અમરનાથ દાદાનું શિવલિંગ પીગળી રહ્યું છે. ત્યારે યાત્રાએ જવા માંગતા શ્રધ્ધાળુઓમાં નિરાશા વ્યાપી ગઈ છે. આવનારા દિવસોમાં યાત્રાએ જનારા ભક્તો અસમંજસભરી સ્થિતિમાં છે કે, અમરનાથ યાત્રાએ જવું કે નહિ. તો સાથે જ ટુર ઓપરેટર્સ પણ મૂંઝવણમાં મૂકાયા છે. સૌપ્રથમવાર યાત્રા શરૂ થયાના સાત જ દિવસમાં શિવલિંગ પીગળી ગયું છે. હવે માત્ર રક્ષાબંધન સુધી યાત્રા ચાલુ રહી શકે તેવી સ્થિતિ છે. પવિત્ર શ્રાવણ માસ પહેલા જ શિવલિંગ પીગળી જતાં આવનારા દિવસોમાં યાત્રાએ જવાનું આયોજન કરનારા ભક્તો અસમંજસભરી સ્થિતિમાં મુકાયા છે.
પહેલગામ આતંકવાદી હુમલા પછી ભારે સુરક્ષા વચ્ચે શરૂ થયેલી અમરનાથ યાત્રા અંગે નવી ચિંતાઓ ઉભી થઈ છે. એવા અહેવાલો છે કે બરફમાંથી કુદરતી રીતે બનતું પવિત્ર શિવલિંગ ઝડપથી પીગળી રહ્યું છે, જેના કારણે યાત્રાળુઓમાં વહેલી તકે દર્શન કરવા માટે ધસારો જોવા મળી રહ્યો છે. જાકે, આંકડા દર્શાવે છે કે અત્યાર સુધીમાં ૧૭ હજારથી વધુ લોકોએ શિવલિંગના દર્શન કર્યા છે. ઝડપથી પીગળવાની બાબતએ યાત્રાળુઓથી લઈને સ્થાનિકો સુધી બધાને આશ્ચર્યચકિત કર્યા છે.
ખાસ વાત એ છે કે કાશ્મીર ખીણમાં તીવ્ર ગરમીનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે. શ્રી અમરનાથ શ્રાઈન બોર્ડના અધિકારીઓ કહે છે કે હવે તેમણે અનુમાન લગાવવાનું બંધ કરી દીધું છે કે શિવલિંગ કેટલો સમય રહેશે. એક વરિષ્ઠ સભ્યએ કહ્યું, ‘દર વર્ષે શિવલિંગ ઝડપથી પીગળે છે.’ તેમણે કહ્યું, ‘વર્ષો પહેલા તે ઓગસ્ટ સુધી રહ્યું હતું. હવામાન વિશે કોઈ નિશ્ચિતતા નથી. ક્્યારે શું થશે તેની આપણે આગાહી કરી શકતા નથી. આ ભવિષ્યમાં યાત્રાને અસર કરશે. આપણે ફક્ત સુવિધાઓમાં સુધારો કરી શકીએ છીએ, આપણે હવામાન બદલી શક્તા નથી.’
શિવલિંગનું નિર્માણ શ્રાવણ મહિનામાં શરૂ થાય છે, પરંતુ તાજેતરના વર્ષોમાં તેમનું અદ્રશ્ય થવું એ પ્રદેશમાં આબોહવા સંકટનું માપ બની ગયું છે. વર્ષ ૨૦૧૮ માં, તે ૨૭ જુલાઈએ પીગળી ગયું હતું, ૨૦૧૯ માં આતંકવાદી ઘટનાઓના જાખમને કારણે યાત્રા રદ કરવામાં આવી હતી, ૨૦૨૦ માં શિવલિંગ જૂનના મધ્યમાં બનાવવામાં આવ્યું હતું અને ૨૩ જુલાઈ સુધીમાં, ૮૦ ટકા પીગળી ગયું હતું. ૨૦૨૧ માં, રોગચાળાએ યાત્રા રદ કરી હતી, ૨૦૨૨ માં તે ફક્ત ૧૮ જુલાઈ સુધી ચાલ્યું હતું અને ૨૦૨૩ માં શિવલિંગ ૪૭ દિવસ સુધી રહ્યું હતું. ૨૦૨૪ માં, શિવલિંગ ફક્ત ૧ અઠવાડિયામાં પીગળી ગયું.
