ઓડિશાના પુરીમાં વિશ્વ વિખ્યાત શ્રી જગન્નાથ મંદિરના ખજાનામાં રાખવામાં આવેલા ભગવાન મહાપ્રભુ શ્રી જગન્નાથના કિંમતી ઘરેણાં અને અન્ય કિંમતી વસ્તુઓ સુરક્ષિત મળી આવી છે. મંદિરના અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, અત્યાર સુધી કરવામાં આવેલી તપાસ ૧૯૭૮ માં તૈયાર કરાયેલી યાદી સાથે સંપૂર્ણપણે મેળ ખાય છે. રત્ન ભંડારમાં સંગ્રહિત ઝવેરાત અને કિંમતી વસ્તુઓની ગણતરી અને મેચિંગ રાજ્ય સરકાર દ્વારા નિર્ધારિત નિયમો અને માનક સંચાલન પ્રક્રિયાઓ અનુસાર કરવામાં આવી રહી છે. સમગ્ર પ્રક્રિયા દરમિયાન પારદર્શિતા અને ચોકસાઈ પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવે છે.
શ્રીમંદિરનાં મુખ્ય પ્રશાસક અરવિંદ પાધીએ જણાવ્યું હતું કે ઝવેરાતમાં રહેલા કિંમતી પથ્થરોની કાળજીપૂર્વક ઓળખ અને તપાસ કરવામાં આવી રહી છે. તેથી, સમગ્ર પ્રક્રિયા ઉતાવળમાં નહીં પણ ચોકસાઈથી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. તેથી, ગણતરી અને મેચિંગ ક્્યારે પૂર્ણ થશે તે આગાહી કરવી હાલમાં મુશ્કેલ છે. મંદિરના રત્ન ભંડારની ઇન્વેન્ટરી અને મેચિંગની આ પ્રક્રિયા માર્ચ ૨૦૨૬ માં શરૂ થઈ હતી. લગભગ ૪૮ વર્ષના અંતરાલ પછી આ કાર્ય ફરી શરૂ કરવામાં આવ્યું છે. રત્ન ભંડારની ગણતરીનો પ્રથમ તબક્કો ૨૫ માર્ચથી ૨૩ મે દરમિયાન પૂર્ણ થયો હતો. ત્યારબાદ, રથયાત્રા દરમિયાન દેવતાના શણગારમાં ઉપયોગમાં લેવાતા રત્નો અને ઝવેરાતની ગણતરી ૧૯ જુલાઈથી શરૂ થઈ હતી.
સોમવારે, મહાપ્રભુની સવારની ધૂપ નીતિ પૂર્ણ થયા પછી, ઘરેણાં અને અન્ય વસ્તુઓની ઝીણવટભરી ગણતરી સવારે ૧૧ઃ૩૦ થી સાંજે ૬ઃ૪૫ વાગ્યા સુધી કરવામાં આવી હતી. આ પ્રક્રિયા લગભગ ૭ કલાક અને ૨૫ મિનિટ ચાલી હતી. મુખ્ય પ્રશાસકના જણાવ્યા મુજબ, આ કાર્ય મંગળવારે પણ ચાલુ રહેશે. રત્ન ભંડાર જેવા સંવેદનશીલ સ્થળે હાથ ધરવામાં આવતી આ પ્રક્રિયામાં સુરક્ષા અને પારદર્શિતા પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ, સમગ્ર પ્રક્રિયાનું નિરીક્ષણ સીસીટીવી કેમેરા દ્વારા કરવામાં આવી રહ્યું છે. ફક્ત અધિકૃત કર્મચારીઓને જ અંદર જવાની મંજૂરી છે. વધુમાં, સમગ્ર પ્રક્રિયાનું વિડીયો રેકો‹ડગ કરવામાં આવી રહ્યું છે. રત્ન ભંડારમાં સંગ્રહિત ઝવેરાત અને કિંમતી વસ્તુઓનું વૈજ્ઞાનિક ૩ડી મેપિંગ અને કેટલોગિંગ પણ હાથ ધરવામાં આવી રહ્યું છે.
