ભારતે છેલ્લા ૧૦ વર્ષમાં ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાન દ્વારા પોતાને વિશ્વની ડિજિટલ રાજધાની તરીકે સ્થાપિત કર્યું છે. ૧ જુલાઈ, ૨૦૧૫ ના રોજ વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દ્વારા શરૂ કરાયેલ આ મહત્વાકાંક્ષી યોજનાએ આજે દેશના કરોડો નાગરિકોને ટેકનોલોજી સાથે જોડ્યા છે, પરંતુ શાસન, અર્થતંત્ર અને સમાજમાં પારદર્શિતા અને જવાબદારીનો એક નવો અધ્યાય પણ લખ્યો છે. આવી સ્થિતિમાં, ડિજિટલ ઇન્ડિયાના ૧૦ વર્ષ પૂર્ણ થવા પર, પીએમ મોદીએ સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ ઠ પર પણ પોસ્ટ કરી છે.
પોતાની પોસ્ટમાં, પીએમ મોદીએ લખ્યું, “આજે એક ઐતિહાસિક દિવસ છે કારણ કે આપણે ૧૦ ડિજિટલ ઇન્ડિયા ઉજવીએ છીએ! દસ વર્ષ પહેલાં, ડિજિટલ ઇન્ડિયા આપણા રાષ્ટ્રને ડિજિટલી સશક્ત અને ટેકનોલોજીની રીતે અદ્યતન સમાજમાં પરિવર્તિત કરવાની પહેલ તરીકે શરૂ થયું હતું. દસ વર્ષ પહેલાં, ડિજિટલ ઇન્ડિયા આપણા રાષ્ટ્રને ડિજિટલી સશક્ત અને ટેકનોલોજીની રીતે અદ્યતન સમાજમાં પરિવર્તિત કરવાની પહેલ તરીકે શરૂ થયું હતું.
તેમણે લખ્યું, “એક દાયકા પછી, આપણે એવી સફરના સાક્ષી છીએ જેણે અસંખ્ય જીવનને સ્પર્શ્યું છે અને સશક્તિકરણના નવા યુગની શરૂઆત કરી છે. ૧૪૦ કરોડ ભારતીયોના સામૂહિક સંકલ્પથી પ્રેરિત થઈને, ભારતે ડિજિટલ ચુકવણીમાં ઘણી પ્રગતિ કરી છે. આરોગ્ય અને શિક્ષણ જેવા ક્ષેત્રોને પણ આ પહેલનો લાભ મળ્યો છે.”
ડિજિટલ ઇન્ડિયા અભિયાન હેઠળ, આજે ૯૫ ટકાથી વધુ ગામડાઓ ઇન્ટરનેટ સાથે જાડાયેલા છે. ૨૦૧૪માં ગ્રામીણ ટેલિફોન કનેક્શન ૩૭.૭૭ કરોડ હતા, જે ૨૦૨૫ સુધીમાં વધીને ૫૩.૬૬ કરોડ થઈ ગયા છે. આ સાથે, ઈન્ટરનેટ વપરાશકર્તાઓની સંખ્યા ૨૦૧૪માં ૨૫ કરોડથી વધીને ૨૦૨૫માં ૯૭ કરોડ થઈ ગઈ છે. એટલે કે, ૨૮૮ ટકાનો વધારો થયો છે.
ભારતનું પોતાનું યુનિફાઈડ પેમેન્ટ્સ ઈન્ટરફેસ આજે યુએઇ સિંગાપોર, ફ્રાન્સ, ભૂટાન, નેપાળ, શ્રીલંકા અને મોરેશિયસ જેવા દેશોમાં ઉપયોગમાં લેવાય છે. મે ૨૦૨૫માં યુપીઆઇ દ્વારા ૨૫.૧૪ લાખ કરોડ રૂપિયાનો રેકોર્ડ વ્યવહાર કરવામાં આવ્યો હતો, જે એક શાંત ક્રાંતિની સાક્ષી આપે છે. બિલ ગેટ્સે ભારતની યુપીઆઇ અને આધાર સિસ્ટમને “ડિજિટલ ગવર્નન્સનું સુવર્ણ માનક” ગણાવ્યું છે.
આ સાથે,ડીબીટી દ્વારા અત્યાર સુધીમાં ૪૪ લાખ કરોડ રૂપિયા સીધા લાભાર્થીઓ સુધી પહોંચ્યા છે. આ સિસ્ટમથી સરકારને ૩.૪૮ લાખ કરોડ રૂપિયાની બચત થઈ છે, જેમાંથી ૧.૮૫ લાખ કરોડ રૂપિયા ફક્ત ફૂડ સબસિડીથી બચ્યા છે. આ દ્વારા, ૫.૮૭ કરોડ નકલી રેશન કાર્ડ અને ૪.૨૩ કરોડ નકલી એલપીજી કનેક્શન રદ કરવામાં આવ્યા છે.
ભારતનેટ યોજના દ્વારા ૨.૧૮ લાખ ગ્રામ પંચાયતોમાં હાઇ-સ્પીડ ઇન્ટરનેટ પહોંચ્યું છે.૪.૭૮ કરોડ ગ્રામજનોને ડિજિટલ સાક્ષરતા આપવામાં આવી હતી. રસપ્રદ વાત એ છે કે, ૪૫ ટકા સ્ટાર્ટઅપ્સ ટાયર-૨ અને ટાયર-૩ શહેરોમાંથી આવી રહ્યા છે, જે ભારતના ગ્રામીણ વિસ્તારોને ડિજિટલ નવીનતાનું નવું કેન્દ્ર બનાવે છે.
