ભારતમાં અફઘાનિસ્તાન પર આઠ દેશોની સમિટમાં અફઘાનિસ્તાનમાં તાલિબાનના કબજો બાદ ઉભી થયેલી સ્થિતિ પર ચર્ચા કરવામાં આવી છે. ભારતના રાષ્ટ્રિય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોભાલે બુધવારે નવી દિલ્હીમાં અફઘાનિસ્તાન પર પ્રાદેશિક સુરક્ષા સંવાદની અધ્યક્ષતા કરી અને કહ્યું કે દેશમાં વિકાસ માત્ર અફઘાનિસ્તાનના લોકો માટે જ નહીં પરંતુ તેના પડોશીઓ અને ક્ષેત્ર માટે પણ મહત્વપૂર્ણ અસરો ધરાવે છે. આ બેઠકમાં રશિયા અને ઈરાન ઉપરાંત મધ્ય એશિયાના પાંચ દેશો તાજિકિસ્તાન, કિર્ગિસ્તાન, કઝાકિસ્તાન, ઉઝબેકિસ્તાન અને તુર્કમેનિસ્તાનના રાષ્ટ્રિય સુરક્ષા સલાહકારો ભાગ લઈ રહ્યા છે.
ભારતના રાષ્ટ્રિય સુરક્ષા સલાહકાર અજિત ડોભાલે જણાવ્યું હતું કે, “અમે આજે અફઘાનિસ્તાન સાથે સંબંધિત બાબતો પર ચર્ચા કરવા માટે બેઠક કરી રહ્યા છીએ. અમે બધા તે દેશના વિકાસ પર નજર રાખી રહ્યા છીએ. માત્ર અફઘાનિસ્તાનના લોકો માટે જ નહીં પરંતુ તેના પડોશીઓ માટે. અને તે ક્ષેત્ર માટે મહત્વપૂર્ણ અસરો ધરાવે છે. તેમજ.” અફઘાનિસ્તાન પર તાલિબાન દ્વારા કબજો મેળવ્યા બાદ આ બેઠક દરમિયાન ક્ષેત્રીય સુરક્ષાને લઈને સૌથી મોટી ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે. તે જ સમયે, ભારત હંમેશા કહેતું આવ્યું છે કે તાલિબાનને ખાતરી આપવી જોઈએ કે અફઘાનિસ્તાનની જમીનનો ઉપયોગ અન્ય કોઈ દેશ વિરુદ્ધ થવા દેવામાં આવશે નહીં. પ્રેસ રિલીઝમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે બેઠકમાં શાંતિ, સુરક્ષા અને સ્થિરતા પર વિચાર કરવામાં આવ્યો છે અને આ માટે અફઘાનિસ્તાનના લોકોને સમર્થન આપવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
અફઘાનિસ્તાનની વર્તમાન સ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા કઝાકિસ્તાનની રાષ્ટ્રિય સુરક્ષા સમિતિના અધ્યક્ષ કરીમ માસિમોવે કહ્યું કે અફઘાનિસ્તાનની સામાજિક અને આર્થિક સ્થિતિ કથળી રહી છે અને દેશ માનવીય સંકટનો સામનો કરી રહ્યો છે. પ્રાદેશિક સુરક્ષા સંવાદમાં બોલતા, માસિમોવે કહ્યું કે અફઘાનિસ્તાનમાં માનવતાવાદી સહાય વધારવાની જરૂર છે. “અમે અફઘાનિસ્તાનની વર્તમાન પરિસ્થિતિ અંગે ચિંતિત છીએ. અફઘાનિસ્તાનની સામાજિક અને આર્થિક સ્થિતિ કથળી રહી છે અને દેશ માનવતાવાદી કટોકટીનો સામનો કરી રહ્યો છે, તેથી માનવતાવાદી સહાયમાં વધારો કરવો જરૂરી છે,” તેમણે કહ્યું. માસિમોવે કહ્યું કે અફઘાનિસ્તાનની સ્થિરતા માટે સમગ્ર આંતરરાષ્ટ્રિય સમુદાયના પ્રયાસોની જરૂર છે.
અફઘાનિસ્તાન ગરીબી અને આતંકવાદ સહિતની ઘણી સમસ્યાઓનો સામનો કરી રહ્યું છે તેના પર ભાર મૂકતા, ઈરાને નવી દિલ્હીમાં કોન્ફરન્સ દરમિયાન કહ્યું કે, કાબુલમાં એક સમાવિષ્ટ સરકાર વર્તમાન કટોકટીનો સામનો કરવાનો ઉકેલ છે. ઈરાનની સર્વોચ્ચ રાષ્ટ્રિય સુરક્ષા પરિષદના સચિવ અલી શમખાનીએ જણાવ્યું હતું કે, “મૂળભૂત રીતે અફઘાનિસ્તાનમાં, આપણી પાસે માત્ર સંકટ છે, સ્થળાંતર અને શરણાર્થીઓની કટોકટી છે અને તેનો ઉકેલ એ છે કે તમામ વંશીય જૂથોની ભાગીદારી સાથે સર્વસમાવેશક સરકારની રચના કરવી.” માત્ર પસાર થાય છે.” તેમણે વધુમાં ઉમેર્યું હતું કે, “અમે ખરેખર આશાવાદી છીએ કે વિચારોના આદાન-પ્રદાન દ્વારા, અમે આ પ્લેટફોર્મ દ્વારા ઉદ્દેશ્યો હાંસલ કરી શકીશું.” “મને ખૂબ ગર્વ અને આનંદ છે કે તેહરાનમાં બેઠકો ચાલુ છે અને અમે કટોકટીનો ઉકેલ લાવવા માટે એકબીજોની સલાહ લેવામાં સક્ષમ છીએ,” તેમણે ઉમેર્યું. તમને જણાવી દઈએ કે તહેરાને ભારત પહેલા આવી બેઠકનું આયોજન કર્યું છે.
અફઘાનિસ્તાન સાથેની સરહદ પરની વર્તમાન સ્થિતિ પર ચિંતા વ્યક્ત કરતા તાજિકિસ્તાને કહ્યું કે વર્તમાન પરિસ્થિતિ આતંકવાદ, ડ્રગ્સની હેરાફેરી અને ગુનાઓમાં વધારો થવાની આશંકા વધારી રહી છે. બુધવારે અફઘાનિસ્તાનમાં દિલ્હી પ્રાદેશિક સુરક્ષા સંવાદમાં તાજિકિસ્તાનની સુરક્ષા પરિષદના સચિવ નસરુલ્લો રહમતઝોન મહમુદજોદાએ જણાવ્યું હતું કે, “અફઘાનિસ્તાન સાથે અમારી લાંબી સરહદ છે અને તાજિક-અફઘાન સરહદો પર પરિસ્થિતિ જટિલ છે.” તેમણે એમ પણ કહ્યું કે, તાજિકિસ્તાન, પાડોશી દેશ તરીકે, અફઘાનિસ્તાનના લોકોને મદદ કરી શકે તેવા તમામ કાર્યક્રમોમાં ભાગ લેવા તૈયાર છે. તાલિબાને બેઠકથી આશા વ્યક્ત કરી હતી અફઘાનિસ્તાનને લઈને ભારતમાં યોજોઈ રહેલી બેઠક અંગે તાલિબાને કહ્યું કે તે ભારત દ્વારા આયોજિત અફઘાનિસ્તાન પર પ્રાદેશિક બેઠકને લઈને આશાવાદી છે.