બિહાર ચૂંટણી ૨૦૨૫ઃ ૨૦૧૪ની લોકસભા ચૂંટણીથી લઈને ૨૦૧૯ની લોકસભા ચૂંટણી સુધી, વિવિધ રાજ્યોમાં યોજાયેલી વિવિધ વિધાનસભા ચૂંટણીઓમાં પ્રશાંત કિશોર ઘણા અગ્રણી નેતાઓ માટે મુખ્ય ચૂંટણી રણનીતિકાર હતા. તેમણે જે પણ નેતાને ટેકો આપ્યો, તેમની જીત સુનિશ્ચિત કરવામાં તેમનો સ્ટ્રાઇક રેટ ૧૦૦% રહ્યો. ૨૦૧૪માં નરેન્દ્ર મોદીને વડા પ્રધાન બનવામાં મદદ કરવાથી લઈને ૨૦૨૦ની બિહાર ચૂંટણીમાં તેજસ્વી યાદવના આરજેડીને મજબૂત બનાવવા અને ૨૦૨૧માં બંગાળમાં મમતા બેનર્જીની તૃણમૂલ કોંગ્રેસને સત્તામાં લાવવા સુધી, પીકેની ચૂંટણી રણનીતિ હંમેશા ચર્ચાનું કેન્દ્ર રહી. આમ, ટૂંકા સમયમાં, પ્રશાંત કિશોર પીકે તરીકે જાણીતા બન્યા. તેમની ગણતરી દેશના અગ્રણી ચૂંટણી રણનીતિકારોમાં થઈ. જા કે, જ્યારે તેમણે ૨૦૨૫ની બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણી પોતાના રાજકીય પક્ષ સાથે લડી, ત્યારે તેમની જન સૂરજ પાર્ટી એક પણ બેઠક જીતી શકી નહીં. વધુમાં, મોટાભાગની બેઠકો પર તેમના ઉમેદવારોની જામીનગીરી જપ્ત થઈ ગઈ. આનો અર્થ એ થયો કે જ્યારે પ્રશાંત, જેમણે બીજાઓને ચૂંટણી જીતવામાં મદદ કરી હતી, તેમણે બિહારના રાજકારણમાં પોતાનો હાથ અજમાવ્યો, ત્યારે તેઓ “કિશોર” (બાળક) સાબિત થયા.પીકે અને તેમની પાર્ટી માટે આ કારમી હાર માત્ર તેમની આગાહીઓને ખોટી ઠેરવે છે, પરંતુ તેમને “કિશોર” તરીકે પણ ઉજાગર કરે છે, જેનો અર્થ સોશિયલ મીડિયા પર રાજકારણમાં “અપરિપક્વ” થાય છે. પ્રશાંત કિશોરની સફર અનોખી રહી છે. આઈઆઈટી કાનપુરના સ્નાતક અને સંયુક્ત રાષ્ટ્રના ભૂતપૂર્વ કર્મચારી, પ્રશાંત કિશોરે ૨૦૧૧ માં અણ્ણા હજારેના આંદોલન સાથે રાજકીય વ્યૂહરચનાની દુનિયામાં પ્રવેશ કર્યો. ૨૦૧૨ માં, તેમણે ગુજરાત ચૂંટણીમાં નરેન્દ્ર મોદી માટે કામ કર્યું, જ્યાં તેમના “ચાય પે ચર્ચા” અભિયાને ભાજપને ૧૮૨ બેઠકો જીતવામાં મદદ કરી. તેમણે ૨૦૧૪ ની લોકસભા ચૂંટણીમાં ફરીથી મોદીને ટેકો આપ્યો, પરંતુ આ વખતે રાષ્ટ્રીય સ્તરે તેમના માટે પ્રચાર કર્યો. કિશોરના સિટીઝન્સ ફોર એકાઉન્ટેબલ ગવર્નન્સ (ઝ્રછય્) એ ડેટા એનાલિટિક્સ અને ગ્રાઉન્ડ-લેવલ પ્રચાર સાથે અજાયબીઓનું પ્રદર્શન કર્યું. જા કે, જ્યારે તેઓ પોતે બિહાર ચૂંટણી લડ્યા, ત્યારે તેઓ જમીની પરિસ્થિતિનું સચોટ મૂલ્યાંકન કરવામાં નિષ્ફળ ગયા, જેના પરિણામે નિષ્ફળતા મળી.