વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી જોપાનમાં ક્વાડ સભ્ય દેશોની બેઠકની બાજુમાં યુએસ પ્રમુખ જો બિડેન સાથે દ્વિપક્ષીય વાતચીત પણ કરશે. આ વાતચીતમાં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધ સહિત ભારતમાંથી ઘઉંની નિકાસ પર લાદવામાં આવેલા પ્રતિબંધ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવામાં આવશે. ઘઉંની નિકાસ પર પ્રતિબંધના કારણે વિશ્વની સામે ઘઉંનું ગંભીર સંકટ ઉભું થયું છે. તેનું એક મોટું કારણ રુસો-યુક્રેન યુદ્ધ છે, જેના કારણે યુક્રેન વિશ્વના તમામ દેશોમાં ઘઉંની નિકાસ કરવામાં અસમર્થ છે. ભારતે તેના પર ઘઉંની નિકાસ પર પણ પ્રતિબંધ મૂક્યો છે. ઘઉંની સમસ્યા એવી છે કે યુનાઇટેડ નેશન્સે પણ ચેતવણી આપવી પડી છે કે જો તેનું નિરાકરણ નહીં આવે તો ખૂબ જ ગંભીર સ્થિતિ સર્જાશે. યુનાઇટેડ નેશન્સ અનુસાર વિશ્વમાં ઘઉંનો સ્ટોક માત્ર ૧૦ અઠવાડિયા સુધીનો જ છે. આ જ કારણ છે કે અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ બિડેન ખાસ કરીને ભારતીય પીએમ મોદી સાથે આ અંગે ચર્ચા કરશે.
નોંધનીય છે કે યુક્રેનમાં ઘઉંની નિકાસ થતી હોવાથી તેને ‘બ્રેડ બાસ્કેટ’ કહેવામાં આવે છે. રશિયા સાથેના યુદ્ધને કારણે યુરોપ સહિત વિશ્વના તમામ દેશોમાં ઘઉંનો સપ્લાય થઈ રહ્યો નથી. નોંધપાત્ર રીતે રશિયા અને યુક્રેન વિશ્વમાં ઘઉંના ચોથા ભાગની નિકાસ કરે છે. રશિયા ઘઉંની નિકાસનો હથિયાર તરીકે ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. યુક્રેન પુરવઠો મોકલવામાં અસમર્થ છે. આવી સ્થિતિમાં ભારતના ઘઉંની નિકાસ પર પ્રતિબંધના કારણે સ્થિતિ વધુ ખરાબ થઈ રહી છે. આ વર્ષે યુરોપ અને અમેરિકામાં ખરાબ હવામાનને કારણે ઘઉંના પાકને અસર થઈ છે. ગો ઈન્ટેલિજન્સનો રિપોર્ટ કહે છે કે અસરગ્રસ્ત ઘઉંના પુરવઠાને કારણે દુનિયાની સામે માત્ર ૭૦ દિવસનો ઘઉં બચ્યો છે.
ગો ઈન્ટેલિજન્સનાં સીઈઓ સારાહ મેનકરે ઘઉંના પુરવઠાને જોઈને સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી હતી કે અનાજનો પુરવઠો ઘણા પડકારોનો સામનો કરી રહ્યો છે. આ ખાતરોનો અભાવ, આબોહવા પરિવર્તન અને ખાદ્ય તેલ અને અનાજના રેકોર્ડ ઓછા ભંડારને કારણે છે. તેમણે યુએન સુરક્ષા પરિષદને કહ્યું કે તાત્કાલિક અને આક્રમક વૈશ્વિક પ્રયાસો વિના આપણે અસાધારણ માનવીય દુર્ઘટના અને માનવોને આર્થિક નુકસાન તરફ આગળ વધી રહ્યા છીએ. તેમણે ધ્યાન દોર્યું કે આવી કટોકટી વર્ષોમાં માત્ર એક જ વાર આવે છે અને ભૌગોલિક રાજકીય યુગને નાટકીય રીતે બદલી રહ્યો છે. પશ્ચિમી નિષ્ણાતો માને છે કે રશિયા ઘઉંની સપ્લાય ચેઇન, ખાસ કરીને યુક્રેનના સ્ટોકનો નાશ કરી રહ્યું છે. આ જ કારણ છે કે જોપાનમાં ક્વાડ મીટિંગ દરમિયાન અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ પીએમ મોદી સાથે ખાસ કરીને ઘઉંની નિકાસ પર પ્રતિબંધ અંગે ચર્ચા કરશે.