ભારતીય નાગરિકોને નેપાળ જવાની મંજૂરી નથી, પરંતુ નેપાળમાં ફસાયેલા ભારતીયો તેમના ઓળખપત્ર બતાવીને ભારત આવી શકે છે.
હિંસક વિરોધ વચ્ચે હજારો ભારતીયો નેપાળમાં ફસાયેલા છે. તેમને બહાર કાઢવાના પ્રયાસો શરૂ થઈ ગયા છે. મોટી સંખ્યામાં ભારતીયો નેપાળમાં રહે છે અને કામ માટે પણ આવે છે અને જાય છે. હિંસક વિરોધ વચ્ચે ઘણા ભારતીયો નેપાળથી ભારત પાછા ફરવા માંગે છે. પરંતુ બગડતી પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, ભારતે સરહદ પર સુરક્ષા કડક કરી છે. લોકોના દસ્તાવેજા તપાસવામાં આવી રહ્યા છે, તેથી હજારો ભારતીયો નેપાળમાં ફસાયેલા છે. રાજસ્થાનના લગભગ ૪૦૦૦ મુસાફરો કાઠમંડુ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ફસાયેલા છે. બીજી તરફ, આંધ્રપ્રદેશના ૧૮૭ લોકો નેપાળમાં ફસાયેલા છે. ભારતીય દૂતાવાસ (કાઠમંડુ) અને રાજ્ય સરકારે નેપાળમાં ભારતીયો માટે હેલ્પલાઇન નંબર જારી કર્યા છે.
નેપાળમાં છેલ્લા બે દિવસથી ચાલી રહેલા હિંસક વિરોધ પ્રદર્શનોને કારણે, કેન્દ્રીય એજન્સીઓએ ભારત-નેપાળ સરહદ પર સુરક્ષા ચેતવણી જારી કરી છે. ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે દુષ્ટ તત્વો આ અશાંતિનો લાભ લઈ શકે છે અને પડોશી ભારતીય રાજ્યોમાં હિંસા ભડકાવી શકે છે. ગુપ્તચર સૂત્રોએ ચેતવણી આપી છે કે અસામાજિક તત્વો નેપાળમાં અશાંત વાતાવરણનો લાભ લઈ શકે છે અને સરહદી ભારતીય રાજ્યોમાં હિંસા ભડકાવવા અને જાહેર સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડવાનો પ્રયાસ કરી શકે છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, આ ગુપ્ત માહિતી પછી, ભારત-નેપાળ સરહદ પર તૈનાત સુરક્ષા દળો, જેમાં ઉત્તરાખંડ પોલીસ, ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ, બિહાર પોલીસ અને સશ† સીમા બળનો સમાવેશ થાય છે, ને સતર્ક કરવામાં આવ્યા છે. ઉત્તરાખંડ, ઉત્તર પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ અને બિહારમાં ૧,૭૫૧ કિલોમીટર લાંબી ખુલ્લી સરહદ પર કાયદો અને વ્યવસ્થાના કોઈપણ સંભવિત ઉલ્લંઘનને રોકવા માટે સુરક્ષા પગલાં વધુ કડક કરવામાં આવ્યા છે.
ભારતીય નાગરિકોને નેપાળ જવાની મંજૂરી નથી, પરંતુ નેપાળમાં ફસાયેલા ભારતીયો તેમના ઓળખપત્ર બતાવીને ભારત આવી શકે છે. નેપાળ નેપાળી નાગરિકોને તેના દેશમાં આવવાની મંજૂરી આપી રહ્યું છે, પરંતુ ભારતીય નાગરિકો નેપાળ જઈ શકતા નથી.ત્રણ દાયકાથી ભારત અને નેપાળ વચ્ચે ટ્રક ચલાવતા સરદાર સુમેર સિંહે જણાવ્યું હતું કે મંગળવારે તેમની સામે ધનગઢીમાં બધો હંગામો થયો હતો. ટોળાએ ઘણી જગ્યાએ તોડફોડ કરી અને આગ લગાવી દીધી. બધી સરકારી કચેરીઓને એક પછી એક સળગાવી દેવામાં આવી રહી હતી. તેમણે કહ્યું કે પ્રદર્શનકારીઓએ અમારા ટ્રકને કંઈ કર્યું નથી અને અમને કહ્યું કે બાજુમાં ક્યાંક ઊભા રહી જાઓ, તેઓ તમને કંઈ કરશે નહીં.
તેમણે કહ્યું કે ગઈકાલે નેપાળમાં જે પરિસ્થિતિ જાવા મળી હતી તે માઓવાદી ચળવળ દરમિયાન પણ જાવા મળી ન હતી. તેવી જ રીતે, ખાનગી કંપનીમાં કામ કરતા સરજીત સિંહ મંગળવારે કંપનીના કામ માટે નેપાળ ગયા હતા. તેમની સામે વાતાવરણ બગડ્યું. પરિસ્થિતિ ખૂબ જ ખરાબ હતી. કોઈક રીતે તેઓ ગઈકાલે નેપાળમાં રોકાયા હતા, પરંતુ આજે સવારે થોડી શાંતિ જાઈને તેઓ ભારત પાછા ફર્યા. તેમણે કહ્યું કે નેપાળની અંદરનું વાતાવરણ ખૂબ જ ખરાબ છે.
નેપાળની પરિસ્થિતિ વચ્ચે રાજસ્થાનના લગભગ ચાર હજાર મુસાફરો કાઠમંડુ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં ફસાયા છે. તેમાં સૌથી વધુ મુસાફરો જયપુરના છે, જેમની સંખ્યા લગભગ સાતસો હોવાનું કહેવાય છે. કાઠમંડુ એરપોર્ટ પર પણ ઘણા મુસાફરોને સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડ્યો છે. નેપાળમાં તણાવપૂર્ણ પરિસ્થિતિને કારણે, પર્યટન સ્થળોની મુલાકાત લેવા ગયેલા રાજસ્થાનીઓને પાછા ફરવામાં મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. મોટી સંખ્યામાં લોકો હોટલોમાં રોકાઈ રહ્યા છે અને પરિસ્થિતિ સામાન્ય થવાની રાહ જાઈ રહ્યા છે. પરિસ્થિતિ બગડ્યા પછી, તેમને હાલ ત્યાં જ રહેવાનું કહેવામાં આવ્યું છે. મુખ્યમંત્રી ભજન લાલ શર્માએ નેપાળમાં થયેલી હિંસા અંગે ચિંતા વ્યક્ત કરી છે. તેમણે કહ્યું કે ત્યાંની પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને, રાજસ્થાન સરકાર નેપાળમાં ફસાયેલા તેના નાગરિકોની સુરક્ષા અંગે સતર્ક છે. મુખ્યમંત્રીએ કાઠમંડુ સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ પાસેથી વર્તમાન પરિસ્થિતિ વિશે પણ માહિતી લીધી છે. મુખ્યમંત્રીએ નેપાળમાં રહેતા પરપ્રાંતિય રાજસ્થાનીઓને કાઠમંડુમાં ભારતીય દૂતાવાસ સાથે સતત સંપર્કમાં રહેવા અને ભારત સરકાર દ્વારા જારી કરાયેલી સલાહનું પાલન કરવા અપીલ કરી છે. આંધ્રપ્રદેશ સરકારે તેમને બહાર કાઢવા માટે બચાવ કામગીરી શરૂ કરી.