૨૦૧૪ માં પીએમ મોદીને સત્તા સુધી પહોંચવામાં મદદ કર્યા પછી, પ્રશાંતે ૨૦૧૫ ની બિહાર ચૂંટણીમાં નીતિશ-લાલુ ગઠબંધન માટે કામ કર્યું, જેનાથી મહાગઠબંધન વિજયી બન્યું. જાકે, ૨૦૧૭ માં, તેમનો નીતિશ સાથે મતભેદ થયો અને કિશોરે ભારતીય રાજકીય કાર્યવાહી સમિતિની શરૂઆત કરી.આઇપીએસીના બેનર હેઠળ, કિશોરે ૨૦૧૯ માં આંધ્રપ્રદેશમાં વાયએસઆરસીપીને સત્તામાં લાવ્યા અને જગન મોહન રેડ્ડીને મુખ્યમંત્રી બનાવ્યા. ૨૦૨૧ માં, તેમણે પશ્ચિમ બંગાળમાં મમતા બેનર્જી માટે “ડોર-ટુ-ડોર તૃણમૂલ” ઝુંબેશનું નેતૃત્વ કર્યું, જેનાથી ટીએમસી ૨૧૩ બેઠકો પર વિજયી બન્યું. તે વર્ષના અંતમાં, તેમણે બિહાર પેટાચૂંટણીમાં તેજસ્વી યાદવના રાજદને હરાવ્યું.કિશોર માનતા હતા કે તેઓ ગ્રામીણ સ્તરે ડોર-ટુ-ડોર ઝુંબેશ અને સોશિયલ મીડિયાનો ઉપયોગ કરીને મતદારોને આકર્ષિત કરશે. તેથી, વિધાનસભા ચૂંટણી લડતા પહેલા, તેમણે ૨૦૨૨ માં બિહારમાં “જન સૂરજ” ઝુંબેશ શરૂ કરી, જેમાં શિક્ષણ, આરોગ્ય, રોજગાર અને સ્થળાંતર જેવા મુદ્દાઓ પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ તેમણે ઓક્ટોબર ૨૦૨૪ માં તેને એક પક્ષમાં પરિવર્તિત કર્યું. પીકેએ ૨૦૨૫ ની ચૂંટણીમાં બધી ૨૪૩ બેઠકો પર ચૂંટણી લડવાનો દાવો કર્યો. આ ચૂંટણી જાહેરાત સાથે, કિશોરે બોલ્ડ દાવા કર્યા. તેમણે કહ્યું કે નીતિશ કુમારનું જેડીયુ ૨૫ થી વધુ બેઠકો જીતી શકશે નહીં અને આરજેડી-કોંગ્રેસ ગઠબંધન નબળું પડી જશે. “જન સૂરજ” ૭૫ થી વધુ બેઠકો જીતશે અને બિહારની રાજનીતિમાં પરિવર્તન લાવશે.પાર્ટીએ ૨૩૪ બેઠકો પર ઉમેદવારો ઉભા રાખ્યા હતા, અને પીકે પોતે બક્સરથી ચૂંટણી લડ્યા હતા. જા કે, ૧૪ નવેમ્બરના રોજ ચૂંટણી પરિણામો આવ્યા ત્યારે, તેઓ રાજકીય “કિશોર” સાબિત થયા. પીકેની પાર્ટી ક્્યાંય પણ ખાતું ખોલવામાં નિષ્ફળ ગઈ, અને તેમના મોટાભાગના ઉમેદવારોને ૧૦% કરતા ઓછા મત મળ્યા, જેના પરિણામે તેમની ડિપોઝીટ જપ્ત થઈ ગઈ. આનાથી પીકેની વ્યૂહરચના પર મોટો ફટકો પડ્યો. બિહાર વિધાનસભા ચૂંટણીમાં કારમી હારનો સામનો કર્યા બાદ, પ્રશાંત કિશોરે કહ્યું, “આ તો શરૂઆત છે, આપણે શીખીશું.”
