નોર્વેની રાજધાની ઓસ્લોમાં શુક્રવારે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પનું વિશ્વનું સૌથી પ્રતિષ્ઠિત અને ઈચ્છિત નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર જીતવાનું સ્વપ્ન ચકનાચૂર થઈ ગયું. આ વર્ષનો નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વેનેઝુએલાના અગ્રણી વિપક્ષી નેતા મારિયા કોરિના મચાડોને એનાયત કરવામાં આવ્યો. નોર્વેજીયન નોબેલ સમિતિ દર વર્ષે આ પુરસ્કાર માટે એવી વ્યક્તિઓ અને સંગઠનોની પસંદગી કરે છે જે શાંતિને પ્રોત્સાહન આપવા, રાષ્ટ્રીય વચ્ચે ભાઈચારો મજબૂત કરવા અને સમાજની સેવા કરવામાં યોગદાન આપે છે. નોંધનીય છે કે આ પુરસ્કાર હંમેશા આશ્ચર્યજનક રીતે આવે છે.
અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ છેલ્લા ઘણા દિવસોથી નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે ખૂબ જ ઉત્સુક હતા. ટ્રમ્પે શાંતિ કરારો જેવી તેમની કેટલીક વિદેશ નીતિ સિદ્ધિઓ માટે પોતાની પ્રશંસા કરી હતી. જાકે, નોબેલ નિષ્ણાતોએ પહેલાથી જ કહ્યું હતું કે તેમના જીતવાની શક્્યતા ખૂબ ઓછી હતી. નિષ્ણાતો માને છે કે સમિતિ સામાન્ય રીતે લાંબા સમયથી શાંતિ માટે કામ કરતી વ્યક્તિઓ અને સંગઠનોને પુરસ્કાર આપે છે.
મારિયા કોરિના મચાડોનો જન્મ ૭ ઓક્ટોબર, ૧૯૬૭ ના રોજ થયો હતો. તે વેનેઝુએલાના એક અગ્રણી વિપક્ષી નેતા અને ઔદ્યોગિક ઇજનેર છે. ૨૦૦૨ માં, તેણીએ વોટ મોનિટરિંગ ગ્રુપ સુમાટેની સ્થાપના કરી હતી અને વેન્ટે વેનેઝુએલા પાર્ટીના રાષ્ટ્રીય સંયોજક છે. તેણીએ ૨૦૧૧-૨૦૧૪ સુધી વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રીય સભાના સભ્ય તરીકે સેવા આપી હતી. ૨૦૧૮ માં તેણીને બીબીસીની ૧૦૦ સૌથી પ્રભાવશાળી મહિલાઓ અને ૨૦૨૫ માં ટાઇમ મેગેઝિનના ૧૦૦ સૌથી પ્રભાવશાળી લોકોમાં સામેલ કરવામાં આવી હતી. નિકોલસ માદુરો સરકારે તેણીને દેશ છોડવા પર પ્રતિબંધ મૂક્્યો હતો. ૨૦૨૩ માં તેણીને ગેરલાયક ઠેરવવામાં આવી હોવા છતાં, તેણીએ ૨૦૨૪ ની રાષ્ટÙપતિની ચૂંટણી માટે વિપક્ષી પ્રાથમિક ચૂંટણી જીતી હતી, પરંતુ કોરિના યોરિસને પાછળથી તેણીના ઉમેદવાર તરીકે નામાંકિત કરવામાં આવી હતી.આ વર્ષે નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે અનેક નામો આગળ મૂકવામાં આવ્યા હતા. પીસ રિસર્ચ ઇÂન્સ્ટટ્યૂટ ઓસ્લોએ કેટલાક સંભવિત વિજેતાઓનો ઉલ્લેખ કર્યો હતો, જેમાં નીચેનાનો સમાવેશ થાય છેઃસુદાનના ઇમરજન્સી રિસ્પોન્સ રૂમ્સઃ આ એક સમુદાય-આધારિત નેટવર્ક છે જે સુદાનના ગૃહયુદ્ધ દરમિયાન માનવતાવાદી સહાય માટે મજબૂત આધાર રહ્યું છે.આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય અદાલત અને આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાહિત અદાલતઃ બંને સંસ્થાઓ વૈÂશ્વક ન્યાય અને શાંતિ માટે કામ કરે છે.પત્રકારોની સુરક્ષા સમિતિઃ આ યુએસ સ્થિત સંસ્થા પ્રેસ સ્વતંત્રતાને પ્રોત્સાહન આપે છે અને પત્રકારોના રક્ષણ માટે કામ કરે છે. તે ફરજ દરમિયાન માર્યા ગયેલા પત્રકારોની યાદી પણ જાળવે છે.ગયા વર્ષે, ૨૦૨૪ નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર જાપાની સંગઠન નિહોન હિડાન્ક્્યોને એનાયત કરવામાં આવ્યો હતો. આ સંગઠન દાયકાઓથી પરમાણુ શસ્ત્રો સામે કામ કરી રહ્યું છે અને હિરોશિમા-નાગાસાકી બોમ્બ વિસ્ફોટના પીડિતોનો અવાજ વિશ્વ સમક્ષ લાવે છે.નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર વિશ્વના સર્વોચ્ચ પુરસ્કારોમાંનો એક છે. અન્ય નોબેલ પુરસ્કારો (જેમ કે દવા, ભૌતિકશા†, રસાયણશા† અને સાહિત્ય) સ્વીડનની રાજધાની સ્ટોકહોમમાં આપવામાં આવે છે, પરંતુ શાંતિ પુરસ્કારની જાહેરાત અને સમારોહ ઓસ્લોમાં યોજાય છે. આ અઠવાડિયે સ્ટોકહોમમાં દવા, ભૌતિકશા†, રસાયણશા† અને સાહિત્યના પુરસ્કારોની જાહેરાત કરવામાં આવી હતી, અને બધાની નજર શુક્રવારની જાહેરાત પર હતી. વધુમાં, અર્થશા†માં નોબેલ પુરસ્કારની જાહેરાત સોમવારે કરવામાં આવશે.
