ્થાઓ, જેમ કે જિલ્લા હોસ્પિટલો, જાહેર રમતગમત સંકુલ, રેલ્વે સ્ટેશનો, વગેરે, ૨ અઠવાડિયાની અંદર ઓળખે. રખડતા કૂતરાઓને પ્રવેશતા અટકાવવા માટે આ સ્થળોએ વાડ લગાવવી જાઈએ. આ કાર્ય ૮ અઠવાડિયામાં પૂર્ણ કરવું જાઈએ.દરેક સંસ્થાના મેનેજમેન્ટે એક નોડલ અધિકારીની નિમણૂક કરવી જાઈએ જે પરિસરની જાળવણી માટે જવાબદાર રહેશે. સ્થાનિક મ્યુનિસિપલ સંસ્થા (મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન/મ્યુનિસિપાલિટી) નિયમિતપણે આ પરિસરનું નિરીક્ષણ કરશે જેથી ખાતરી કરી શકાય કે રખડતા કૂતરાઓ સંવર્ધન સ્થળ ન બને. સરકારી સંસ્થાઓના પરિસરમાં જાવા મળતા કોઈપણ રખડતા કૂતરાને તાત્કાલિક દૂર કરીને આશ્રયસ્થાનમાં લઈ જવામાં આવશે, જ્યાં તેને વંધ્યીકૃત કરવામાં આવશે અને ત્યાં રાખવામાં આવશે. કૂતરાઓને જ્યાંથી પકડવામાં આવ્યા હતા ત્યાં પાછા છોડી દેવાની મનાઈ છે. આમ કરવાથી સમગ્ર કામગીરી નિરર્થક થઈ જશે.
