પહેલગામ હુમલા બાદ ભારત સરકારે પાકિસ્તાન સામે વધુ એક મોટી કાર્યવાહી કરી છે. ભારત સરકારે પાકિસ્તાનથી આવતી તમામ પ્રકારની પોસ્ટલ અને પાર્સલ સેવાઓ તાત્કાલિક અસરથી સ્થગિત કરી દીધી છે. આ નિર્ણય બંને દેશો વચ્ચે હવાઈ અને જમીન માર્ગો દ્વારા થતા તમામ મેઇલ અને પાર્સલ એક્સચેન્જ પર લાગુ થશે. ટપાલ વિભાગે આ સંદર્ભમાં જાહેર નોટિસ જારી કરીને આ સસ્પેન્શનની પુષ્ટિ કરી છે.
ઉલ્લેખનીય છે કે ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે ટપાલ સેવાઓ પહેલાથી જ મર્યાદિત સ્તરે ચાલી રહી હતી. ઓગસ્ટ ૨૦૧૯ માં જમ્મુ અને કાશ્મીરમાંથી કલમ ૩૭૦ દૂર કર્યા પછી, પાકિસ્તાને ટપાલ સેવાઓ અસ્થાયી રૂપે બંધ કરી દીધી હતી, જે ત્રણ મહિના પછી પુનઃસ્થાપિત કરવામાં આવી હતી. હવે વર્તમાન તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતે આ સેવાઓ સંપૂર્ણપણે બંધ કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. આ સસ્પેન્શનથી બંને દેશો વચ્ચે પત્રવ્યવહાર, વ્યવસાયિક ટપાલ અને વ્યક્તિગત પાર્સલનું આદાનપ્રદાન સંપૂર્ણપણે બંધ થઈ જશે. નિષ્ણાતો માને છે કે આ પગલાથી બંને દેશો વચ્ચેના કૌટુંબિક અથવા વ્યવસાયિક મેઇલ પર નિર્ભર રહેલા લોકો માટે સૌથી વધુ સમસ્યાઓ ઊભી થશે.
ભારતે પાકિસ્તાનમાં ઉદ્ભવતા અથવા નિકાસ થતા તમામ માલના પ્રત્યક્ષ કે પરોક્ષ આયાત અને પરિવહન પર તાત્કાલિક પ્રતિબંધ લાદ્યાના થોડા કલાકો પછી જ આ વિકાસ થયો છે, જેનાથી દ્વિપક્ષીય વેપાર પ્રવાહ અસરકારક રીતે અટકી ગયો છે. પહેલગામમાં થયેલા ક્રૂર હુમલા બાદ બંને દેશો વચ્ચે વધી રહેલા તણાવના પ્રતિભાવમાં આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે, જેમાં ૨૬ નિર્દોષ પ્રવાસીઓએ જીવ ગુમાવ્યા હતા. ટપાલ વિનિમય સ્થગિત થવાથી રાજદ્વારી અને વેપાર સંબંધોમાં ચાલી રહેલા તણાવમાં વધુ વધારો થયો છે.
વેપાર પ્રતિબંધો પર પ્રતિક્રિયા આપતા,જીટીઆરઆઇના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવે નિર્દેશ કર્યો કે પાકિસ્તાનથી ભારતની પહેલેથી જ નજીવી આયાત – દર વર્ષે માંડ ૦.૫ મિલિયન યુએસ ડોલર – હવે શૂન્ય થઈ જશે. શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું હતું કે ભારતમાં કોઈને પણ પાકિસ્તાનના મીઠાના ભંડારમાંથી કાઢવામાં આવતા હિમાલયન ગુલાબી મીઠા (રોક સોલ્ટ) સિવાય કોઈ પણ વસ્તુની અછત અનુભવાશે નહીં, જ્યારે આયાત પર સ્થગિતતા નોંધપાત્ર લાગી શકે છે.
શ્રીવાસ્તવે ભાર મૂક્યો કે આ પગલું મોટે ભાગે પ્રતીકાત્મક છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે, ૨૦૧૯ના પુલવામા હુમલા પછી ભારતે પાકિસ્તાનથી આવતા માલ પર ૨૦૦ ટકા ડ્યુટી લાદી દીધી હતી, જેના કારણે એપ્રિલ ૨૦૨૪ અને જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ વચ્ચે આયાત ઘટીને લગભગ ૦.૪૨ મિલિયન ડોલર થઈ જશે. ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે તણાવ વધતાં, આ પગલાં એક ઊંડા અંતરને પ્રતિબિંબિત કરે છે જે વેપાર, સંદેશાવ્યવહાર અને રાજદ્વારી સંબંધોને અસર કરી રહ્યું છે.
