“દિલ્હીમાં દારૂના નિયમન અને પુરવઠા પર ભારતના નિયંત્રક અને ઓડિટર જનરલ (કેગ) ના પ્રદર્શન ઓડિટ અહેવાલ” પર જાહેર ખાતા સમિતિ (પીએસી) ના બીજા અહેવાલને ગૃહ દ્વારા મંજૂરી આપવામાં આવ્યા બાદ, દિલ્હી વિધાનસભા સચિવાલયે સંબંધિત વિભાગોને સમિતિની ભલામણોની વિગતવાર સમીક્ષા કરવાનો નિર્દેશ આપ્યો છે. વધુમાં, ૩૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૨૬ સુધીની પરિસ્થિતિના આધારે એક કાર્યવાહી અહેવાલ તૈયાર કરો. આ અહેવાલ ૩૧ જાન્યુઆરી, ૨૦૨૭ સુધીમાં સુપરત કરવાનો રહેશે.
આ સંદર્ભમાં, વિધાનસભા અધ્યક્ષ વિજેન્દ્ર ગુપ્તાએ એક્સાઇઝ સિસ્ટમમાં પ્રણાલીગત ખામીઓ પર પ્રકાશ પાડતા જણાવ્યું હતું કે જાહેર હિસાબ સમિતિની ભલામણો પર સમયસર અને અસરકારક કાર્યવાહી સુનિશ્ચિત કરવી ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ છે. દિલ્હી સરકારના એક્સાઇઝ મંત્રી અને મુખ્ય સચિવ (નાણા) ને આ સૂચનાઓની જાણ કરતા પત્રો મોકલવામાં આવ્યા છે. તેમને સમિતિની ભલામણોનો સંપૂર્ણ અને સમયસર પ્રતિભાવ આપવા માટે પણ કહેવામાં આવ્યું છે જેથી વિભાગ સ્તરે આગળની કાર્યવાહી શરૂ કરી શકાય.
આ નિર્દેશ એક ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ આગામી પ્રક્રિયાની શરૂઆત દર્શાવે છે, જે સ્પષ્ટપણે કારોબારીની જવાબદારી નક્કી કરે છે કે તે ગૃહ દ્વારા નિર્ધારિત સમયમર્યાદામાં સ્વીકારાયેલા તારણોનો જવાબ આપે. આ પહેલનો ઉદ્દેશ્ય એ સુનિશ્ચિત કરવાનો છે કે જાહેર હિસાબ સમિતિની ભલામણો ફક્ત કાગળ સુધી મર્યાદિત ન રહે, પરંતુ નક્કર કાર્યવાહી અને દૃશ્યમાન પરિણામો સાથે અમલમાં મૂકવામાં આવે.
અધ્યક્ષ વિજેન્દ્ર ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે સમિતિના અહેવાલમાં આબકારી વિભાગના નિયમો, લાઇસÂન્સંગ, કિંમત નિર્ધારણ, ગુણવત્તા નિરીક્ષણ, કાર્યવાહી અને નીતિ અમલીકરણના પાલનમાં ગંભીર ખામીઓ જાવા મળી છે. આ ખામીઓના પરિણામે આશરે ૨,૦૨૬.૯૧ કરોડનું મહેસૂલ નુકસાન થયું અને જાહેર આરોગ્ય અને વહીવટ પર નકારાત્મક અસર થવાની ધમકી આપવામાં આવી.તેમણે એમ પણ જણાવ્યું હતું કે એક્સાઇઝ સપ્લાય ચેઇન ઇન્ફર્મેશન મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ સિસ્ટમ “સ્ટોક-ટેક-સોલ્ડ” પદ્ધતિ પર વધુ પડતી નિર્ભરતા અને મોટી સંખ્યામાં બિન-નોંધાયેલ બારકોડને કારણે દારૂના વેચાણને સચોટ રીતે ટ્રેક કરવામાં અસમર્થ હતી. આનાથી આવકમાં નુકસાન થઈ શકે છે. ગુપ્ત માહિતી એકત્રિત કરવા માટે ઇઆઇબી મોડ્યુલનો પણ અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવામાં આવ્યો ન હતો અને તે લગભગ નિષ્ક્રિય રહ્યો.
વિજેન્દ્ર ગુપ્તાએ લાઇસન્સિંગ પ્રક્રિયામાં વ્યાપક ભૂલો તરફ પણ ધ્યાન દોર્યું, જેમાં રેકોર્ડ સબમિટ ન કરવા અને સંબંધિત એકમોને બહુવિધ લાઇસન્સ જારી કરવાનો સમાવેશ થાય છે. વધુમાં, એક્સ-ડિસ્ટીલરી પ્રાઇસ અને એક્સ-બ્રુઅરી પ્રાઇસની વ્યાખ્યા અને નિયમનમાં અસ્પષ્ટતાઓને કારણે લાઇસન્સધારકો માટે વિવેકાધીન ભાવનિર્ધારણ, અન્યાયી નફો અને વધુ પડતો નફો થયો.ચેરમેનએ સમજાવ્યું કે મર્યાદિત સો‹સગ નીતિઓ, ખોટા માંગ અંદાજા અને વિભાગો વચ્ચે સંકલનનો અભાવ દારૂની દાણચોરીમાં વધારો તરફ દોરી ગયો. વધુમાં, અમલીકરણ એજન્સીઓ જપ્તી ડેટાનો અસરકારક રીતે ઉપયોગ કરવામાં નિષ્ફળ ગઈ, પરમિટના દુરુપયોગ સામે સમયસર પગલાં લેવામાં આવ્યા ન હતા, અને ઓળખાયેલા સ્થળોએ પણ અસરકારક પગલાં લેવામાં આવ્યા ન હતા. સુધારાના પગલાં પર ભાર મૂકતા ગુપ્તાએ જણાવ્યું હતું કે સમિતિએ ઘણી મહત્વપૂર્ણ ભલામણો કરી છે. આમાં ઇ-એક્સાઇઝ પોર્ટલનો વહેલો અમલ, દારૂના નિરીક્ષણ માટે એક મજબૂત ટ્રેક અને ટ્રેસ સિસ્ટમ બનાવવી, બારકોડ સ્કેનિંગ અને જીઓ-ટેગિંગમાં સુધારો કરવો અને આઇટી સિસ્ટમને મજબૂત બનાવવી શામેલ છે.