બાબા બર્ફાની થોડા દિવસોમાં ધીમે ધીમે અદ્રશ્ય થવા લાગ્યા. ઘણા નિષ્ણાતો કહે છે કે શ્રીનગર જમ્મુ અને કાશ્મીરમાં ગ્લોબલ વો‹મગ અને ગરમી જે રીતે વધી રહી છે તેના કારણે કુદરતી શિવલિંગ આ રીતે પીગળી રહ્યા છે. આજ તકના કેમેરામાં પણ આસપાસના વિસ્તારના આવા જ ચિત્રો બતાવવામાં આવ્યા હતા. બાલટાલથી પવિત્ર અમરનાથ ગુફા સુધીની યાત્રા શરૂ થઈ ત્યારે, તેના પર ચઢતી વખતે લેવામાં આવેલા ચિત્રોમાં દર્શાવવામાં આવ્યું હતું કે ખચ્ચર, પાલખી અને પદયાત્રીઓના કારણે રસ્તામાં ચારે બાજુ ધૂળ ઉડતી હતી. જે હિમનદીઓ પહેલા વિશાળ હતા તે હવે ઝડપથી પીગળી રહ્યા છે, જે ચિત્રોમાં જોઈ શકાય છે.
એક ભક્તે કહ્યું કે તેમના ભગવાનના દર્શન કર્યા પછી તેઓ બેચેન થઈ ગયા. તેઓ છેલ્લા ૧૫ વર્ષથી અમરનાથ યાત્રા કરી રહ્યા છે. કોઈ રાજકીય કે સામાજિક કાર્યક્રમોને કારણે તેમને આ યાત્રા કરવાની પ્રેરણા મળી ન હતી. તેમણે કહ્યું કે હું કૈલાશ માનસરોવર જઈ શકતો નથી, તેથી મારા મનમાં અમરનાથ યાત્રા કરવાની ઇચ્છા જાગી. શરૂઆતના વર્ષોમાં સરકારી વ્યવસ્થા માત્ર એક ઔપચારિકતા હતી. પરંતુ તે સમયે પણ બાબાનો દરબાર ચમકતો હતો.
બાબાની ૧૨ થી ૧૫ ફૂટ ઊંચી બરફની મૂર્તિ એક અલૌકિક આકર્ષણ અને આંતરિક ભÂક્ત ઉત્પન્ન કરતી હતી. બાબા તેમના તેજસ્વી સ્વરૂપમાં દર્શન આપીને યાત્રાના દુઃખને દૂર કરતા હતા. ‘નમઃ પાર્વતી પતયે હર હર મહાદેવ’ ની ગુંજ એક ક્ષણ માટે પણ ભગવાન સાથે એક થઈ જતી હતી. સુખનું વર્ણન કરી શકાતું નથી, સુખ એ અનુભવનો વિષય છે.
છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં, અહીં યાત્રાળુઓ માટે વ્યવસ્થા ખૂબ જ સરળ બનાવવામાં આવી છે. વહીવટકર્તાઓ દરેક જગ્યાએ મદદ કરવા તૈયાર છે. ભક્તોની સંખ્યામાં પણ વધારો થયો છે. કર્પુરગૌરના રૂપમાં પોતાના ભગવાનના દર્શન કરવા માટે ભક્તોની ભારે ભીડ આવવા લાગી. ચારે બાજુ આનંદ હતો. પણ હવે એવું લાગે છે કે ભોલેનાથ ગુસ્સે થઈ રહ્યા છે.
