નેપાળી સેનાએ બુધવારે દેશવ્યાપી કર્ફ્યુની જાહેરાત કરી. સેનાએ કહ્યું કે દેશમાં પ્રતિબંધક હુકમ સાંજે ૫ વાગ્યા સુધી અમલમાં રહેશે, ત્યારબાદ ગુરુવારે સવારે ૬ વાગ્યા સુધી દેશવ્યાપી કર્ફ્યુ લાદવામાં આવશે. જાહેર સલામતી માટેના ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
નેપાળ સેના દ્વારા જારી કરાયેલા એક નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બેકાબૂ જૂથો વિરોધ પ્રદર્શનમાં ઘૂસી ગયા છે. તેમણે તોડફોડ, આગચંપી, લૂંટફાટ, વ્યક્તિઓ અને સંપત્તિ પર લક્ષિત હુમલાઓ અને જાતીય સતામણીનો પ્રયાસ પણ કર્યો છે. સેનાએ ચેતવણી આપી હતી કે ભવિષ્યમાં આવી પ્રવૃત્તિઓ ચાલુ રહી શકે છે, તેથી શાંતિ અને સુરક્ષા જાળવવા માટે કર્ફ્યુ જરૂરી બની ગયો છે.
સેનાએ અત્યાર સુધીના સહકાર બદલ જનતાનો આભાર માન્યો હતો અને અશાંતિ દરમિયાન થયેલા જાનમાલના નુકસાન પર શોક વ્યક્ત કર્યો હતો. સેનાએ નાગરિકોને વિરોધ પ્રદર્શન દરમિયાન થતી ગુનાહિત પ્રવૃત્તિઓને રોકવાના પ્રયાસોમાં સહયોગ આપવા અપીલ કરી હતી. નિવેદન અનુસાર, કર્ફ્યુ દરમિયાન આવશ્યક સેવાઓને ચલાવવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે, જેમાં એમ્બ્યુલન્સ, શબવાહિનીઓ, ફાયર એન્જીન અને આરોગ્ય કર્મચારીઓ અને સુરક્ષા દળોને લઈ જતા વાહનોનો સમાવેશ થાય છે. સેવા પ્રદાતાઓને નજીકના સુરક્ષા અધિકારીઓ સાથે સંકલન કરવા કહેવામાં આવ્યું છે.
સેનાએ એમ પણ કહ્યું કે રાજકીય ઉકેલ માટે સંબંધિત પક્ષો વચ્ચે ચર્ચા ચાલી રહી છે, પરંતુ ચેતવણી આપી હતી કે તોડફોડ, લૂંટફાટ, આગચંપી અથવા હુમલાઓ સાથે સંકળાયેલા કોઈપણ પ્રદર્શનને ગુનાહિત કૃત્ય ગણવામાં આવશે અને સુરક્ષા દળો દ્વારા તેની સાથે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે. સેનાએ નિવૃત્ત સૈનિકો, સરકારી કર્મચારીઓ, પત્રકારો અને સામાન્ય લોકોને અફવાઓ ફેલાવવા નહીં, તેમના પર વિશ્વાસ ન કરવા અને ફક્ત સત્તાવાર માહિતી પર આધાર રાખવાની અપીલ કરી. “નેપાળી સેના કોઈપણ સંજાગોમાં તમામ નેપાળી નાગરિકોની સલામતી અને માનવતાવાદી રાહત માટે પ્રતિબદ્ધ છે.”
‘જનરલ ઝેડ પ્રોટેસ્ટર્સ’ ના બેનર હેઠળ યુવાનોએ એક સત્તાવાર નિવેદન બહાર પાડીને કહ્યું કે તેમનું આંદોલન હજુ પણ શાંતિપૂર્ણ નાગરિક ભાગીદારી માટે પ્રતિબદ્ધ છે અને તેઓ તોડફોડ અને લૂંટફાટની તાજેતરની ઘટનાઓથી પોતાને દૂર રાખી રહ્યા છે. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે તેમના કાર્યકરો જમીન પર સ્વેચ્છાએ કામ કરી રહ્યા છે. ખતરો ઘટાડવા, નાગરિકોનું રક્ષણ કરવા અને જાહેર સંપત્તિનું રક્ષણ કરવામાં મદદ કરી રહ્યા છે.
