સુપ્રીમ કોર્ટે કેરળના સબરીમાલા મંદિર સહિત વિવિધ પૂજા સ્થળોએ મહિલાઓ સાથે ભેદભાવ અંગેની અરજીઓ પર સુનાવણી કરી. સબરીમાલા સંદર્ભ દરમિયાન, નાગરત્નાએ કહ્યું હતું કે મહિનામાં ત્રણ દિવસ માટે કોઈ મહિલાને “અસ્પૃશ્ય” ગણવી અને પછી ચોથા દિવસે તે બંધ થઈ જાય તે અશક્ય છે.
તેમની ટિપ્પણી ત્યારે આવી જ્યારે નવ ન્યાયાધીશોની બેન્ચ કેરળના સબરીમાલા મંદિર સહિત ધાર્મિક સ્થળોએ મહિલાઓ સામે થતા ભેદભાવ અને વિવિધ ધર્મો દ્વારા પાળવામાં આવતી ધાર્મિક સ્વતંત્રતાના અવકાશ અને મર્યાદાઓ અંગેની અરજીઓની સુનાવણી કરી રહી હતી. બંધારણીય બેન્ચમાં ભારતના મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત, ન્યાયાધીશ બી.વી. નાગરત્ના, ન્યાયાધીશ એમ.એમ. સુંદરેશ, ન્યાયાધીશ અહસાનુદ્દીન અમાનુલ્લાહ, ન્યાયાધીશ અરવિંદ કુમાર, ન્યાયાધીશ ઓગસ્ટીન જ્યોર્જ મસીહ, ન્યાયાધીશ પ્રસન્ના બી. વરાલે, ન્યાયાધીશ આર. મહાદેવન અને ન્યાયાધીશ જાયમલ્યા બાગચીનો સમાવેશ થાય છે.
સુનાવણી દરમિયાન, કેન્દ્ર સરકારનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ જણાવ્યું હતું કે તેમણે ૨૦૧૮ ના સબરીમાલા ચુકાદામાં આપેલા અવલોકનનો સખત વિરોધ કર્યો હતો કે ૧૦-૫૦ વર્ષની વયની મહિલાઓને મંદિરમાં પ્રવેશવાથી રોકવી એ “અસ્પૃશ્યતા” નું એક સ્વરૂપ છે જે બંધારણની કલમ ૧૭નું ઉલ્લંઘન કરે છે. સબરીમાલા કેસમાં, જસ્ટિસ ડી.વાય. ચંદ્રચુડે અભિપ્રાય આપ્યો હતો કે ઉંમર અથવા માસિક ધર્મના આધારે કેરળના સબરીમાલા મંદિરમાં મહિલાઓને પ્રવેશવાથી રોકવી એ “અસ્પૃશ્યતા” નું એક સ્વરૂપ છે જે તેમને “ગૌણ” સ્થિતિમાં મૂકે છે, “પિતૃસત્તા” ને કાયમી બનાવે છે અને “તેમના ગૌરવને અપમાનિત કરે છે.”
“ભારત પશ્ચિમ જેટલું પિતૃસત્તાક અથવા લિંગ-રૂઢિચુસ્ત નથી,” તુષાર મહેતાએ કહ્યું. ત્યારે ન્યાયાધીશ નાગરત્ને કહ્યું, “મને સમજાતું નથી કે સબરીમાલાના સંદર્ભમાં કલમ ૧૭ પર કેવી રીતે ચર્ચા થઈ શકે. એક મહિલા તરીકે, હું કહી શકું છું કે સ્ત્રીને દર મહિને ત્રણ દિવસ અસ્પૃશ્ય ગણી શકાય નહીં અને આ ચોથા દિવસે સમાપ્ત થઈ શકે નહીં.”
આ દરમિયાન, સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં સરકારનું વલણ સ્પષ્ટ કર્યું. તેમણે કહ્યું કે તેઓ માસિક સ્રાવના મુદ્દા પર ટિપ્પણી કરી રહ્યા નથી. સબરીમાલા મંદિરમાં મહિલાઓના પ્રવેશ પર પ્રતિબંધ માસિક સ્રાવ સાથે સંબંધિત નથી અને તે ફક્ત વય જૂથના આધારે લાદવામાં આવ્યો છે. તેમણે કહ્યું, “આપણે સ્પષ્ટ કરીએ. સબરીમાલા મંદિર ફક્ત એક ચોક્કસ વય જૂથ માટે છે. આ અંગે કોઈ મૂંઝવણ ન હોવી જાઈએ. દેશ અને વિશ્વભરમાં ભગવાન અયપ્પા મંદિરો તમામ ઉંમરની મહિલાઓ માટે ખુલ્લા છે. આ એકમાત્ર મંદિર છે જ્યાં આ પ્રતિબંધ અસ્તિત્વમાં છે.” આ એક અનોખો કેસ છે.
આ કેસમાં સુનાવણી હાલમાં ચાલી રહી છે. સપ્ટેમ્બર ૨૦૧૮ માં, પાંચ ન્યાયાધીશોની બંધારણીય બેન્ચે, ૪ઃ૧ બહુમતીથી, સબરીમાલા અયપ્પા મંદિરમાં ૧૦ થી ૫૦ વર્ષની વયની મહિલાઓના પ્રવેશ પરનો પ્રતિબંધ ઉઠાવી લીધો, સદીઓ જૂની હિન્દુ ધાર્મિક પ્રથાને ગેરકાયદેસર અને ગેરબંધારણીય જાહેર કરી. ૧૪ નવેમ્બર, ૨૦૧૯ ના રોજ, તત્કાલીન મુખ્ય ન્યાયાધીશ રંજન ગોગોઈની આગેવાની હેઠળની બીજી પાંચ ન્યાયાધીશોની બેન્ચે, ૩ઃ૨ બહુમતીથી, વિવિધ પૂજા સ્થળોએ મહિલાઓ સાથેના ભેદભાવના મુદ્દાને મોટી બેન્ચને મોકલ્યો.
