ભારતનો પડોશી દેશ, બાંગ્લાદેશ, બાહ્ય દેવામાં ઝડપી વધારોનો સામનો કરી રહ્યો છે. દેવાની ચુકવણીના દબાણ વચ્ચે છેલ્લા પાંચ વર્ષમાં બાંગ્લાદેશનું કુલ વિદેશી દેવું ૪૨% વધ્યું છે.વિશ્વ બેંક દ્વારા બહાર પાડવામાં આવેલા આંતરરાષ્ટ્રીય દેવા અહેવાલ ૨૦૨૫ માં આ માહિતી જાહેર કરવામાં આવી હતી. અહેવાલ મુજબ, બાંગ્લાદેશનું કુલ બાહ્ય દેવું પાંચ વર્ષમાં ૪૨ ટકા વધીને ઇં૧૦૪.૪૮ બિલિયન થયું છે, જે ૨૦૨૦ માં ઇં૭૩.૫૫ બિલિયન હતું. આમાં સરકારી અને ખાનગી ક્ષેત્ર બંનેનું દેવું શામેલ છે.વિશ્વ બેંકના અહેવાલમાં જણાવાયું છે કે તાજેતરના વર્ષોમાં બાંગ્લાદેશના વિદેશી ઉધારમાં નોંધપાત્ર વધારો થયો નથી, પરંતુ જૂના દેવાની ચુકવણીનો ખર્ચ નોંધપાત્ર રીતે વધ્યો છે. ૨૦૨૦ માં, બાંગ્લાદેશે મુદ્દલ અને વ્યાજમાં ઇં૩.૭૩ બિલિયન ચૂકવ્યા. જાકે, ૨૦૨૪ સુધીમાં, આ ચુકવણીઓ લગભગ બમણી થઈને ઇં૭.૩૫ બિલિયન થઈ ગઈ. પરિણામે, બાંગ્લાદેશ વધતા દેવાની ચુકવણીના દબાણનો સામનો કરી રહ્યું છે. વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી દેવાની ચુકવણીની જવાબદારીઓ વધવા છતાં, બાંગ્લાદેશની લોનની વહેંચણી યથાવત રહી. ૨૦૨૦ માં, બાંગ્લાદેશનું લોન વિતરણ ૧૦.૨૨ બિલિયન ડોલર હતું, જ્યારે ૨૦૨૪ માં તે નજીવું વધીને ૧૧.૧૦ બિલિયન ડોલર થયું.ભારતના પાડોશી દેશ બાંગ્લાદેશે છેલ્લા દાયકામાં પરમાણુ ઉર્જા પ્લાન્ટ, મેટ્રો રેલ, પાવર પ્લાન્ટ, એરપોર્ટ ટર્મિનલ વિસ્તરણ, નદી ટનલ અને એલિવેટેડ એક્સપ્રેસવે સહિત અનેક મોટા માળખાકીય પ્રોજેક્ટ્સ માટે ભારે ઉધાર લીધું છે. આમાંના ઘણા મોટા પ્રોજેક્ટ્સ માટે દેવાની ચુકવણી શરૂ થઈ ગઈ છે. ૨૦૨૪ માં, બાંગ્લાદેશનું બાહ્ય દેવું તેની નિકાસ કમાણીના ૧૯૨ ટકા હતું. ૨૦૨૪ માં, બાંગ્લાદેશની કુલ દેવા-સેવા ચુકવણી તેની નિકાસના ૧૬% હતી. વિશ્વ બેંકે બાંગ્લાદેશને એવા દેશોની યાદીમાં સામેલ કર્યું છે જે તેમના બાહ્ય દેવાની ચુકવણી માટે ઝડપથી વધી રહેલા દબાણનો સામનો કરી રહ્યા છે. એ નોંધવું જાઈએ કે વિશ્વ બેંકે આ યાદીમાં શ્રીલંકાને પણ સામેલ કર્યું છે.બાંગ્લાદેશ વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી ઉધાર લે છે. બાંગ્લાદેશ ઇન્ટરનેશનલ ડેવલપમેન્ટ એસોસિએશન તરફથી ઓછા વ્યાજ દરે લોન મેળવતા ટોચના દેશોમાંનો એક છે. પાકિસ્તાન અને નાઇજીરીયા પણ આ યાદીમાં છે. બાંગ્લાદેશે તેના કુલ બાહ્ય દેવાના આશરે ૨૬ ટકા ફક્ત વિશ્વ બેંક પાસેથી ઉધાર લીધા છે. વિશ્વ બેંક ઉપરાંત, બાંગ્લાદેશે એશિયન ડેવલપમેન્ટ બેંક અને જાપાન પાસેથી પણ ભારે ઉધાર લીધું છે.