તેઓએ હિંસામાં સામેલ કોઈપણ વ્યક્તિ અથવા જૂથ સાથે સ્પષ્ટ અસંમતિ વ્યક્ત કરી હતી અને રાજકીય તત્વો અથવા તકવાદીઓ દ્વારા આંદોલનને હાઇજેક કરવાના પ્રયાસોની ટીકા કરી હતી. જૂથે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે નખ્ખુ જેલમાં થયેલી તોડફોડ અથવા રાષ્ટ્રીય સ્વતંત્રતા પક્ષના નેતા રવિ લામિછાનેની મુક્તિ સાથે તેમનો કોઈ સંબંધ નથી, જેમના પર કરોડો રૂપિયાના સહકારી થાપણોના કૌભાંડનો આરોપ છે. આગળ વધતા, જૂથે સ્વયંસેવકોને નાગરિકો અને જાહેર મિલકતોનું રક્ષણ કરવામાં મદદ કરવા હાકલ કરી અને નેપાળી સેનાને પરિસ્થિતિનું મૂલ્યાંકન કરવા અને જરૂર પડે ત્યાં કર્ફ્યુ લાદવા વિનંતી કરી. નિવેદનમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે, “અમારું લક્ષ્ય સ્પષ્ટ છે. એક સક્ષમ અને ભ્રષ્ટાચારમુક્ત સરકાર. અમે સારા ભવિષ્ય માટે એકતા, પ્રામાણિકતા અને શાંતિપૂર્ણ માધ્યમો સાથે અમારો સંઘર્ષ ચાલુ રાખીશું.” નેપાળ રાજકીય ઉથલપાથલના સમયગાળામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. આ અસ્થિરતાના કેન્દ્રમાં, એક નવું નામ ઉભરી આવ્યું છેઃ કાઠમંડુના મેયર બાલેન્દ્ર શાહ, જે બાલેન તરીકે જાણીતા છે. તેમને હવે એક સંભવિત રાષ્ટ્રીય નેતા તરીકે જાવામાં આવે છે,
રાજકારણમાં જાડાતા પહેલા, બેલેન એક લોકપ્રિય રેપર અને સામાજિક વિવેચક હતા. તેમના ગીતો ભ્રષ્ટાચાર અને અસમાનતા સામે ગુસ્સાથી ભરેલા હતા. તેમનું ગીત ‘બલિદાન’ યુવા વિરોધીઓમાં એક પ્રકારનું ગીત બની ગયું છે. એક પ્રખ્યાત પંક્તિમાં, તેઓ કહે છે, ‘દેશનું રક્ષણ કરનારા બધા મૂર્ખ છે. બધા નેતાઓ ચોર છે, દેશને લૂંટી રહ્યા છે.’ રાજકારણમાં પ્રવેશ્યા પછી, તેમણે સ્વીકાર્યું કે હવે તેમણે તે જ સિસ્ટમમાં પરિવર્તન લાવવું પડશે જેની તેઓ એક સમયે ખૂબ જ ટીકા કરતા હતા. તેમના રેપિંગ પૃષ્ઠભૂમિએ તેમને યુવાનો સાથે જાડાવામાં મદદ કરી, જેઓ તેમને ખરેખર તેમની ભાષા બોલતા નેતા તરીકે જાતા હતા.
બાલેનનો જન્મ ૨૭ એપ્રિલ ૧૯૯૦ ના રોજ કાઠમંડુના નરદેવીમાં થયો હતો, પરંતુ તેમના મૂળ મધેશના મહોત્તરી જિલ્લામાંથી છે. તેમના પિતા રામ નારાયણ શાહ આયુર્વેદિક ચિકિત્સક હતા. બાલેન ભારતના કર્ણાટકથી સિવિલ એન્જીનિયરિંગમાં સ્નાતક અને સ્ટ્રક્ચરલ એન્જીનિયરિંગમાં માસ્ટર ડિગ્રી ધરાવે છે. તેમની પત્ની સબીના કાફલે આરોગ્ય ક્ષેત્રમાં કામ કરે છે. બાલેન શાહનો પ્રભાવ કાઠમંડુની સરહદોથી પણ આગળ ફેલાયેલો છે. તેઓ માત્ર મેયર જ નહીં, પરંતુ યુવાનોના ગુસ્સા, આશા અને પરિવર્તનની ભૂખને પ્રતિબિંબિત કરતું પ્રતીક બની ગયા છે. જ્યારે તેઓ હજુ પણ વડા પ્રધાન બનવાથી દૂર છે, ત્યારે વર્તમાન વિકાસે તેમને એક રાષ્ટ્રીય નેતા તરીકે ઉન્નત કર્યા છે જે નવી પેઢીના વિચારો અને આકાંક્ષાઓ સાથે ઉભા છે.