આ વખતે, દાગીનામાં જડિત કિંમતી રત્નોની ઓળખ પર ખાસ ધ્યાન આપવામાં આવી રહ્યું છે. આ હેતુ માટે, પ્રમાણિત રત્નશા†ીઓની મદદ લેવામાં આવી રહી છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, દેવતાના દાગીના હીરા, નીલમ, મોતી અને માણેક જેવા કિંમતી પથ્થરોથી જડિત છે. આ પથ્થરોને ઓળખવામાં અને તેનું મૂલ્યાંકન કરવામાં સમય લાગે છે. એક સેટને મેચ કરવામાં સરેરાશ ૩૦ મિનિટ લાગે છે. આ જ કારણ છે કે આખી પ્રક્રિયા અપેક્ષા કરતાં વધુ સમય લઈ રહી છે. એવું નોંધાયું છે કે જ્યારે ૧૯૭૮ માં રત્ન ભંડારની ઇન્વેન્ટરી છેલ્લે સંકલિત કરવામાં આવી હતી, ત્યારે કુશળતાના અભાવે કેટલાક કિંમતી પથ્થરોની સંપૂર્ણ તપાસ થઈ શકી ન હતી. આ વખતે, રત્ન નિષ્ણાતો તેમની ઓળખ અને મૂલ્યાંકનમાં મદદ કરી રહ્યા છે.
સમયાંતરે ભક્તો દ્વારા દાનમાં આપવામાં આવેલા દાગીનાની એક અલગ ઇન્વેન્ટરી રત્ન ભંડારમાં સંકલિત કરવામાં આવી રહી છે. બાકીના સોનાના દાગીના અને અન્ય કિંમતી વસ્તુઓની ગણતરી કરવામાં આવી છે અને સ્ટોરમાં સેવા આપનારાઓને સોંપવામાં આવી છે. અધિકારીઓએ એ પણ અહેવાલ આપ્યો છે કે કેટલીક કિંમતી વસ્તુઓ રત્ન ભંડારની અંદર લાકડાના બોક્સમાં સંગ્રહિત છે. આ વસ્તુઓનું માપન કરવામાં આવ્યું છે, અને વિગતવાર પ્રક્રિયા આગામી દિવસોમાં પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
દાગીના અને કિંમતી વસ્તુઓનું વજન અને માપન પૂર્ણ થયા પછી, સત્તાવાર ઇન્વેન્ટરીના ત્રણ સેટ તૈયાર કરવામાં આવશે. આ સેટને આંતરિક રત્ન ભંડારમાં સુરક્ષિત રીતે સંગ્રહિત કરવામાં આવશે. આ સમગ્ર પ્રક્રિયાનો હેતુ રત્ન ભંડારમાં રહેલા દરેક દાગીના અને કિંમતી વસ્તુઓનો વ્યવÂસ્થત રેકોર્ડ બનાવવાનો અને તેને અગાઉના ઇન્વેન્ટરી સાથે મેચ કરવાનો છે. શ્રીમંદિર વહીવટીતંત્રે ભક્તોને ખાતરી આપી છે કે દાગીના અને કિંમતી વસ્તુઓ સુરક્ષિત છે અને ૧૯૭૮ માં તૈયાર કરાયેલ ઇન્વેન્ટરીના આધારે તેની ચકાસણી કરવામાં આવી રહી છે. આ સંવેદનશીલ પ્રક્રિયામાં ન્યાયાધીશ, છત્તીસગઢના મુખ્ય, જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ અને અન્ય અધિકૃત સભ્યોનો સમાવેશ થાય છે.મુખ્ય પ્રશાસક અરવિંદ પાધીએ જણાવ્યું હતું કે આ સમગ્ર પ્રક્રિયામાં ઉતાવળ કરતાં ચોકસાઈ અને પારદર્શિતાને પ્રાથમિકતા આપવામાં આવી રહી છે. રત્ન ભંડારની સમગ્ર ઇન્વેન્ટરી પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી, આ મામલો શ્રી જગન્નાથ મંદિરની વ્યવસ્થાપન સમિતિ સમક્ષ મૂકવામાં આવશે. સમિતિ પાસેથી મંજૂરી મળ્યા પછી, રાજ્ય સરકાર નિર્ણય લેશે કે રત્ન ભંડારમાં રહેલા દાગીના અને કિંમતી વસ્તુઓની યાદી જાહેર કરવી કે નહીં. હાલમાં, રત્ન ભંડારની ગણતરી અને સમાધાન તબક્કાવાર ચાલી રહ્યું છે, અને મંદિર વહીવટીતંત્રનું કહેવું છે કે તે અત્યંત કાળજી, પારદર્શિતા અને સ્થાપિત નિયમો અનુસાર કરવામાં આવી રહ્યું છે. એ નોંધવું જાઈએ કે ઘણીવાર એવી અફવાઓ ફેલાય છે કે મંદિરના રત્ન ભંડારમાં ગુપ્ત સુરંગ અથવા ઓરડો છે. જાકે, સર્વે દરમિયાન કોઈ ગુપ્ત માર્ગ મળ્યો નથી.
