બિહારના સારણ જિલ્લાના એક નાના ગામ મસ્તીચકમાં શનિવાર, ૨૦ સપ્ટેમ્બર, ૨૦૨૫ ના રોજ ઇતિહાસ રચાયો. અખંડ જ્યોતિ આંખ હોસ્પીટલે ઇન્ત્ન અખંડ જ્યોતિ આંખ હોસ્પિટલ કોમ્યુનિટી સેન્ટરનો શિલાન્યાસ સમારોહ યોજ્યો. બિહારના નાયબ મુખ્યમંત્રી સમ્રાટ ચૌધરીએ આ ખાસ પ્રસંગે મુખ્ય અતિથિ તરીકે હાજરી આપી હતી. આ પ્રોજેક્ટ મસ્તીચકને વિશ્વના સૌથી મોટા સિંગલ આંખ હોસ્પિટલ સંકુલનું ઘર બનાવશે. બિહારમાં આંખની આરોગ્ય સેવાઓના ગંભીર અભાવને દૂર કરવા અને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં વિશ્વ કક્ષાની આરોગ્ય સંભાળ માટે એક નવું ધોરણ સ્થાપિત કરવા તરફ આ એક મોટું પગલું છે.
આશરે ૧૩૦ મિલિયન લોકોનું ઘર, બિહાર, દેશમાં સૌથી ખરાબ આંખના આરોગ્ય સૂચકાંકોમાંનું એક છે. રાજ્યને દર વર્ષે આશરે ૧ મિલિયન મોતિયા અને આંખની શસ્ત્રક્રિયાની જરૂર પડે છે, પરંતુ હાલની સુવિધાઓ ઘણી ઓછી છે. ડોકટરોનો અભાવ, અપૂરતી સુવિધાઓ અને ગરીબી લાખો લોકોને બિનજરૂરી અંધત્વનો ભોગ બનાવી રહી છે. અહીં, અંધત્વ માત્ર એક સ્વાસ્થ્ય સમસ્યા નથી; તે પરિવારોની આજીવિકા છીનવી લે છે, તેમને ગરીબીમાં વધુ ઊંડા ધકેલી દે છે, જેના કારણે પેઢી દર પેઢી નુકસાન થાય છે. આ પડકારનો સામનો કરવા માટે, એક એવો ઉકેલ જરૂરી છે જે માત્ર તબીબી જ નહીં, પણ સામાજિક અને પ્રણાલીગત પણ હોય.
મહિલા સશક્તિકરણ
પંડિત શ્રીરામ શર્મા આચાર્યની પ્રેરણાથી ૨૦૦૫ માં સ્થપાયેલી, અખંડ જ્યોતિ આંખની હોસ્પીટલે ઘણા લોકોના જીવન બદલી નાખ્યા છે.
તેની સિદ્ધિઓમાં શામેલ છેઃ
૧.૨ મિલિયનથી વધુ આંખની શ†ક્રિયાઓ, જેમાંથી ૮૦% થી વધુ મફત છે.
બિહારના ૨૫ જિલ્લાઓમાં હોÂસ્પટલો, દ્રષ્ટિ કેન્દ્રો અને આઉટરીચ કાર્યક્રમો દ્વારા સેવાઓ.
બિહારમાં આયુષ્માન ભારતનો સૌથી મોટો પ્રદાતા બનીને ગરીબોને વિશ્વ કક્ષાની આંખની સંભાળ પૂરી પાડવી.
અખંડ જ્યોતિ આંખની સંભાળ સુધી મર્યાદિત નથી. તેનો અનોખો “ફૂટબોલ ટુ આઇબોલ” કાર્યક્રમ ગ્રામીણ છોકરીઓને ફૂટબોલ દ્વારા આત્મવિશ્વાસ અને સહકારની ભાવના શીખવે છે, અને તેમને ઓપ્ટોમેટ્રીમાં પણ તાલીમ આપે છે. આ કાર્યક્રમ લિંગ ભેદભાવને તોડે છે અને આંખની સંભાળ નિષ્ણાતોની એક નવી પેઢી બનાવે છે જે તેમના સમુદાયો માટે રોલ મોડેલ બની રહ્યા છે.
નવા આરએલજે અખંડ જ્યોતિ આંખ હોસ્પિટલ કોમ્યુનિટી સેન્ટરમાં વાર્ષિક ૩૦૦,૦૦૦ મફત સર્જરી કરવાની ક્ષમતા હશે. અખંડ જ્યોતિનું વિઝન ૨૦૩૦નું લક્ષ્ય બિહારમાં વાર્ષિક કુલ ૫૦૦,૦૦૦ સર્જરી કરવાનું છે, જે રાજ્યની અડધી જરૂરિયાતોને પૂર્ણ કરે છે. વધુમાં, આ વર્ષે શરૂ કરાયેલ એઆઇ-આધારિત સ્વસ્થ આંખો અભિયાન, બિહારમાં ૧૨ મિલિયન લોકોની આંખની સંભાળ માટે તપાસ કરશે. આ નવું હોસ્પિટલ સંકુલ નિવારણ, વહેલા નિદાન અને બધા માટે સસ્તું સારવાર માટે એક વ્યવસ્થિરત ઉકેલ છે.
અખંડ જ્યોતિ આંખ હોસ્પિટલના સહ-સ્થાપક અને ટ્રસ્ટી મૃત્યુંજય તિવારીએ જણાવ્યું હતું કે, “આ ફક્ત હોસ્પિટલનો પાયો નથી, પરંતુ એક ચળવળની શરૂઆત છે. અંધત્વ દૂર કરીને અને મહિલાઓને સશક્તિકરણ કરીને, અમે બિહારને રાષ્ટ્રીય આરોગ્ય ધોરણો સુધી લાવવા માંગીએ છીએ પરંતુ ગ્રામીણ આરોગ્યસંભાળમાં વૈશ્વીક ઉદાહરણ પણ સ્થાપિત કરવા માંગીએ છીએ.” અખંડ જ્યોતિ આંખની હોસ્પિટલ એ યુગૃષિ શ્રીરામ શર્મા આચાર્ય ચેરિટેબલ ટ્રસ્ટનું એકમ છે, જેનું મુખ્ય મથક મસ્તીચક, સારણ, બિહારમાં છે. ૨૦૦૫ માં સ્થાપિત, તે ભારતની સૌથી મોટી આંખની હોસ્પિટલોમાંની એક છે.
